Tìm kiếm Bài giảng
Bài 23. Mùa xuân nho nhỏ
- 0 / 0
-
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: H NEW KTLA
Ngày gửi: 15h:06' 27-02-2022
Dung lượng: 6.6 MB
Số lượt tải: 111
Nguồn:
Người gửi: H NEW KTLA
Ngày gửi: 15h:06' 27-02-2022
Dung lượng: 6.6 MB
Số lượt tải: 111
Số lượt thích:
0 người
1. Tác giả
(1930 -1980)
+ Xứ Huế là 1 dải đất miền Trung không chỉ nổi tiếng là nơi tập trung nhiều đền đài lăng tẩm của các vua triều Nguyễn mà còn là vùng đất có thiên nhiên tươi đẹp thơ mộng; con người Huế hiền hòa, tâm hồn mộc mạc và rất đằm thắm. Đây là điều nhà thơ Thanh Hải nhớ quê hương, mong muốn đóng góp một nhỏ bé với quê hương.
- Thanh H?i (1930-1980) tn th?t l Ph?m B Ngỗn
- Qu qun: Phong Di?n- Th?a Thin Hu?
- S? nghi?p sng tc:
+ T? nam 1954 d?n nam 1964 ơng lm cn b? tuyn hu?n.
+ T? nam 1964 d?n nam 1967 ơng ph? trch bo c? gi?i phĩng c?a thnh ph? Hu? sau dĩ lm ?y vin ban ch?p hnh H?i Nh van Vi?t Nam
+ Sau nam 1975 ơng du?c lm T?ng thu kí H?i Van ngh? Bình Tr? Thin cng dĩ l ?y vin thu?ng v? H?i Lin hi?p van h?c ngh? thu?t Vi?t Nam, ?y vin ban ch?p hnh H?i Nh van Vi?t Nam.
Gi?i thu?ng van h?c Nguy?n Dình Chi?u (1965)
Gi?i thu?ng Nh nu?c v? van h?c ngh? thu?t (d?t 2, nam 2000, truy t?ng)
Gi?i nh?t cu?c thi tho c?a tu?n bo Th?ng nh?t (1959).
Gi?i nhì cu?c thi tho c?a tu?n bo Th?ng nh?t (1962).
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
Một số tác phẩm chính
1962
Tập 1: 1970, tập 2: 1975
1977
1982
- Cc tc ph?m tiu bi?u: Trong su?t 50 nam cu?c d?i c?a ơng, Thanh H?i cĩ 5 t?p tho:
- Nh?ng d?ng chí trung kin (1962) t?p tho.
- Hu? ma xun (t?p 1-1970, t?p 2-1972) t?p tho.
- Ma xun nho nh? (11/1980), kho?ng 1 thng tru?c khi ơng qua d?i. Lc dĩ ơng dang ?m n?ng v ph?i di?u tr? ? b?nh vi?n B?ch Mai.
- nh M?t (1956).
- Phong cch sng tc:
+ Thanh H?i thu?ng vi?t v? thin nhin v lịng yu cu?c s?ng
+ Tho ơng bình d?, nh? nhng nhung d?m ch?t tri?t lí v? cu?c d?i th? hi?n tình yu cu?c s?ng tha thi?t
- Bi tho: Ma xun nho nh?
* Hồn c?nh sng tc
- Bi tho vi?t vo thng 11-1980 trong hồn c?nh d?t n?c d th?ng nh?t, dang xy d?ng cu?c s?ng m?i nhung cịn vơ vn khĩ khan gian kh?, th? thch, khơng d?y m?t thng tru?c khi nh tho qua d?i. Bi tho nhu m?t l?i tm ni?m chn thnh, g?i g?m tha thi?t c?a nh tho d? l?i v?i d?i
- Phuong th?c bi?u d?t: Bi?u c?m
- N?i dung: Bi tho b?c l? c?m xc c?a tc gi? tru?c ma xun c?a thin nhin d?t nu?c v kht v?ng d?p d? mu?n lm m?t "ma xun nho nh?" dng hi?n cho d?i
TI?T 113,114,115-Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
Hoàn cảnh ra đời:
Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt: (tháng 11- 1980, chỉ ít ngày sau, nhà thơ qua đời) . Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh đất nước ta mới thống nhất lại đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thử thách gay gắt.
(Năm 1980, Thanh Hải đau nặng phải vào bệnh viện Huế điều trị khoa nội. Tuy căn bệnh được các bác sĩ chẩn đoán là không thể qua được nhưng Thanh Hải luôn là người lạc quan yêu đời. Nằm ở tầng 4 của bệnh viện, những lúc khoẻ, ông thường ra ngắm cảnh và làm thơ. Nhưng rồi vào một ngày cuối đông, trời Huế bỗng trở lạnh và mưa lâm thâm, những người bạn của Thanh Hải nhận được tin như sét đánh: Ông đã qua đời. Thương tiếc người bạn tài hoa ra đi khi tuổi đời vừa bước sang 50, mọi người đến viếng và đưa nhà thơ về nơi an nghỉ cuối cùng. Đang lúc làm lễ, thì vợ ông tìm gặp nhạc sĩ Trần Hoàn và trao cho ông một bài thơ cuối cùng mà Thanh Hải đã sáng tác khi nằm viện vào tháng 11 năm 1980. Đó chính là bài thơ: Một mùa xuân nho nhỏ - bài thơ cuối cùng của Thanh Hải. Nỗi thương bạn và niềm cảm xúc trào dâng mãnh liệt, nhạc sĩ Trần Hoàn đã phổ nhạc ngay bài thơ chỉ trong vòng không đầy ba mươi phút và bài hát đó đã được vang lên ngay trong buổi lễ tiễn đưa ấy.)
Thanh Hải và bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ ra đời vào năm 1980, trong hoàn cảnh đất nước đã được thống nhất. Nhân dân ta đang xây dựng một đất nước mới, giai đoạn này đang còn rất khó khăn. Ông viết bài thơ này trước khi mất khoảng một tháng. Đây có lẽ bài thơ mà Thanh Hải muốn nhắn gửi đến đất nước, tương lai.
Bài thơ đã bộc lộ được cảm xúc của tác giả trước mùa xuân thiên nhiên của đất nước khi đã bước vào thời kì hòa bình. Tác giả khát vọng, muốn trở thành một mùa xuân nho nhỏ dân hiến cho cuộc đời.
Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng nhiều nghệ thuật đặc sắc. Bằng nghệ thuật đảo cú pháp, tác giả đã cho người đọc thấy được sự rộn ràng, tươi đẹp của mùa xuân xứ Huế.
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
D?c
T? khĩ
Gi?i nghia nhan d?
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
Ý nghĩa nhan đề:
- Mùa đầu tiên trong một năm, với sự tươi đẹp, tràn trề sức sống của đất trời
- Nghĩa bóng chỉ phần tuổi trẻ đẹp đẽ nhất của mỗi con người, hoặc cũng là để chỉ phần đẹp đẽ nhất trong tâm hồn con người. Hai từ “mùa xuân” đứng bên cạnh từ “nho nhỏ” thể hiện thái độ khiêm nhường, và vô cùng chân thành của nhà thơ.
3. B? c?c bi tho
Bố cục : Gồm 4 phần
- Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất nước
- Khổ 2 + 3: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước
- Khổ 4 + 5: Ước nguyện của tác giả
- Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế
=> Mạch cảm xúc: Từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước dẫn đến suy nghĩ, ước nguyện của nhà thơ).
4. Th? lo?i:
Tho 5 ch?
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
- B?c tranh thin nhin ma xun
+ Khơng gian: cao r?ng c?a b?u tr?i, di r?ng c?a "dịng sơng xanh"
+ m thanh: m thanh r?n r vui tuoi c?a "chim chi?n chi?n hĩt vang"
+ Ma s?c: xanh c?a dịng sơng, tím c?a hoa
? Ngh? thu?t d?o c php: khơng gian cao r?ng, mu s?c tuoi sng v m thanh r?n rng nhu thi?t tha m?i g?i níu gi? con ngu?i ? l?i v?i cu?c s?ng, v?i ma xun x? Hu? tuoi d?p ny. B?c thanh thin nhin ma xun d?p d?u dng, cĩ khơng gian, mu s?c, m thanh
- C?m xc c?a tc gi? tru?c ma xun c?a thin nhin:
+ Nh tho cĩ ci nhìn trìu m?n v?i c?nh v?t
+ Dua tay ra "h?ng" "gi?t long lanh": l gi?t suong, cung cĩ th? l ?n d? chuy?n d?i c?m gic ch? ti?ng chim "hĩt vang tr?i"
? C?m xc ngy ng?t tru?c v? d?p c?a ma xun c?a thin nhin, khao kht hịa mình v?i thin nhin d?t tr?i
3. B? c?c bi tho
4. Th? lo?i
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
Hãy đọc khổ thơ đầu và cho biết:
Mùa xuân thiên nhiên đất nước được miêu tả thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh?
Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước như thế nào?
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên
- Ơi
, chi
- hứng
Âm sắc ngọt ngào của người con xứ Huế
Đón nhận một cách nâng niu, trân trọng
? Em hiểu thế nào về “ Giọt long lanh” ?
A. Giọt mưa xuân.
B. Giọt âm thanh của tiếng chim.
C. Giọt sương mùa xuân.
D. Ý kiến của riêng em.
- NT: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Cảm xúc say sưa, ngây ngất
=> Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống thiết tha.
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
II. D?c, hi?u bi tho
1. D?c
- D?c
- Gi?i nghia nhan d?
2. B? c?c bi tho
3. Phn tích
a. Ma xun thin nhin d?t nu?c
b. C?m xc v? ma xun d?t nu?c
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
Hãy đọc hai khổ thơ tiếp và cho biết
Mùa xuân đất nứớc được tác giả gợi lên qua những hình ảnh nào?
Khi gợi lại hình ảnh mùa xuân đất nước trong lịch sử, tác giả muốn gửi gắm điều gì?
- Ma xun c?a d?t nu?c g?n v?i hình ?nh
+ Ngu?i c?m sng (nh?ng ngu?i lm nhi?m v? chi?n d?u): L?c gi?t d?y quang lung
+ "ngu?i ra d?ng", "l?c" tr?i di nuong m?
Dĩ l nh?ng ?nh cĩ tính bi?u trung, ni?m hi v?ng tuoi sng dang theo h? di kh?p noi hay hay chính h? d dem ch?i non, l?c bi?c c?a ma xun d?n m?i noi trn d?t nu?c
- Nh?p d? kh?n truong : "T?t c? nhu.xơn xao": Cơng cu?c xy d?ng ma xun c?a d?t nu?c di?n ra kh?n truong, sơi d?ng
? Ngh? thu?t di?p c?u trc, t? ly.=> Nh tho nhu reo vui tru?c tinh th?n lao d?ng kh?n truong c?a con ngu?i lm nn ma xun c?a d?t nu?c
- Nh tho nh?c l?i v? l?ch s? b?n nghìn nam "v?t v? v gian lao" c?a d?t nu?c d?y t? ho, d?ng th?i tin tu?ng vo tuong lai tuoi d?p c?a d?t nu?c mai sau b?ng hình ?nh so snh d?p mang nhi?u nghia "D?t nu?c nhu vì sao.phía tru?c"
Bảo vệ tổ quốc.
Lao động dựng xây đất nước.
Người cầm súng
Người ra đồng
Cảm xúc trước mùa xuân đất nước.
Lộc
giắt đầy
trải dài
Sức sống, sức xuân mạnh mẽ, căng tràn trên mọi miền đất nước.
- >NT Điệp ngữ
>Từ láy và hình ảnh thơ giàu giá trị biểu cảm.
….
Khí thế khẩn trương, náo nức, sôi động của quê hương đất nước.
-Tất cả như
hối hả
xôn xao
Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân đất nước
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
+ (3) Lộc
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ
- Tất cả như
hối hả
xôn xao
Điệp ngữ,
so sánh, từ láy
Khẩn trương, tưng bừng rộn rã.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Khẳng định niềm tin vào tương lai. Vẻ đẹp hung vĩ, tràn trề hi vọng phát triển.
Ý nghĩa: Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người.
