TRÒ CHƠI
AI NHANH ------------ AI ĐÚNG
KHỞI ĐỘNG
Câu 1: Bình luận trong văn nghị luận là gì?
A.Là một thao tác lập luận nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc (người nghe) tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận của mình về một hiện tượng (vấn đề) trong văn học
B. Là một thao tác lập luận nhằm làm cho người khác hiểu rõ về một vấn đề nào đó.
C. Là một thao tác lập luận nhằm mục đích làm cho người khác tin là có thật, là đúng về một vấn đề nào đó.
D. Là một thao tác lập luận nhằm mục đích làm cho người khác thấy được mối tương quan giữa các vấn đề trong đời sống.
Câu 2: Mục đích của thao tác lập luận bình luận là gì?
A. Là chứng minh vấn đề là đúng, là có thật.
B. Là giải thích rõ về đối tượng được nói đến.
C.Thuyết phục mọi người hiểu và đồng tình với ý kiến của mình.
D. Là bác bỏ vấn đề không đúng, không có thật.
Câu 3: Nối cột A với cột B để có các bước bình luận phù hợp.
A
B
1. Bước thứ nhất
2. Bước thứ hai
3. Bước thứ ba
a. Bàn về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.
b. Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.
c. Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.
TIẾT 102: LUYỆN TẬP
THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN
I. LUYỆN TẬP.
BÀI 1 (Ngữ văn 11, tập 2, tr. 81)
Anh/chị được giao viết một bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn Thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của học sinh văn minh, thanh lịch”.
Hơn hết người viết cần đưa ra được quan điểm, chính kiến của mình
Vì sao bài văn viết tham gia diễn đàn nên là một bài văn bình luận?
Xác định cách viết
Phải thuyết phục được mọi người rằng đó là quan điểm đúng, thái độ đúng nên làm, nên nghe theo.
Anh/chị định chọn vấn đề cụ thể nào cho bài viết của mình: bàn về toàn bộ hay chỉ đi vào một khía cạnh của đề tài đó?
Không nên bàn toàn bộ vấn đề bởi sẽ khó tránh khỏi việc nói chung chung, không sâu sắc
Nên chọn bình luận một trong các vấn đề sau:
Chống nói tục trong nhà trường
Học sinh cần biết cách “lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”
Học sinh nên biết dùng cách nói nhã nhặn mà không mất đi sự chân thành
Học sinh cần biết nói lời “cảm ơn” và “xin lỗi”
Xác định cách viết
Dàn ý
Học sinh cần biết nói lời “cảm ơn” và “xin lỗi”
Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề:
- Học sinh cần biết nói lời “cảm ơn” và “xin lỗi”
Mở bài
Giải thích
Bình luận
Liên hệ bản thân, rút ra bài học
2.Thân bài
Đánh giá
Bàn luận
Cảm ơn
Là lời bày tỏ thái độ biết ơn, cảm kích trước lời nói, hành động, sự giúp đỡ của người khác
Xin lỗi
-Là bày tỏ thái độ ân hận, hối lỗi trước những sai lầm mình đã gây ra cho người khác
Làm đẹp thêm cho cuộc sống
Giải thích
“Cảm ơn”và “xin lỗi” là lối ứng xử văn hóa vô cùng quan trọng
→ Đời sống xã hội ngày càng phát triển (sự bùng nổ của công nghệ thông tin) khiến người ta ít quan tâm, chia sẻ, đồng cảm với nhau
→ Sinh ra trong hoàn cảnh ấy, giới trẻ ít nhiều bị ảnh hưởng
→ Xã hội mất đi sự gắn kết, lẻ tẻ, rời rạc.
→ Những đứa trẻ không biết cảm ơn, xin lỗi lớn lên sẽ trở nên vô cảm, thờ ơ với cuộc sống.
Thực trạng
Nguyên nhân
Hậu quả
Giải pháp
Chân thành
Đúng thời điểm
→ Xóa bỏ khoảng cách, gắn kết mọi người,lương tâm thanh thản
→góp phần thúc đẩy nhiều điều tốt đẹp cho cuộc sống

Văn hoá “xin lỗi”,“cảm ơn” có chiều hướng đi xuống: nhiều học sinh hiện nay ngại hoặc không có phản xạ nói lời “cảm ơn”,“xin lỗi.”
.
Bình luận
Đánh giá
Bàn luận
- Mọi lời “cảm ơn” và “xin lỗi” đều phải xuất phát từ sự chân thành, phê phán những lời nói không thật lòng, giả tạo...
- Bản thân em đã biết nói lời “cảm ơn” và “xin lