NGỮ VĂN 8

NGẮM TRĂNG
( Hồ Chí Minh )
(VỌNG NGUYỆT)
Hãy nêu hiểu biết của em về tác phẩm Vọng nguyệt ?
I. Tìm hiểu chung
NGẮM TRĂNG
(Vọng nguyệt)
Hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ trích trong tập “Nhật ký
trong tù” sáng tác trong khoảng thời
gian Bác bị Tưởng Giới Thạch vô cớ
bắt giam ở Quảng Tây-Trung Quốc
(8/1942 – 9/1943 )

TÁC PHẨM "NHẬT KÝ TRONG TÙ"

Nhật ký trong tù (tên Hán là Ngục trung nhật ký) là một tác phẩm văn học gồm 133 bài thơ bằng chữ Hán của Hồ Chí Minh viết từ ngày 29 tháng 8 năm 1942 đến ngày 10 tháng 9 năm 1943
Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt ,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
NGẮM TRĂNG
( Hồ Chí Minh )
Đọc văn bản
NGẮM TRĂNG
( Hồ Chí Minh )
Đọc văn bản
Dịch nghĩa
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.
NGẮM TRĂNG
( Hồ Chí Minh )
Đọc văn bản
Dịch thơ ( bản dịch của Nam Trân)
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ;
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
NGẮM TRĂNG
( Hồ Chí Minh )
2. Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
3. Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miêu tả.
Xác định thể thơ,
PTBĐ?
Câu thơ thứ hai thể hiện điều gì?
Câu hỏi tu từ Đối thử lương tiêu nại nhược hà? thể hiện sự bối rối của một tâm hồn nghệ sĩ
Qua đó, ta thấy tình yêu thiên nhiên trong Bác như thế nào?
=> Tình yêu thiên nhiên mãnh liệt đã giúp Bác quên đi cảnh thiếu thốn đọa đày nơi tù ngục .
Câu đầu sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
=> Điệp từ “vô” nhấn mạnh sự thiếu thốn
II. Tìm hiểu văn bản
Hai câu thơ đầu – tâm hồn nghệ sĩ của Bác
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
Hai câu thơ đầu – tâm hồn nghệ sĩ của Bác
Hoàn cảnh ngắm trăng: trong tù, bị đày đọa khổ sở.
Không rượu, không hoa để thưởng lãm, khơi gợi nguồn thi
hứng.
Câu nghi vấn thể hiện tâm trạng xốn xang, bối rối trước
cảnh trăng đẹp.
Tâm hồn nghệ sĩ đích thực của Người: tình yêu thiên nhiên
say đắm, dù là thân tù nhưng vẫn rung động mãnh liệt trước
vẻ đẹp của trăng.
2. Hai câu thơ cuối – tinh thần lạc quan của Bác
Nhận xét cấu trúc của hai câu cuối
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Người ngắm trăng soi ngoài của sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Nhân
Nguyệt
Song
Song
Minh nguyệt
Thi gia
Cấu trúc đối xứng
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Người ngắm trăng soi ngoài của sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Sự hài hòa giữa chất THÉP và chất TÌNH
Cuộc vượt ngục về tinh thần => chất THÉP
Tình cảm giao hòa giữa trăng và người => chất TÌNH
NHÀ TÙ ĐEN TỐI
THẾ GIỚI CỦA SỰ TÀN BẠO
Song
Sắt
VẦNG TRĂNG THƠ MỘNG

THẾ GIỚI CỦA TỰ DO VÀ
CÁI ĐẸP
Song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa
Sức mạnh tinh thần kỳ diệu, phong thái ung dung
của người chiến sĩ vượt lên cảnh ngục tù
Tình yêu thiên nhiên mãnh liệt, tâm hồn thi nhân
say đắm của một nghệ sĩ đích thực
2. Hai câu thơ cuối – tinh thần lạc quan của Bác
- Cấu trúc đối xứng :
+ Người vượt song sắt nhà tù để đến với vầng trăng tự do.
+ Trăng cũng vượt song sắt nhà tù để ngắm nhà thơ.
- Cuộc vượt ngục về tinh thần => chất thép
- Tình cảm giữa trăng và người => chất tình
- Nghệ thuật nhân hóa “ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ” => Kẻ tri âm tìm đến người tri kỉ ( Bác và trăng là đôi bạn tri âm).
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Sự đối sánh tương phản giữa nhà tù và cái đẹp, ánh sáng và bóng tối nhà tù, vầng trăng và người nghệ sĩ lớn, thế giới bên trong và ngoài nhà tù có tác dụng thể hiện sức hút của những vẻ đẹp khác nhau của bài thơ, thể hiện sự hô ứng, cân đối.
2. Ý nghĩa
Tác phẩm thể hiện sự tôn vinh cái đẹp của tự nhiên, của
tâm hồn con người bất chấp ngục tù.
CÂU HỎI NÂNG CAO
Nhà văn Hoài Thanh nhận xét “Thơ Bác đầy trăng” . Em hãy chứng minh nhận xét đó bằng cách tìm thêm những bài thơ khác của Bác cũng có hình ảnh ánh trăng?
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang, xuân thuỷ, tiếp xuân thiên.
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
NGUYÊN TIÊU
TIN THẮNG TRẬN
Trăng vào cửa sổ đòi thơ
Việc quân đang bận xin chờ hôm sau.
Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu,
Ấy tin thắng trận Liên khu báo về.
Hướng dẫn về nhà
* Bài cũ:
- Đọc diễn cảm và học thuộc lòng bài thơ.
Điều làm em thấy thú vị nhất sau khi học xong bài thơ trên là gì?
*Bài mới
- Chuẩn bị bài : Đi đường.