So sánh, liên tưởng
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Hình ?nh ngu?i c?m sng- Hình ?nh ngu?i ra d?ng l hình ?nh bi?u trung cho nhi?m v? b?o v? v xy d?ng d?t nu?c. H? cng mang v? ma xun v? cho d?t nu?c:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế
11-1980
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
Hãy đọc hai khổ thơ tiếp và cho biết
Trước mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, nhà thơ đã ước nguyện điều gì?
Vì sao nhà thơ chỉ ước nguyện làm “mùa xuân nho nhỏ”
- Nhà thơ bộc lộ chân thành và thiết tha khát khao cống hiến giản dị, chân thành cho cuộc đời:
+ Tác giả muốn làm “con chim hót”: góp tiếng hót cho cuộc đời
+ Tác giả muốn làm “nhành hoa”: góp chút sắc hương cho cuộc sống
+ Tác giả muốn làm “nốt trầm”: cho sự hoàn thiện của bản nhạc cuộc sống
+ Tất cả những khát khao của tác giả chỉ là “một”: khát khao mong ước giản dị nhưng ý nghĩa
⇒ Không mong muốn những điều lớn lao => ước nguyện hóa thân thiết tha của nhà thơ giản dị nhưng chân thành và tha thiết
- Thanh Hải đúc kết tất cả những mong ước của mình thành “Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời”
+ “Mùa xuân nho nhỏ mang nghĩa ẩn dụ cho khao khát cống hiến phần tươi đẹp nhất của mình cho cuộc đời chung
+ Từ láy “lặng lẽ” thể hiện sự cống hiến thầm lặng lẽ
+ Hoán dụ “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc” – sự cống hiến từ lúc còn trẻ đến khi về già => công hiến suốt đời.
Điệp cấu trúc câu "Dù là... Dù là..." kết hợp với hai hình ảnh mang tính chất tương phản "tuổi hai mươi" - "khi tóc bạc" khẳng định sự bền vững của khát vọng.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Đoạn thơ gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người?
Gợi ý
Đoạn thơ gợi cho ta những suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người.
+ Cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi con người ta biết sống đẹp, sống có ích cho cuộc đời chung, cho đất nước.
+ Mỗi ngươi phải mang đến cho cuộc đời chung một nét riêng, một phần tinh túy nhất của mình dù là nhỏ bé. Đó mới là ý nghĩa cao quý của đời người.
+ … Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
4. L?i ng?i ca qu huong d?t nu?c
Trong khổ thơ cuối: Vì sao nhà thơ lại mượn điệu Nam Ai, Nam Bình để khép lại bài thơ?
Bài thơ khép lại bằng những giai điệu dân ca xứ Huế ngọt ngào, đằm thắm và trữ tình:
- Khúc nhạc "Nam ai" da diết, buồn thương quyện hòa cùng giai điệu "Nam bình" dịu ngọt, êm ái.
- Giai điệu dịu ngọt hòa cùng "nhịp phách tiền" tươi vui, giòn giã khép lại để lại những dư âm về cuộc sống mới và sức sống mới của dân tộc.
- Giai điệu được cất lên chính là điệu hát truyền thống của xứ Huế mộng mơ
- “Nam Ai, Nam Bình”: làn điệu dân ca ngọt ngào xứ Huế, thể hiện tình yêu mến với di sản văn hóa phi vật thể
- “Mùa xuân ta xin hát” câu Nam Ai, Nam Bình : không chỉ mở ra không gian nó còn mở ra niềm tự hào về lối sống nghĩa tình của cha ông
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
4. L?i ng?i ca qu huong d?t nu?c
III. T?ng k?t
Hãy đọc thuộc bài thơ và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật Bài thơ
1. NỘI DUNG: Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
2. NGHỆ THUẬT:
- Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca.
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát.
Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sang, giàu hình ảnh,, cảm xúc với các biệp pháp ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, SD từ xưng hô.
- Có cấu trúc chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn
TÌM T? KHĨA TRONG CC Ơ CH? SAU
1.Thanh Hải quê ở đâu ?
T
H
Ư
A
T
H
I
Ê
N
H
U
Ê
2.Thái độ của tác giả thể hiện qua động từ “hứng” là gì ?
R
T
R
Â
N
T
O
N
G
3.Hãy nêu cảm xúc của nhà thơ ở khổ thơ thứ nhất ?
Â
N
G
Y
N
G
Â
T
4.Trong khổ 4,tâm trạng của nhà thơ thế nào?
N
A
O
N
Ư
C
5.Ước nguyện của nhà thơ được biểu hiện ra sao ?
K
H
I
Ê
M
T
Ô
N
6.Ước nguyện của Thanh Hải được ghi lại qua từ nào ?
O
N
H
N
H
O
7.Làn điệu dân ca ở Huế được viết trong bài là gì ?
A
N
A
M
A
I
N
M
B
I
N
H
8.Vì sao bài thơ dễ đi vào lòng người ?
N
G
I
A
U
H
A
Đ
I
Ê
U
1
2
3
4
5
6
7
8
C
15:04
Ơ ch? h?ng d?c: TR?N HỒN
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
III. T?ng k?t
IV. Luy?n t?p
Bài tập 1: Nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” được cấu tạo bởi những từ loại nào? Việc kết hợp như vậy thể hiện nguyện vọng nào của tác giả?
Gợi ý;
- “Mùa xuân nho nhỏ” có cấu tạo danh từ (mùa xuân) kết hợp với tính từ (nho nhỏ) tạo ra sự hòa kết độc đáo mang ẩn dụ sáng tạo, giàu ý nghĩa góp phần thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm, cùng ước nguyện chân thành của nhà thơ Thanh Hải dành cho cuộc đời.
- Mùa xuân: mang nghĩa thực, chỉ mùa khởi đầu của năm, đây là mùa của sự sinh sôi, phát triển.
- Mùa xuân còn mang ý nghĩa ẩn dụ khi chỉ những thứ đẹp, tinh túy nhất của sự sống và cuộc đời mỗi người, mùa xuân còn tượng trưng cho tuổi trẻ, trí tuệ và sức trẻ nhiệt huyết.
- Từ láy nho nhỏ thể hiện sự giản dị, khiêm nhường.
→ Đặt nhan đề tác phẩm là “Mùa xuân nho nhỏ”, tác giả muốn thể hiện sự khiêm nhường, chân thành trong nguyện ước giản dị và tha thiết được cống hiến sức của mình vào những điều tốt đẹp của đất nước. Nhan đề cũng thể hiện sự hòa quyện cái chung và cái riêng, giữa cá nhân với cộng đồng.
