Tần số là số dao động trong 1 giây. Đơn vị tần số là héc (Hz).
Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi tần số dao động càng lớn.
Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi tần số dao động càng nhỏ.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2: Vật phát ra âm cao hơn khi nào?
A. Khi vật dao động mạnh hơn.
B. Khi vật dao động chậm hơn.
C. Khi vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng nhiều hơn.
D. Khi tần số dao động lớn hơn.
Câu 1: Tần số là gì? Đơn vị tần số là gì? Âm cao (hoặc thấp) phụ thuộc như thế nào vào tần số?
Câu 3 : Tính tần số dao động trong các vật nào sau đây và cho biết :
vật nào dao động nhanh nhất?
Vật nào phát ra âm nghe trầm nhất?
- Tai người không nghe được âm nào, tại sao?
vật dao động 30 lần trong 0,05s
vật dao động 160 lần trong 0,5s
c. vật dao động 600 lần trong 1phút
d. vật dao động 6 lần trong 0,02s
Tần số dao động của mỗi vật:
Vật a: f=n/t= 30/0,05 = 600(Hz)
Vật b: : f=n/t= 160/0,5 = 320(Hz)
1phút = 60s
Vật c: : f=n/t= 600/60 = 10(Hz)
Vật d: : f=n/t= 6/0,02 = 300(Hz)
Vật a dao động nhanh nhất vì tần số dao động lớn nhất
Vật c phát ra âm trầm nhất vì có tần số dao động nhỏ nhất
Tai người không nghe được âm c vì có tần số 10 Hz là hạ âm
CHỦ ĐỀ 11: ĐỘ TO CỦA ÂM
I/ BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG
II/ ĐỘ TO CỦA ÂM VÀ BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG
III/ ÂM MẠNH, ÂM YẾU- DECIBEN
IV/ VẬN DỤNG
1. Biên độ dao động:
Hoạt động 1: Thí nghiệm
- Mục đích: Khảo sát biên độ dao động của con lắc đơn
- Tiến hành:
Quan sát dao động của con lắc và đếm số dao động của con lắc trong cùng 1 khoảng thời gian khi kéo con lắc ra khỏi vị trí cân bằng một đoạn nhỏ và khi kéo con lắc ra khỏi vị trí cân bằng một đoạn lớn .
Hãy cho biết, có điểm gì giống nhau và có điểm gì khác nhau trong hai lần TN?
Trong hai lần TN, con lắc dao động nhanh chậm………………nhau
( tần số dao động ……………………nhau)
Trong lần TN sau, con lắc lệch ra khỏi vị trí cân bằng ………..hơn,
Ta nói lần sau con lắc có biên độ dao động …………………hơn
Như vậy, biên độ dao động là gì? Biên độ dao động lớn khi nào, có ảnh hưởng gì đến yếu tố nào của âm?
như
như
nhiều
lớn
Biên độ
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là…
Khi vật lệch ra khỏi vị trí cân bằng ........................... thì biên độ dao động …………………………
I. Biên độ dao động:
biên độ dao động
càng nhiều
càng lớn
2. Thí nghiệm
Treo một quả cầu bấc sao cho khi dây treo thẳng đứng thì quả cầu vừa chạm sát vào giữa mặt trống.
Lắng nghe tiếng trống và quan sát dao động của quả cầu trong hai trường hợp:
a. Gõ nhẹ
b. Gõ mạnh
II/ ĐỘ TO CỦA ÂM VÀ BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG.
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
I ĐỘ TO CỦA ÂM VÀ BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG.
2. Thí nghiệm 2:
Thí nghiệm hình 12 .2 (gõ mạnh)
Thí nghiệm hình 12 .2 (gõ nhẹ)
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
II/ ĐỘ TO CỦA ÂM VÀ BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG.
2. Thí nghiệm 2:
Mặt trống lệch ra khỏi vị trí cân bằng càng nhiều ( ít ), chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng lớn ( nhỏ ), tiếng trống càng to ( nhỏ )
* Kết luận:
Âm phát ra càng to ( nhỏ ) khi biên độ dao động của nguồn âm càng lớn (nhỏ).
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
Âm phát ra càng ... khi …. dao động của nguồn âm càng ....
III. Độ to của âm và biên độ dao động:
to
biên độ
lớn
III. Âm mạnh, âm yếu-Deciben
Ta nghe âm càng to khi lại gần nguồn âm và ngược lại.
Âm càng to khi độ mạnh của âm càng lớn và ngược lại.
II. ĐỘ TO CỦA MỘT SỐ ÂM.
Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (kí hiệu: dB)
Người ta có thể dùng máy để đo độ to của âm:
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
II. ĐỘ TO CỦA MỘT SỐ ÂM.
Tiếng nói thì thầm 20 dB
Tiếng nói chuyện bình thường 40 dB
Tiếng nhạc to 60 dB
Tiếng ồn rất to ở ngoài phố 80 dB
Tiếng ồn của máy móc nặng trong công xưởng 100 dB
Tiếng sét 120 dB
Ngưỡng đau (làm đau nhức tai)
(Tiếng động cơ phản lực ở cách 4m) 130 dB
Bảng 2 – Độ to của một số âm.
