TRƯỜNG THCS TRẢNG DÀI
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
2
ĐOẠN PHIM
TƯ LIỆU VỀ BÁC
3
TIẾT 91, 92
- PHẠM VĂN ĐỒNG -
VĂN BẢN:
ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
I. Giới thiệu.
(1906-2000)
HỌC SINH THUYẾT TRÌNH
Dựa vào phần chú thích trong SGK em hãy nêu sơ lược vài nét về tác giả, tác phẩm?
I. Giới thiệu.
1. Tác giả:
(1906-2000)
- Phạm văn Đồng (1906– 2000)
- Quê quán:
+ Có nhiều công trình, bài nói và viết về văn hóa, văn nghệ, về Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Cuộc đời:
- Sự nghiệp:
+ Là nhà cách mạng nổi tiếng, từng là Thủ tướng chính phủ hơn 30 năm.
Quảng Ngãi.
Ông là người học trò và là người cộng sự gần gũi với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
7
8
* Sự nghiệp sáng tác:
* Phong cách sáng tác:
+ Có nhiều công trình, bài nói và viết về văn hóa, văn nghệ, Chủ Tịch Hồ Chí Minh là danh nhân văn nhóa của dân tộc.
+ Lôi cuốn người đọc bằng tư tưởng sâu sắc và giản dị, tình cảm sôi nổi, lời văn trong sáng.
9
I. Giới thiệu:
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
- Xuất xứ văn bản: Trích từ diễn văn
«Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại» trong Lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1970).
10
II. Đọc – Hiểu văn bản.
1. Đọc.
2. Giải thích từ khó.
Đức tính giản dị.
- Đơn giản, tự nhiên trong lối sống, không coi trọng điều kiện vật chất.
Thanh bạch.
- trong sạch, giản dị trong lối sống.
Tu hành:
- rời bỏ cuộc đời bình thường để sống theo theo những quy định chặt chẽ của một tôn giáo nào đó?
Hiền triết:
- người có tư tưởng, đức độ và hiểu biết cao sâu, được người đời tôn sùng.
Ẩn dật:
- Ở ẩn, xa lánh xã hội và vui với cảnh sống an nhàn.
11
II. Đọc – hiểu văn bản.
1. Đọc.
3. Phương thức biểu đạt:
Nghị luận.
4. Bố cục: 2 phần.
2. Giải thích từ khó.
Phần1: Đặt vấn đề (Từ đầu -> tuyệt đẹp).
Chứng minh đức tính giản dị của Bác.
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
Phần 2: Giải quyết vấn đề (Phần còn lại).
4. Bố cục
1. Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
III. Đọc hiểu văn bản.
Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật là sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường vô cùng giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch.
Rất lạ lùng, rất kì diệu là trong 60 năm của một cuộc đời đầy sóng gió diễn ra ở rất nhiều nơi trên thế giới cũng như ở nước ta, Bác Hồ vẫn giữ nguyên phẩm chất cao quý của một người chiến sĩ cách mạng, tất cả vì nước, vì dân, vì sự nghiệp lớn, trong sáng, thanh bạch, tuyệt đẹp.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1. Em có nhận xét gì về nhận định của tác giả?
2. Nghệ thuật lập luận trong phần đầu của văn bản được tác giả thể hiện như thế nào?
III. Tìm hiểu văn bản.
1. Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
=> Tác dụng: Khẳng định sự nổi bật trong nhân cách vĩ đại của Bác Hồ:
- Nghệ thuật lập luận: Nêu trực tiếp vấn đề, câu văn gồm hai vế đối lập bổ sung cho nhau.
-> Sự nhất quán giữa cuộc sống hoạt động chính trị to lớn, vĩ đại và đời sống hàng ngày vô cùng giản dị của Bác Hồ.
+ Là bậc vĩ nhân lỗi lạc phi thường.
+ Là người giản dị và gần gũi.