BI 2: Nh?ng cu tho sau s? d?ng bi?n php ngh? thu?t gì? Em hy nu tc d?ng c?a bi?n php ?y.
Oi con chim chi?n chi?n
Hĩt chi m vang tr?i
T?ng gi?t long lanh roi
Tơi dua tay tơi h?ng
G?i :
Bi?n php ?n d? chuy?n d?i c?m gic:
+ Gi?t long lanh l nh?ng gi?t mua xun, gi?t mua xun, trong sng, roi xu?ng t?ng nhnh cy, k? l.
+ Ti?ng chim t? ch? l m thanh (c?m nh?n b?ng thính gic) chuy?n thnh "t?ng gi?t" (hình v kh?i, c?m nh?n b?ng th? gic), t?ng gi?t long lanh nh sng v mu s?c cĩ th? b?ng xc gic (tơi dua tay tơi h?ng).
? Cu tho g?i ra ni?m c?m xc say m, ngy ng?t c?a tc c?a tc gi? tru?c c?nh tr?i d?t x? Hu? vo ma xun, th? hi?n mong mu?n hịa nh?p thin nhin, d?t tr?i trong tm tu?ng gi?a ma dơng l?nh gi khi?n ta vơ cng khm ph?
Bài 3: Từ “lộc” trong bài được sử dụng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Hãy giải thích tại sao tác giả lại miêu tả người lính là “lộc dắt đầy trên lưng”?
Trả lời: Từ “lộc” là sự sáng tạo độc đáo của tác giả:
+ Lộc của “người ra đồng”: nói về những người lao động, những người ươm mầm cho sự sống, ươm mầm non trên những cách đồng quê hương. Từ “lộc” cho ta liên tưởng tới những cánh đồng mênh mông với những chồi non nhú lên xanh biếc từ những hạt thóc giống mùa xuân. Từ “lộc” còn mang sức sống, sức mạnh của con người. Có thể nói chính con người tạo nên sức sống mùa xuân thiên nhiên đất nước.
+ “Mùa xuân người cầm súng. Lộc giắt đầy trên lưng”: liên tưởng đến những người chiến sĩ, những người cầm súng khi ra trận trên vai trên lưng có cành lá ngụy trang. Những cành lá ấy mang lộc biếc, chồi non, mang theo cả mùa xuân của thiên nhiên, cây cỏ. Từ “lộc” làm cho người ta thấy tràn ngập niềm tin, hy vọng đã tiếp thêm sức mạnh ý chí để họ vươn xa ra, bảo vệ đất nước.
→ Con người chính là nhân tố quyết định tạo ra, thúc đẩy sự phát triển của xã hội, đất nước. Hình ảnh “lộc” xuân tràn theo người ra đồng là đẹp ý thơ với cuộc sống lao động và chiến đấu. Xây dựng và bảo vệ, là hai nhiệm vụ không thể tách rời, họ đem mùa xuân mọi nơi trên đất nước.
Bài tập 4: Trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” có những hình ảnh mùa xuân nào? Em hãy nêu mối quan hệ giữa các mùa xuân ấy với nhau.
Gợi ý: Trong bài có hình ảnh của 3 mùa xuân:
+ Mùa xuân của thiên nhiên.
+ Mùa xuân của đất nước.
+ Mùa xuân của tác giả.
- Mùa xuân của thiên nhiên được tác giả tái hiện qua những hình ảnh nổi bật, đặc trưng nhất của thiên nhiên xứ Huế, cũng là mùa xuân trong tưởng tượng của tác giả.
- Mùa xuân của đất nước bằng những hình ảnh “lộc” của người ra đồng và người cầm súng với không khí “hối hả”, “xôn xao” khiến người ta nghĩ tới những âm thanh liên tiếp vọng về, hòa lẫn với nhau xao động. Sức sống của đất nước, của dân tộc cũng tạo nên được sự hối hả, háo hức của người cầm súng, người ra đồng hình ảnh mùa xuân đất nước được mở rộng dần.
Bài tập 5: Dựa vào bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” và kiến thức về xã hội, hãy trình bày suy nghĩ khoảng nửa trang giấy về tình cảm và trách nhiệm của mỗi người dân đối với đất nước trong hoàn cảnh hiện nay.
“Mùa xuân nho nhỏ” là bài thơ đặc sắc nói về sức cống hiến, khát vọng đóng góp và trở thành người có ích của tác giả Thanh Hải. Dù nằm trên giường bệnh nhưng ông luôn lạc quan, khát khao sống và cống hiến cho cuộc đời và đất nước. Phải là người yêu quê hương đất nước tha thiết lắm ông mới có thể viết được những dòng thơ hay và đẹp để miêu tả, tái hiện chân thực hình ảnh mùa xuân của tự nhiên và mùa xuân của đất nước. Thế hệ trẻ ngày nay, cần ý thức được tầm quan trọng cũng như trách nhiệm của mình đối với vận mệnh của dân tộc và đất nước. Trong thời đại mới, thời đại của hội nhập toàn cầu, của giao lưu và phát triển kinh tế, mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ cần ý thức được vai trò của mình trong việc thay đổi diện mạo, nâng tầm đất nước. Muốn thực hiện được điều đó, trước tiên cần trang bị cho mình sự vững chãi về kiến thức, kĩ năng đáp ứng những yêu cầu cơ bản của xã hội trong công cuộc hiện đại hóa nước nhà. Thế hệ trẻ cần ý thức được nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước luôn đi liền với nhau, điều này đòi hỏi lớp người trẻ phải có tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, và ước mơ hoài bão cống hiến. Tất cả sự hưng thịnh, tồn vong của đất nước vì thế thế hệ trẻ phải nỗ lực, cố gắng hết mình ngay từ hiện tại.
HU?NG D?N H?C BI
1. H?c thu?c bi tho, tìm hi?u thm v? s?c s?ng, s? lan to? c?a bi tho trong cu?c s?ng
2. Vi?t do?n van bi t?p 5. Ch th?c hi?n lin k?t cu do?n van trong khi vi?t do?n.
3. Chu?n b? bi Vi?ng Lang Bc.
D?c rap bi tho MA XUN NHO NH?
(1930 -1980)
+ Xứ Huế là 1 dải đất miền Trung không chỉ nổi tiếng là nơi tập trung nhiều đền đài lăng tẩm của các vua triều Nguyễn mà còn là vùng đất có thiên nhiên tươi đẹp thơ mộng; con người Huế hiền hòa, tâm hồn mộc mạc và rất đằm thắm. Đây là điều nhà thơ Thanh Hải nhớ quê hương, mong muốn đóng góp một nhỏ bé với quê hương.
- Thanh H?i (1930-1980) tn th?t l Ph?m B Ngỗn
- Qu qun: Phong Di?n- Th?a Thin Hu?
- S? nghi?p sng tc:
+ T? nam 1954 d?n nam 1964 ơng lm cn b? tuyn hu?n.
+ T? nam 1964 d?n nam 1967 ơng ph? trch bo c? gi?i phĩng c?a thnh ph? Hu? sau dĩ lm ?y vin ban ch?p hnh H?i Nh van Vi?t Nam
+ Sau nam 1975 ơng du?c lm T?ng thu kí H?i Van ngh? Bình Tr? Thin cng dĩ l ?y vin thu?ng v? H?i Lin hi?p van h?c ngh? thu?t Vi?t Nam, ?y vin ban ch?p hnh H?i Nh van Vi?t Nam.
Gi?i thu?ng van h?c Nguy?n Dình Chi?u (1965)
Gi?i thu?ng Nh nu?c v? van h?c ngh? thu?t (d?t 2, nam 2000, truy t?ng)
Gi?i nh?t cu?c thi tho c?a tu?n bo Th?ng nh?t (1959).
Gi?i nhì cu?c thi tho c?a tu?n bo Th?ng nh?t (1962).
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
Một số tác phẩm chính
1962
Tập 1: 1970, tập 2: 1975
1977
1982
- Cc tc ph?m tiu bi?u: Trong su?t 50 nam cu?c d?i c?a ơng, Thanh H?i cĩ 5 t?p tho:
- Nh?ng d?ng chí trung kin (1962) t?p tho.
- Hu? ma xun (t?p 1-1970, t?p 2-1972) t?p tho.
- Ma xun nho nh? (11/1980), kho?ng 1 thng tru?c khi ơng qua d?i. Lc dĩ ơng dang ?m n?ng v ph?i di?u tr? ? b?nh vi?n B?ch Mai.
- nh M?t (1956).
- Phong cch sng tc:
+ Thanh H?i thu?ng vi?t v? thin nhin v lịng yu cu?c s?ng
+ Tho ơng bình d?, nh? nhng nhung d?m ch?t tri?t lí v? cu?c d?i th? hi?n tình yu cu?c s?ng tha thi?t
- Bi tho: Ma xun nho nh?
* Hồn c?nh sng tc
- Bi tho vi?t vo thng 11-1980 trong hồn c?nh d?t n?c d th?ng nh?t, dang xy d?ng cu?c s?ng m?i nhung cịn vơ vn khĩ khan gian kh?, th? thch, khơng d?y m?t thng tru?c khi nh tho qua d?i. Bi tho nhu m?t l?i tm ni?m chn thnh, g?i g?m tha thi?t c?a nh tho d? l?i v?i d?i
- Phuong th?c bi?u d?t: Bi?u c?m
- N?i dung: Bi tho b?c l? c?m xc c?a tc gi? tru?c ma xun c?a thin nhin d?t nu?c v kht v?ng d?p d? mu?n lm m?t "ma xun nho nh?" dng hi?n cho d?i
TI?T 113,114,115-Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
Hoàn cảnh ra đời:
Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt: (tháng 11- 1980, chỉ ít ngày sau, nhà thơ qua đời) . Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh đất nước ta mới thống nhất lại đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thử thách gay gắt.
(Năm 1980, Thanh Hải đau nặng phải vào bệnh viện Huế điều trị khoa nội. Tuy căn bệnh được các bác sĩ chẩn đoán là không thể qua được nhưng Thanh Hải luôn là người lạc quan yêu đời. Nằm ở tầng 4 của bệnh viện, những lúc khoẻ, ông thường ra ngắm cảnh và làm thơ. Nhưng rồi vào một ngày cuối đông, trời Huế bỗng trở lạnh và mưa lâm thâm, những người bạn của Thanh Hải nhận được tin như sét đánh: Ông đã qua đời. Thương tiếc người bạn tài hoa ra đi khi tuổi đời vừa bước sang 50, mọi người đến viếng và đưa nhà thơ về nơi an nghỉ cuối cùng. Đang lúc làm lễ, thì vợ ông tìm gặp nhạc sĩ Trần Hoàn và trao cho ông một bài thơ cuối cùng mà Thanh Hải đã sáng tác khi nằm viện vào tháng 11 năm 1980. Đó chính là bài thơ: Một mùa xuân nho nhỏ - bài thơ cuối cùng của Thanh Hải. Nỗi thương bạn và niềm cảm xúc trào dâng mãnh liệt, nhạc sĩ Trần Hoàn đã phổ nhạc ngay bài thơ chỉ trong vòng không đầy ba mươi phút và bài hát đó đã được vang lên ngay trong buổi lễ tiễn đưa ấy.)
Thanh Hải và bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ ra đời vào năm 1980, trong hoàn cảnh đất nước đã được thống nhất. Nhân dân ta đang xây dựng một đất nước mới, giai đoạn này đang còn rất khó khăn. Ông viết bài thơ này trước khi mất khoảng một tháng. Đây có lẽ bài thơ mà Thanh Hải muốn nhắn gửi đến đất nước, tương lai.
Bài thơ đã bộc lộ được cảm xúc của tác giả trước mùa xuân thiên nhiên của đất nước khi đã bước vào thời kì hòa bình. Tác giả khát vọng, muốn trở thành một mùa xuân nho nhỏ dân hiến cho cuộc đời.
Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng nhiều nghệ thuật đặc sắc. Bằng nghệ thuật đảo cú pháp, tác giả đã cho người đọc thấy được sự rộn ràng, tươi đẹp của mùa xuân xứ Huế.
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
D?c
T? khĩ
Gi?i nghia nhan d?
