Tiết 27 + 28:
Văn bản
CÔ BÉ
BÁN DIÊM
I. ĐỌC – CHÚ THÍCH
1. Đôi nét về tác giả
2. Nét chính về văn bản
3. Bố cục, PTBĐ
4. Tóm tắt văn bản
1. Tác giả
- Han-xơ Crít-xtian An-đéc-xen (1805- 1875) là nhà văn vĩ đại của Đan Mạch thế kỉ XIX, là danh nhân văn hóa thế giới.
- Nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em
- Truyện của ông nhẹ nhàng, tươi mát, toát lên lòng thương yêu con người, nhất là những con người
- Tác phẩm chính: Cô bé bán diêm, Bầy chim thiên nga, Nàng tiên cá, Bộ quần áo mới của hoàng đế, Nàng công chúa và hạt đậu…
 
- An-đéc-xen sớm mồ côi cha và phải tự bươn chải kiếm sống. Tuổi thơ ông sớm phải làm nhiều nghề như dệt vải, thợ may, công nhân sau đó làm diễn viên và sau này chuyển sang viết văn. Có lẽ những gì mà ông trải qua trong thời niên thiếu đã trở thành nguồn cảm hứng cho những sáng tác sau này của ông.
- Đời sống tình duyên gặp nhiều trắc trở và đau khổ khi không được đáp trả tình cảm. Nhiều ý kiến cho rằng ông là người đồng tính luyến ái.
Ông qua đời vào ngày 04.8. 1875, được mai táng trong Nghĩa trang Assistens ở quận "Nørrebro" của Copenhagen. Vào thời điểm từ trần, Andersen đã nổi tiếng ở trong nước và khắp thế giới. Một bức tượng lớn được dụng để vinh danh ông. Bức tượng này ngày nay được đặt trong "Vườn của Nhà Vua" (Kongens Have) ở Copenhagen.

Tượng đài
An-đéc-xen
Nơi An-đéc-xen sinh sống
Bia mộ
An-đéc-xen
Một số tác phẩm tiêu biểu của An- đéc-xen
2. Tác phẩm
Viết khoảng sau năm 1835

Là 1 truyện ngắn nổi tiếng của
An-đec-xen.

Thể loại: Truyện ngắn

- PTBĐ: Tự sự kết hợp với miêu tả và biẻu cảm
a. Xuất xứ
2. Tác phẩm
b. Bố cục
- Chia 3 phần:
+ Từ đầu -> cứng đờ ra: Giới thiệu hoàn cảnh của cô bé bán diêm.
+ Tiếp -> chầu thượng đế: Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng của cô bé bán diêm.
+ Còn lại: Cái chết thương tâm của cô bé bán diêm phần
.
2. Tác phẩm
c. Tóm tắt
Truyện kể về một em bé gái nhà nghèo, mồ côi mẹ, phải đi bán diêm trong đêm giao thừa, rét mướt. Suốt cả ngày, em không bán được bao diêm nào, bụng đói cật rét, em không dám về nhà vì sợ bố đánh. Em ngồi nép mình vào một góc tường, em quẹt diêm để sưởi ấm, que diêm thứ nhất cho em cảm giác ấm áp như ngồi bên lò sưởi. Que diêm thứ 2 cho em thấy một bàn ăn thịnh soạn. Que diêm thứ 3 cho em thấy cây thông Nô-en rực rỡ. Lần quẹt thứ 4, em thấy bà em hiện về. Và cuối cùng em đã quẹt tất cả bao diêm để hai bà cháu bay về chầu thượng đế. Em đã chết trong giá rét giữa đêm giao thừa.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Hoàn cảnh của em bé
* Bối cảnh:
Đêm giao thừa, ngoài đường phố trời rét mướt.
- Cô bé: Đầu trần, chân đất, bụng đói, dò dẫm trong
bóng tối.
 
 
* Hoàn cảnh:
- Mồ côi mẹ, bà nội mất.
- Nhà nghèo, “chui rúc trong một xó tối tăm”.
- Sống với bố, luôn bị bố đánh mắng.
- Phải đi bán diêm để kiếm sống.
-> Nghèo túng, đói rách, cô độc, đáng thương.
Những hình ảnh tương phản đối lập làm nổi bật hoàn cảnh rất tội nghiệp, tình cảnh đáng thương của em bé. => Gợi lòng thương cảm đối với người đọc.
2. Thực tế và mộng tưởng
- Em bé đã quẹt diêm để sưởi ấm. Tổng cộng 5 lần quẹt

Qua mỗi lần quẹt diêm em thấy mộng tưởng và thực trạng của cô bé như thế nào? Điều đó gợi cho em suy nghĩ gì về ước mơ của cô bé?
Thảo luận nhóm bàn:
Những lần mộng tưởng
Lần 1
Lần 2
Lần 3
Lần 4
Lần 5
2. Thực tế và mộng tưởng
Mộng tưởng
(Vật chất -> tinh thần)
Hiện thực đen tối, phũ phàng
=> Là một cô bé rất đáng thương, bị bỏ rơi trong cảnh đói rét cô độc. Tuy nhiên em luôn khao khát một cuộc sống ấm no hạnh phúc
3. Cái chết của cô bé
Đêm cô bé chết
Buổi sáng sau đêm cô bé về chầu Thượng Đế
3. Cái chết của cô bé
Em hãy tả cảnh vật vào buổi sáng sau ngày cô bé về chầu Thượng Đế và tâm trạngcủa mọi người?
Tuyết phủ kín mặt đất, mặt trời lên chói chang, bầu trời trong xanh
Mọi người vui vẻ bước ra khỏi nhà
-> Lạnh nhưng vui vẻ, sáng sủa
Cô bé chết như thế nào?
- Cô bé chết trong đêm giao thừa ở xó tường, đôi má vẫn hồng, đôi môi mỉm cười -> Chết trong niềm vui
- Cái chết được miêu tả khác thường
=> Cảm thông, yêu thương đối với cô bé.
Thái độ của mọi người như thế nào?
- Bảo nhau “Chắc nó muốn sưởi cho ấm”
Thái độ thản nhiên, thờ ơ, lạnh lùng
Đó là xã hội vô nhân đạo, vô tâm, thiếu tình thương
III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
Truyện kể bình dị, đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng nhưng rất tinh tế, hấp dẫn; nghệ thuật tương phản, các chi tiết diễn biến hợp lí giàu ý nghĩa.
2. Nội dung, ý nghĩa
+ Số phận bất hạnh và những khao khát hạnh phúc của em bé bán diêm; sự đồng cảm, nỗi day dứt xót xa của nhà văn đối với em bé bất hạnh.
=> Hãy biết yêu thương những số phận bất hạnh.
3. Giá trị hiện thực
Phơi bày xã hội thiếu công bằng, sự cách biệt gìau nghèo quá lớn
Phơi bày một sự thật cay đắng về cái chết thương tâm cũng như sự hành hạ của người lớn đối với trẻ em
4. Giá trị nhân đạo
Niềm cảm thương chân thành trước số phận của cô bé bán diêm
Phê phán sự bất công trong xã hội cũng như thái độ thờ ơ, tàn nhẫn của người đời