1. Nhận định về đức tính giản dị của Bác Hồ
Rất lạ lùng, rất kì diệu là trong sáu mươi năm của một cuộc đời đầy sóng gió diễn ra ở rất nhiều nơi trên thế giới cũng như ở nước ta, Bác Hồ vẫn giữ nguyên phẩm chất cao quý của một người chiến sĩ cách mạng, tất cả vì nước, vì dân, vì sự nghiệp lớn, trong sáng, thanh bạch tuyệt đẹp.»
- Giải thích, bình luận, mở rộng vấn đề.
=> Nghệ thuật lập luận
- Mở bài trực tiếp, ngắn gọn, rõ ràng.
- Giọng văn sôi nổi, trang trọng.
- Ngôn ngữ chuẩn mực, biểu cảm.
III. Đọc hiểu văn bản.
=> Tác dụng: Giải thích, nhấn mạnh phẩm chất cao quý ấy được giữ nguyên trong cuộc đời 60 năm với nhiều sóng gió ở nhiều nơi.
III. Tìm hiểu văn bản.
1. Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
=> Cảm xúc của tác giả: Ngưỡng mộ, trân trọng, tự hào, ca ngợi đức tính giản dị quý báu của Bác.
- Mở bài trực tiếp ngắn gọn, rõ ràng;
- Giọng văn sôi nổi, trang trọng
- Ngôn ngữ chuẩn mực, biểu cảm.
18
? Tìm những chi tiết kể về bữa ăn, nơi ở thường ngày của Bác?
? Chỉ ra sự giản dị trong cách làm việc của Bác?
? Nhận xét về nghệ thuật đặc sắc của bài văn và nêu giá trị nội dung của văn bản?
? Tìm những biểu hiện về sự giản dị của Bác trong quan hệ với mọi người?
DẶN DÒ: CHUẨN BỊ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SAU
19
TRƯỜNG THCS TRẢNG DÀI
TIẾT: 92
- PHẠM VĂN ĐỒNG -
ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
III. Tìm hiểu văn bản
2. Chứng minh đức tính giản dị của Bác
Giản dị trong đời sống,
trong quan hệ với mọi người.
Bữa ăn
Nơi ở
Cách làm việc
Quan hệ với mọi người
22
Nhóm 1. Tìm những chi tiết kể về bữa ăn, nơi ở thường ngày của Bác?
Nhóm 2. Chỉ ra sự giản dị trong cách làm việc của Bác?
Nhóm 4. Nhận xét về nghệ thuật đặc sắc của bài văn và nêu giá trị nội dung của văn bản?
Nhóm 3. Tìm những biểu hiện về sự giản dị của Bác trong quan hệ với mọi người?
Thảo luận (trong 3 phút ) để trả lời các câu hỏi sau:
Nhóm 1. Tìm những chi tiết kể về bữa ăn, nơi ở thường ngày của Bác?
Bữa ăn giản đơn ở Chiến khu Việt Bắc
27
=> Đạm bạc, tiết kiệm, dân dã.
* Bữa ăn:
+ bữa cơm chỉ vài ba món giản đơn.
+ lúc ăn, không để rơi vãi cơm.
+ ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất.
-> Qúy trọng sản xuất, kính trọng người phục vụ.
* Nơi ở:
- nhà sàn vẻn vẹn vài ba phòng.
- nhà lúc nào cũng lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương hoa.
=> Đơn giản, thoáng mát.
-> Thanh bạch, tao nhã biết bao.
* Cách làm việc:
- Từ việc lớn đến việc nhỏ, việc gì Bác cũng làm được thì không cần người giúp, cho nên bên cạnh Bác rất ít người phục vụ.
III. Tìm hiểu văn bản
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác
a. Sự giản dị của Bác trong đời sống.
- Sự giản dị của Bác trong cuộc sống hàng ngày được thể hiện qua: Bữa cơm, ngôi nhà, công việc và quan hệ với mọi người.
=> Dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chân thực, giàu sức thuyết phục; lập luận chặt chẽ, bình luận sâu sắc.
45
46
+ viết một bức thư cho đồng chí.
+ nói chuyện với các cháu miền Nam.
+ thăm nhà tập thể của công nhân.
* Trong quan hệ với mọi người
+ đặt tên cho đồng chí.