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
Ý nghĩa nhan đề:
- Mùa đầu tiên trong một năm, với sự tươi đẹp, tràn trề sức sống của đất trời
- Nghĩa bóng chỉ phần tuổi trẻ đẹp đẽ nhất của mỗi con người, hoặc cũng là để chỉ phần đẹp đẽ nhất trong tâm hồn con người. Hai từ “mùa xuân” đứng bên cạnh từ “nho nhỏ” thể hiện thái độ khiêm nhường, và vô cùng chân thành của nhà thơ.
3. B? c?c bi tho
Bố cục : Gồm 4 phần
- Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất nước
- Khổ 2 + 3: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước
- Khổ 4 + 5: Ước nguyện của tác giả
- Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế
=> Mạch cảm xúc: Từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước dẫn đến suy nghĩ, ước nguyện của nhà thơ).
4. Th? lo?i:
Tho 5 ch?
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
- B?c tranh thin nhin ma xun
+ Khơng gian: cao r?ng c?a b?u tr?i, di r?ng c?a "dịng sơng xanh"
+ m thanh: m thanh r?n r vui tuoi c?a "chim chi?n chi?n hĩt vang"
+ Ma s?c: xanh c?a dịng sơng, tím c?a hoa
? Ngh? thu?t d?o c php: khơng gian cao r?ng, mu s?c tuoi sng v m thanh r?n rng nhu thi?t tha m?i g?i níu gi? con ngu?i ? l?i v?i cu?c s?ng, v?i ma xun x? Hu? tuoi d?p ny. B?c thanh thin nhin ma xun d?p d?u dng, cĩ khơng gian, mu s?c, m thanh
- C?m xc c?a tc gi? tru?c ma xun c?a thin nhin:
+ Nh tho cĩ ci nhìn trìu m?n v?i c?nh v?t
+ Dua tay ra "h?ng" "gi?t long lanh": l gi?t suong, cung cĩ th? l ?n d? chuy?n d?i c?m gic ch? ti?ng chim "hĩt vang tr?i"
? C?m xc ngy ng?t tru?c v? d?p c?a ma xun c?a thin nhin, khao kht hịa mình v?i thin nhin d?t tr?i
3. B? c?c bi tho
4. Th? lo?i
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
Hãy đọc khổ thơ đầu và cho biết:
Mùa xuân thiên nhiên đất nước được miêu tả thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh?
Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước như thế nào?
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên
- Ơi
, chi
- hứng
Âm sắc ngọt ngào của người con xứ Huế
Đón nhận một cách nâng niu, trân trọng
? Em hiểu thế nào về “ Giọt long lanh” ?
A. Giọt mưa xuân.
B. Giọt âm thanh của tiếng chim.
C. Giọt sương mùa xuân.
D. Ý kiến của riêng em.
- NT: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Cảm xúc say sưa, ngây ngất
=> Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống thiết tha.
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
1. Tc gi?:
2. Tc ph?m
II. D?c, hi?u bi tho
1. D?c
- D?c
- Gi?i nghia nhan d?
2. B? c?c bi tho
3. Phn tích
a. Ma xun thin nhin d?t nu?c
b. C?m xc v? ma xun d?t nu?c
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
Hãy đọc hai khổ thơ tiếp và cho biết
Mùa xuân đất nứớc được tác giả gợi lên qua những hình ảnh nào?
Khi gợi lại hình ảnh mùa xuân đất nước trong lịch sử, tác giả muốn gửi gắm điều gì?
- Ma xun c?a d?t nu?c g?n v?i hình ?nh
+ Ngu?i c?m sng (nh?ng ngu?i lm nhi?m v? chi?n d?u): L?c gi?t d?y quang lung
+ "ngu?i ra d?ng", "l?c" tr?i di nuong m?
Dĩ l nh?ng ?nh cĩ tính bi?u trung, ni?m hi v?ng tuoi sng dang theo h? di kh?p noi hay hay chính h? d dem ch?i non, l?c bi?c c?a ma xun d?n m?i noi trn d?t nu?c
- Nh?p d? kh?n truong : "T?t c? nhu.xơn xao": Cơng cu?c xy d?ng ma xun c?a d?t nu?c di?n ra kh?n truong, sơi d?ng
? Ngh? thu?t di?p c?u trc, t? ly.=> Nh tho nhu reo vui tru?c tinh th?n lao d?ng kh?n truong c?a con ngu?i lm nn ma xun c?a d?t nu?c
- Nh tho nh?c l?i v? l?ch s? b?n nghìn nam "v?t v? v gian lao" c?a d?t nu?c d?y t? ho, d?ng th?i tin tu?ng vo tuong lai tuoi d?p c?a d?t nu?c mai sau b?ng hình ?nh so snh d?p mang nhi?u nghia "D?t nu?c nhu vì sao.phía tru?c"
Bảo vệ tổ quốc.
Lao động dựng xây đất nước.
Người cầm súng
Người ra đồng
Cảm xúc trước mùa xuân đất nước.
Lộc
giắt đầy
trải dài
Sức sống, sức xuân mạnh mẽ, căng tràn trên mọi miền đất nước.
- >NT Điệp ngữ
>Từ láy và hình ảnh thơ giàu giá trị biểu cảm.
….
Khí thế khẩn trương, náo nức, sôi động của quê hương đất nước.
-Tất cả như
hối hả
xôn xao
Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân đất nước
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
+ (3) Lộc
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ
- Tất cả như
hối hả
xôn xao
Điệp ngữ,
so sánh, từ láy
Khẩn trương, tưng bừng rộn rã.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Khẳng định niềm tin vào tương lai. Vẻ đẹp hung vĩ, tràn trề hi vọng phát triển.
Ý nghĩa: Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người.
So sánh, liên tưởng
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Hình ?nh ngu?i c?m sng- Hình ?nh ngu?i ra d?ng l hình ?nh bi?u trung cho nhi?m v? b?o v? v xy d?ng d?t nu?c. H? cng mang v? ma xun v? cho d?t nu?c:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế
11-1980
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
Hãy đọc hai khổ thơ tiếp và cho biết
Trước mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, nhà thơ đã ước nguyện điều gì?