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
III. VẬN DỤNG
C4:  Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to hay nhỏ? Tại sao?
Gảy mạnh dây đàn thì tiếng đàn sẽ kêu to vì biên độ dao động của dây đàn lớn.
Lời giải:
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
C6 : Khi máy thu thanh phát ra âm to, âm nhỏ thì biên độ dao động của màng loa khác nhau như thế nào?
III. VẬN DỤNG
Máy thu thanh phát ra âm to → biên độ dao động của màng loa lớn.
Máy thu thanh phát ra âm nhỏ → biên dộ dao dộng của màng loa nhỏ.
Lời giải:
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
Câu 1: Yếu tố nào quyết định độ to của âm?
III. VẬN DỤNG
Câu 2: Độ to của âm được đo bằng đơn vị:
C. Đề-xi-ben (dB)
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
D. Hec ( Hz)
B. Đề-xi-mét khối (dm3)
D. Tất cả các yếu tố trên
A. Biên độ dao động âm
B. Tần số và biên độ dao động âm
C. Biên độ và thời gian dao động âm
A. Đề-xi-mét (dm)
5*. Một bạn gảy vào một sợi dây đàn. Khi bạn gảy nhẹ rồi gảy mạnh, yếu tố nào sau đây không thay đổi:
a. Biên độ dao động của dây đàn.
b. Độ to của âm mà ta nghe được.
c. Độ cao của âm mà ta nghe được.
d. Độ mạnh của âm do đàn phát ra.

6. Hãy chọn câu đúng nhất: Khi gõ vào âm thoa:
a. gõ càng mạnh, âm phát ra càng cao.
b. gõ càng mạnh, âm phát ra càng to.
c. gõ càng nhiều, âm phát ra càng to.
d. âm thoa càng lớn, âm phát ra càng to.
Câu 3: Gõ búa vào kẻng thì:
III. VẬN DỤNG
BÀI 12: ĐỘ TO CỦA ÂM
Câu 4: Hãy sắp xếp độ to của âm theo thứ tự giảm dần?
C. Gõ càng mạnh kêu càng to
A. Gõ càng mạnh kêu càng trầm
B. Gõ càng mạnh kêu càng bổng
D. Gõ càng mạnh kêu càng nhỏ
D. Tiếng sét, tiếng động cơ phản lực, tiếng nói chuyện bình thường, tiếng ồn rất to ngoài phố.
A. Tiếng động cơ phản lực, tiếng ồn rất to ngoài phố, tiếng nói chuyện bình thường, tiếng sét.
B. Tiếng động cơ phản lực, tiếng sét, tiếng ồn rất to ngoài phố, tiếng nói chuyện bình thường.
C. Tiếng sét, tiếng động cơ phản lực, tiếng ồn rất to ngoài phố, tiếng nói chuyện bình thường.
CÂU GHÉP ĐÔI:
1/ A. Các vật phát ra âm đều a/ siêu âm
B.Vật dao động với tần số < 20Hz phát ra b/ dao động
C.Vật dao động với tần số > 20000 Hz phát ra c/ âm thanh
D. Vật dao động với tần số lớn hơn 20 Hz và nhỏ hơn 20000 Hz phát ra d/ hạ âm
2/ A. Vật dao động yếu phát ra a/ âm cao
B. Vật dao động nhanh phát ra b/ âm to
C. Vật dao động chậm phát ra c/ âm nhỏ
D. Vật dao đông mạnh phát ra d/ âm thấp
3/ A. Độ lệch lớn nhất của vât so với vị trí cân bằng gọi là a/ tần số
B. Số dao động trong một giây gọi là b/ dB
C. Đơn vị đo tần số là dao động c/ biên độ
D. Đơn vị đo độ to của âm là d/ Hz
Vận dụng
Em có nhận xét gì về độ to nhỏ của tiếng còi tàu khi tàu tiến lại gần và lúc tàu dần đi ra xa ta?
Bài tập về nhà
Bài 1:Điền từ hay cụm từ thích hợp vào ô trống thích hợp:
Bài 2 / Dựa vào kiến thức đã học về tần số và biên độ dao động của âm, hãy cho biết:
a- Khi nào vật phát ra âm to? Khi nào âm phát ra trầm?
b- Sử dụng máy đo âm thanh cho kết quả : Âm từ tiếng giảng bài của thầy dạy Ngữ Văn đo được 35dB, âm từ tiếng giảng bài của cô giáo dạy Toán đo được 40dB. Hãy so sánh âm thanh từ tiếng giảng bài của thầy dạy Ngữ Văn với âm thanh tiếng giảng bài của cô giáo dạy Toán.
c- Khi gõ vào phím đàn piano được đặt tên C1 thì âm phát ra đo được 33Hz, khi gõ vào phím đàn được đặt tên C4 thì âm phát ra đo được 262Hz. Hãy cho biết âm phát ra từ hai phím này khác nhau như thế nào?