=> Gần gũi, yêu thương, quan tâm.
47
* Đoạn văn 4:
- Bình luận, giải thích rất đặc sắc mối quan hệ giữa đời sống vật chất và tinh thần của Bác
+ Câu 1:
+ Câu 2:
+ Câu 3,4:
lập luận phản bác
lập luận nhân quả
lập luận tương đồng
48
* Đoạn văn 5:
Câu 1:
Câu 2:
->Lời nói, bài viết của Bác:
+ Hình thức: dễ hiểu, dễ nhớ.
+ Nội dung: sâu sắc, phù hợp.
Câu 3:
=> Lập luận chặt chẽ.
vừa nêu luận cứ thứ 2, vừa liên kết với luận cứ thứ nhất, lập luận theo kiểu nhân quả để khẳng định mục đích.
Nêu dẫn chứng là những câu nói nổi tiếng của Bác.
Tác dụng lối nói giản dị: có sức sảm hóa, lay động lòng người, tạo thành sức mạnh vô địch, là chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người.
Bữa ăn
Nơi ở
Cách làm việc
QH với mọi người
- Vài ba món giản đơn.
- Ăn không rơi vãi.
- Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch.
- Thức ăn còn được sắp xếp tươm tất.
- Nhà sàn chỉ vẻn vẹn vài ba phòng.
- Nhà lúc nào cũng lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương hoa.
- Làm từ việc rất lớn đến việc rất nhỏ.
- Việc gì tự làm được thì không cần người giúp.
- Viết thư cho đồng chí.
- Nói chuyện với các cháu Miền Nam.
- Thăm nhà tập thể của công nhân.
- Đặt tên cho đồng chí.
Đạm bạc, quý trọng kết quả sản xuất
Đời sống thanh bạch, tao nhã
Tỉ mỉ, tận tâm, tận lực
Gần gũi, yêu thương, quan tâm
LUẬN ĐIỂM 1: Bác giản dị trong đời sống
Bữa cơm
Nơi ở
Trong tác phong làm việcvà quan hệ với mọi người
- Vài ba món
Không để rơi vãi
Bát sạch, thức ăn sắp xếp tươm tất
Bình luận: Bác quý trọng sản xuất, quý trọng người phục vụ.
Bình luận: Thanh bạch, tao nhã biết bao.
Nhà sàn vài ba phòng
Lộng gió và ánh sáng, hương thơm của hoa vườn
Suốt ngày làm việc; từ việc lớn đến việc nhỏ: «viết thư, nói chuyện với các cháu miền Nam, thăm nhà công nhân..»
Tự làm được thì không cần người giúp.

Bác còn giản dị như thế nào trong lời nói và bài viết ?
/ Tìm bố cục của bài văn và lập dàn ý theo trình tự lập luận trong bài.
/ Tìm bố cục của bài văn và lập dàn ý theo trình tự lập luận trong bài.
b. Giản dị trong lời nói và viết :
“- Không có gì quí hơn độc lập, tự do.
- Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.”
Bình luận:
«Những chân lý giản dị mà sâu sắc đó lúc thâm nhập vào quả tim và bộ óc của hàng triệu con người đang chờ đợi nó, thì đó là sức mạnh vô địch.»
Luận điểm 2: Bác giản dị trong lời nói. Bài viết
«Không có gì quý hơn độc lập tự do.»


«Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi.»
III. Tìm hiểu văn bản
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác
b. Sự giản dị trong lời nói và bài viết:
- Hình thức: dễ hiểu, dễ nhớ.
- Nội dung: sâu sắc, phù hợp.
=> Lời nói, bài viết có sức cảm hóa, lay động lòng người.
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác
b. Giản dị trong lời nói và bài viết
- “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
- “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.”…
- Câu 1: vừa nêu luận cứ thứ 2, vừa liên kết với luận cứ thứ nhất; lập luận theo kiểu nhân quả để khẳng định mục đích.
+Câu 2: Nêu dẫn chứng là những câu nói nổi tiếng của Bác. Lời nói, bài viết của Bác:
+ Hình thức: dễ hiểu, dễ nhớ.