Vì sao nhà thơ chỉ ước nguyện làm “mùa xuân nho nhỏ”
- Nhà thơ bộc lộ chân thành và thiết tha khát khao cống hiến giản dị, chân thành cho cuộc đời:
+ Tác giả muốn làm “con chim hót”: góp tiếng hót cho cuộc đời
+ Tác giả muốn làm “nhành hoa”: góp chút sắc hương cho cuộc sống
+ Tác giả muốn làm “nốt trầm”: cho sự hoàn thiện của bản nhạc cuộc sống
+ Tất cả những khát khao của tác giả chỉ là “một”: khát khao mong ước giản dị nhưng ý nghĩa
⇒ Không mong muốn những điều lớn lao => ước nguyện hóa thân thiết tha của nhà thơ giản dị nhưng chân thành và tha thiết
- Thanh Hải đúc kết tất cả những mong ước của mình thành “Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời”
+ “Mùa xuân nho nhỏ mang nghĩa ẩn dụ cho khao khát cống hiến phần tươi đẹp nhất của mình cho cuộc đời chung
+ Từ láy “lặng lẽ” thể hiện sự cống hiến thầm lặng lẽ
+ Hoán dụ “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc” – sự cống hiến từ lúc còn trẻ đến khi về già => công hiến suốt đời.
Điệp cấu trúc câu "Dù là... Dù là..." kết hợp với hai hình ảnh mang tính chất tương phản "tuổi hai mươi" - "khi tóc bạc" khẳng định sự bền vững của khát vọng.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Đoạn thơ gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người?
Gợi ý
Đoạn thơ gợi cho ta những suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người.
+ Cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi con người ta biết sống đẹp, sống có ích cho cuộc đời chung, cho đất nước.
+ Mỗi ngươi phải mang đến cho cuộc đời chung một nét riêng, một phần tinh túy nhất của mình dù là nhỏ bé. Đó mới là ý nghĩa cao quý của đời người.
+ … Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
4. L?i ng?i ca qu huong d?t nu?c
Trong khổ thơ cuối: Vì sao nhà thơ lại mượn điệu Nam Ai, Nam Bình để khép lại bài thơ?
Bài thơ khép lại bằng những giai điệu dân ca xứ Huế ngọt ngào, đằm thắm và trữ tình:
- Khúc nhạc "Nam ai" da diết, buồn thương quyện hòa cùng giai điệu "Nam bình" dịu ngọt, êm ái.
- Giai điệu dịu ngọt hòa cùng "nhịp phách tiền" tươi vui, giòn giã khép lại để lại những dư âm về cuộc sống mới và sức sống mới của dân tộc.
- Giai điệu được cất lên chính là điệu hát truyền thống của xứ Huế mộng mơ
- “Nam Ai, Nam Bình”: làn điệu dân ca ngọt ngào xứ Huế, thể hiện tình yêu mến với di sản văn hóa phi vật thể
- “Mùa xuân ta xin hát” câu Nam Ai, Nam Bình : không chỉ mở ra không gian nó còn mở ra niềm tự hào về lối sống nghĩa tình của cha ông
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
1. Ma xun thin nhin d?t nu?c
2. C?m xc v? ma xun d?t nu?c.
3. U?c nguy?n c?a nh tho
4. L?i ng?i ca qu huong d?t nu?c
III. T?ng k?t
Hãy đọc thuộc bài thơ và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật Bài thơ
1. NỘI DUNG: Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
2. NGHỆ THUẬT:
- Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca.
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát.
Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sang, giàu hình ảnh,, cảm xúc với các biệp pháp ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, SD từ xưng hô.
- Có cấu trúc chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn
TÌM T? KHĨA TRONG CC Ơ CH? SAU
1.Thanh Hải quê ở đâu ?
T
H
Ư
A
T
H
I
Ê
N
H
U
Ê
2.Thái độ của tác giả thể hiện qua động từ “hứng” là gì ?
R
T
R
Â
N
T
O
N
G
3.Hãy nêu cảm xúc của nhà thơ ở khổ thơ thứ nhất ?
Â
N
G
Y
N
G
Â
T
4.Trong khổ 4,tâm trạng của nhà thơ thế nào?
N
A
O
N
Ư
C
5.Ước nguyện của nhà thơ được biểu hiện ra sao ?
K
H
I
Ê
M
T
Ô
N
6.Ước nguyện của Thanh Hải được ghi lại qua từ nào ?
O
N
H
N
H
O
7.Làn điệu dân ca ở Huế được viết trong bài là gì ?
A
N
A
M
A
I
N
M
B
I
N
H
8.Vì sao bài thơ dễ đi vào lòng người ?
N
G
I
A
U
H
A
Đ
I
Ê
U
1
2
3
4
5
6
7
8
C
15:04
Ơ ch? h?ng d?c: TR?N HỒN
TI?T 113,114,115 -Van b?n MA XUN NHO NH? (Thanh H?i)
I. Gi?i thi?u chung
II. Phn tích
III. T?ng k?t
IV. Luy?n t?p
Bài tập 1: Nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” được cấu tạo bởi những từ loại nào? Việc kết hợp như vậy thể hiện nguyện vọng nào của tác giả?
Gợi ý;
- “Mùa xuân nho nhỏ” có cấu tạo danh từ (mùa xuân) kết hợp với tính từ (nho nhỏ) tạo ra sự hòa kết độc đáo mang ẩn dụ sáng tạo, giàu ý nghĩa góp phần thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm, cùng ước nguyện chân thành của nhà thơ Thanh Hải dành cho cuộc đời.
- Mùa xuân: mang nghĩa thực, chỉ mùa khởi đầu của năm, đây là mùa của sự sinh sôi, phát triển.
- Mùa xuân còn mang ý nghĩa ẩn dụ khi chỉ những thứ đẹp, tinh túy nhất của sự sống và cuộc đời mỗi người, mùa xuân còn tượng trưng cho tuổi trẻ, trí tuệ và sức trẻ nhiệt huyết.
- Từ láy nho nhỏ thể hiện sự giản dị, khiêm nhường.
→ Đặt nhan đề tác phẩm là “Mùa xuân nho nhỏ”, tác giả muốn thể hiện sự khiêm nhường, chân thành trong nguyện ước giản dị và tha thiết được cống hiến sức của mình vào những điều tốt đẹp của đất nước. Nhan đề cũng thể hiện sự hòa quyện cái chung và cái riêng, giữa cá nhân với cộng đồng.
