Bài 18:
CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRONG CÁC THẾ KỈ X-XV
THPT NGUYỄN DUY HIỆU
SỞ GD & ĐT TỈNH QUẢNG NAM
NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Mở rộng, phát triển nông nghiệp
2. Phát triển thủ công nghiệp.
3. Mở rộng thương nghiệp
4. Tình hình phân hóa XH và cuộc đấu
tranh của nông dân ( Đọc thêm)
1. MỞ rỘng, phát triỂn nông nghiỆp.
- BỐi cẢnh lỊch sỬ:
+ ThẾ kỶ X – XV là thỜi kỲ tỒn tẠi cỦa các triỀu đẠi: Ngô, Đinh, TiỀn Lê, Lý, TrẦn, HỒ, Lê sơ.
+ Đây là giai đoẠn đẦu cỦa thẾ kỶ phong kiẾn đỘc lẬp, đỒng thỜi cũng là thỜi kỲ phong kiẾn thỐng nhẤt.
TẠo điỀu kiỆn thuẬn lỢi cho sỰ phát triỂn kinh tẾ.
Những biểu hiện của sự mở rộng và phát triển nông nghiệp trong các thế kỷ x – xv?

Biểu hiện:
- Diện tích đất ngày càng mở rộng:
+ Nhân dân tích cực khai hoang vùng châu thổ sông lớn và ven biển.
+ Các vua Trần khuyến khích các vương hầu, quý tộc khai hoang lập điền trang.
+ Vua Lê cấp ruộng đất cho quý tộc, quan lại, đặt phép quân điền.

- Thủy lợi được nhà nước quan tâm mở mang.
+ Nhà Lý cho xây đắp những con đê đầu tiên.
+ Năm 1248 nhà Trần cho đắp hệ thống đê “Quai vạc” dọc các con sông lớn từ đầu nguồn đến cửa biển.
+ Đặt cơ quan Hà đê sứ trông nom đê điều.
- Các nhà nước Lý - Trần – Lê đều quan tâm bảo vệ sức kéo, phát triển giống cây nông nghiệp.
Em có nhận xét gì về sự phát triển nông nghiệp thế kỷ x – xv? Tác dụng của sự phát triển đó?

- Nhà nước cùng nông dân góp sức phát triển nông nghiệp.
- Chính sách của nhà nước đã thúc đẩy nông nghiệp phát triển.
 Đời sống nhân dân ấm no, hạnh phúc, trật tự xã hội ổn định, độc lập được củng cố.
Hình ảnh lễ cày tịch điền
8
Năm 1248, nhà Trần tổ chức đắp đê từ đầu nguồn đến cửa biển dọc các con sông lớn, gọi là “đê quai vạc”
Cảnh đắp đê thời nhà Trần
2. Phát triển thủ công nghiệp.
2. Phát triển thủ công nghiệp
- Các nghề thủ công cổ truyền như: Đúc đồng, rèn sắt, làm gốm ngày càng phát triển chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao.
- Các làng nghề thủ công ra đời như: Thổ Hà, Bát Tràng, Chu Đậu.
GỐm chu đẬu

Chim chích chòe hình ảnh khá phổ biến trên gốm chu đậu
Thạp gốm thời Lý-Trần
(thế kỉ XI-XIV)
Bình sứ thời Lê sơ
(thế kỉ XV-XVI)
Các sản phẩm đồ gốm thời Lý
Ấm trắng quai cá
Ấm trắng quai rồng
Tô lục
Lư hương đời Lý
Ấm trắng
Ấm trắng men ngọc
Ấm men nâu
Hình rồng và hoa dây
(chùa Phật Tích-Bắc Ninh)
Hình rồng thời Trần
Chuông quy điỀn
Tượng phật ở chùa Phật Tích – Bắc Ninh

Theo em nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển của các ngành nghề thủ công nghiệp trong các thế kỷ x – xv?

- Nhân tố thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề thủ công nghiệp là do:
+ Truyền thống nghề nghiệp vốn có trong bối cảnh đất nước độc lập, thống nhất có điều kiện phát triển mạnh.
+ Nhu cầu xây dựng cung điện, đền chùa, nền sản xuất gạch, chạm khắc đá phát triển.
2. Phát triển thủ công nghiệp
- Nhà nước thành lập các quan xưởng, tập trung thợ giỏi trong nước sản xuất: Tiền, vũ khí, mũ áo cho vua quan quý tộc hoặc góp phần xây dựng cung điện, dinh thự.
- Sản xuất được một số sản phẩm kỹ thuật cao: Đại bác, thuyền chiến có lầu.
Một chiến thuyền cổ -thế kỷ XI-XII
Một loại súng thần cơ
Em đánh giá như thế nào về sự phát triển thủ công nghiệp nước ta trong các thế ky x- xv?
Nhận xét:
- Các ngành nghề thủ công phong phú. Bên cạnh các nghề cổ truyền đã phat triển những nghề mới có yêu cầu kỹ thuật cao: Đúc súng, đóng thuyền.
Mục đích:
+ Phục vụ nhu cầu trong nước là chính.
+ Chất lượng sản phẩm tốt.

3. Mở rộng thương nghiệp.
a, Nội thương.
- Các chợ làng, chợ huyện, chợ chùa mọc lên khắp nơi là nơi nhân dân trao đổi sản phẩm nông nghiệp và thủ công nghiệp.
Một sứ giả nhà Nguyên đến nước ta vào cuối thế kỷ XIII đã viết: “Trong xóm làng thường có chợ, cứ hai ngày họp một phiên hang hóa tram thứ , bày la liệt.
CÁC CHỢ LÀNG, CHỢ HUYỆN
b, Ngoại thương:

- Thời Lý - Trần, ngoại thương khá phát triển, nhà nước cho xây dựng nhiều bến cảng để buôn bán với nước ngoài.
- Vùng biên giới Việt – Trung cũng hình thành các điểm buôn bán.
- Thời Lê ngoại thương bị thu hẹp.
Thương cảng Vân Đồn được xây dựng năm 1149 – vua Lý Anh Tông
Cảnh thương thuyền Trung Quốc vào cảng Vân Đồn
Em đánh giá như thế nào về thương nghiệp nước ta trong các thế kỷ X – XV? Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển? Phát triển như thế nào?
Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển:
+ Nông nghiệp, thủ công nghiệp phát triển thúc đẩy thương nghiệp phát triển.
+ Do thống nhất tiền tệ, đo lường.
+ Thương nghiệp mở rộng, chủ yếu phát triển nội thương, còn ngoại thương mới chỉ buôn bán với Trung Quốc và các nước Đông Nam Á.

4. Tình hình phân hóa xã hội và cuộc đấu tranh của nông dân:
- Sự phát triển kinh tế trong hoàn cảnh chế độ phong kiến thúc đẩy sự phân hóa xã hội.
Ruộng đất ngày càng tập trung vào tay địa chủ,quý tộc , quan lại.
Giai cấp thống trị ngày càng ăn chơi xa xỉ, không còn chăm lo đến sản xuất và đời sống nhân dân.
Thiên tai, mất mùa đói kém làm đời sống nhân dân cực khổ.
Những cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ: Từ năm 1344 đến cuối thế kỷ XIV nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra, làm chính quyền nhà Trần rơi vào khủng hoảng.
Cám ơn quí thầy cô và các em đã lắng nghe
THE END