+Nội dung: sâu sắc, phù hợp.
- Câu 3: Tác dụng lối nói giản dị: có sức cảm hóa, lay động lòng người, tạo thành sức mạnh vô địch, là chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
II/ Đọc hiểu văn bản
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác
a. Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người
- Bữa ăn: đạm bạc, Bác rất quý trọng kết quả sản xuất.
- Nơi ở: đơn sơ, thoáng mát, đời sống thanh bạch, tao nhã.
- Cách làm việc: tỉ mỉ, tận tâm, tận lực, yêu công việc.
- Quan hệ với mọi người: gần gũi, yêu thương, quan tâm.
=> Dẫn chứng phong phú, cụ thể, xác thực kết hợp lý lẽ là những lời giải thích, bình luận.
57
1. Nghệ thuật.
2. Nội dung.
- Dẫn chứng cụ thể, lí lẽ, bình luận sâu sắc, giàu sức thuyết phục.
- Lập luận chặt chẽ, mạch lạc.
- Ca ngợi phẩm chất cao đẹp, đức tính giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Gợi nhắc bài học về việc học tập, rèn luyện làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ.
59
V. LUYỆN TẬP + VẬN DỤNG:
60
Bài tập 1: Hãy dẫn một đoạn thơ, văn hoặc một câu chuyện kể về Bác để chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ?
“Năm qua thắng lợi vẻ vang
Năm nay tiên tuyến chắc càng thắng to
Vì độc lập, vì tự do
Đánh cho Mĩ cút, đánh cho Ngụy nhào
Tiến lên! Chiến sĩ đồng bào
Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn.
(“Chúc tết”- 1968)
“Chúng ta đã nhân nhượng nhưng càng nhân nhượng thực dân Pháp càng lấn tới. Vì chúng quyết tâm chiếm nướcta một lần nữa.

("Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” - 1946)
* Một số câu thơ viết về sự giản dị của Bác:
- Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị,
Màu quê hương bền bỉ đậm đà.
( Sáng tháng Năm – Tố Hữu )
- Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời,
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
( Việt Bắc – Tố Hữu )
* Bài hát : “ Đôi dép Bác Hồ ” – NSND Thu Hiền thể hiện.
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mênh mông áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
( Bác ơi – Tố Hữu )
62
Câu chuyện: Đôi dép Bác Hồ
Bài tập 2: Qua văn bản “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” em hiểu như thế nào về đức tính giản dị và ý nghĩa của nó trong cuộc sống? Hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng ( 10 – 12 ) câu trình bày suy nghĩ của em về vấn đề đó?
Gợi ý :
*Hình thức :
Đoạn văn có bố cục 3 phần : Mở bài, Thân bài, Kết bài.
Độ dài 10 – 12 câu ( Đánh số câu + Thêm bớt 1 câu )
*Nội dung:
Giải thích sống giản dị là gì?
Ý nghĩa của lối sống giản dị?
- Liên hệ thực tế bản thân?
*Nội dung:
Giải thích sống giản dị là gì?
+Giản dị là cách sống không cầu kì, xa hoa, cách sống sao cho phù hợp với hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh cá nhân.
+Sự giản dị thể hiện ở nhiều khía cạnh: cách sử dụng vật chất, lời nói, cách hành sử, cử chỉ, cách thể hiện bản thân…
Ý nghĩa của lối sống giản dị?
+ Giản dị là đức tính cần có ở mỗi con người.
+ Giúp mối quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp hơn.
+ Được mọi người yêu quý, giúp đỡ, cảm thông.
Liên hệ thực tế bản thân?
Là học sinh : + Ăn mặc giản dị đúng trang phục học sinh.
+ Nói năng tế nhị không nói tục, chửi bậy,…
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
- Là học sinh, học tập đức tính giản dị của Bác, chúng ta cần phải làm gì ?
- Hãy sưu tầm những bài thơ, bài hát nói về đức tính giản dị của Bác.
Bài tập về nhà
- Soạn bài: Ý nghĩa của văn chương
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT !
Hẹn gặp lại tiết sau nhé !