BI 2: Nh?ng cu tho sau s? d?ng bi?n php ngh? thu?t gì? Em hy nu tc d?ng c?a bi?n php ?y.
Oi con chim chi?n chi?n
Hĩt chi m vang tr?i
T?ng gi?t long lanh roi
Tơi dua tay tơi h?ng
G?i :
Bi?n php ?n d? chuy?n d?i c?m gic:
+ Gi?t long lanh l nh?ng gi?t mua xun, gi?t mua xun, trong sng, roi xu?ng t?ng nhnh cy, k? l.
+ Ti?ng chim t? ch? l m thanh (c?m nh?n b?ng thính gic) chuy?n thnh "t?ng gi?t" (hình v kh?i, c?m nh?n b?ng th? gic), t?ng gi?t long lanh nh sng v mu s?c cĩ th? b?ng xc gic (tơi dua tay tơi h?ng).
? Cu tho g?i ra ni?m c?m xc say m, ngy ng?t c?a tc c?a tc gi? tru?c c?nh tr?i d?t x? Hu? vo ma xun, th? hi?n mong mu?n hịa nh?p thin nhin, d?t tr?i trong tm tu?ng gi?a ma dơng l?nh gi khi?n ta vơ cng khm ph?
Bài 3: Từ “lộc” trong bài được sử dụng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Hãy giải thích tại sao tác giả lại miêu tả người lính là “lộc dắt đầy trên lưng”?
Trả lời: Từ “lộc” là sự sáng tạo độc đáo của tác giả:
+ Lộc của “người ra đồng”: nói về những người lao động, những người ươm mầm cho sự sống, ươm mầm non trên những cách đồng quê hương. Từ “lộc” cho ta liên tưởng tới những cánh đồng mênh mông với những chồi non nhú lên xanh biếc từ những hạt thóc giống mùa xuân. Từ “lộc” còn mang sức sống, sức mạnh của con người. Có thể nói chính con người tạo nên sức sống mùa xuân thiên nhiên đất nước.
+ “Mùa xuân người cầm súng. Lộc giắt đầy trên lưng”: liên tưởng đến những người chiến sĩ, những người cầm súng khi ra trận trên vai trên lưng có cành lá ngụy trang. Những cành lá ấy mang lộc biếc, chồi non, mang theo cả mùa xuân của thiên nhiên, cây cỏ. Từ “lộc” làm cho người ta thấy tràn ngập niềm tin, hy vọng đã tiếp thêm sức mạnh ý chí để họ vươn xa ra, bảo vệ đất nước.
→ Con người chính là nhân tố quyết định tạo ra, thúc đẩy sự phát triển của xã hội, đất nước. Hình ảnh “lộc” xuân tràn theo người ra đồng là đẹp ý thơ với cuộc sống lao động và chiến đấu. Xây dựng và bảo vệ, là hai nhiệm vụ không thể tách rời, họ đem mùa xuân mọi nơi trên đất nước.
Bài tập 4: Trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” có những hình ảnh mùa xuân nào? Em hãy nêu mối quan hệ giữa các mùa xuân ấy với nhau.
Gợi ý: Trong bài có hình ảnh của 3 mùa xuân:
+ Mùa xuân của thiên nhiên.
+ Mùa xuân của đất nước.
+ Mùa xuân của tác giả.
- Mùa xuân của thiên nhiên được tác giả tái hiện qua những hình ảnh nổi bật, đặc trưng nhất của thiên nhiên xứ Huế, cũng là mùa xuân trong tưởng tượng của tác giả.
- Mùa xuân của đất nước bằng những hình ảnh “lộc” của người ra đồng và người cầm súng với không khí “hối hả”, “xôn xao” khiến người ta nghĩ tới những âm thanh liên tiếp vọng về, hòa lẫn với nhau xao động. Sức sống của đất nước, của dân tộc cũng tạo nên được sự hối hả, háo hức của người cầm súng, người ra đồng hình ảnh mùa xuân đất nước được mở rộng dần.
Bài tập 5: Dựa vào bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” và kiến thức về xã hội, hãy trình bày suy nghĩ khoảng nửa trang giấy về tình cảm và trách nhiệm của mỗi người dân đối với đất nước trong hoàn cảnh hiện nay.
“Mùa xuân nho nhỏ” là bài thơ đặc sắc nói về sức cống hiến, khát vọng đóng góp và trở thành người có ích của tác giả Thanh Hải. Dù nằm trên giường bệnh nhưng ông luôn lạc quan, khát khao sống và cống hiến cho cuộc đời và đất nước. Phải là người yêu quê hương đất nước tha thiết lắm ông mới có thể viết được những dòng thơ hay và đẹp để miêu tả, tái hiện chân thực hình ảnh mùa xuân của tự nhiên và mùa xuân của đất nước. Thế hệ trẻ ngày nay, cần ý thức được tầm quan trọng cũng như trách nhiệm của mình đối với vận mệnh của dân tộc và đất nước. Trong thời đại mới, thời đại của hội nhập toàn cầu, của giao lưu và phát triển kinh tế, mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ cần ý thức được vai trò của mình trong việc thay đổi diện mạo, nâng tầm đất nước. Muốn thực hiện được điều đó, trước tiên cần trang bị cho mình sự vững chãi về kiến thức, kĩ năng đáp ứng những yêu cầu cơ bản của xã hội trong công cuộc hiện đại hóa nước nhà. Thế hệ trẻ cần ý thức được nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước luôn đi liền với nhau, điều này đòi hỏi lớp người trẻ phải có tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, và ước mơ hoài bão cống hiến. Tất cả sự hưng thịnh, tồn vong của đất nước vì thế thế hệ trẻ phải nỗ lực, cố gắng hết mình ngay từ hiện tại.
HU?NG D?N H?C BI
1. H?c thu?c bi tho, tìm hi?u thm v? s?c s?ng, s? lan to? c?a bi tho trong cu?c s?ng
2. Vi?t do?n van bi t?p 5. Ch th?c hi?n lin k?t cu do?n van trong khi vi?t do?n.
3. Chu?n b? bi Vi?ng Lang Bc.
D?c rap bi tho MA XUN NHO NH?
Các ý kiến mới nhất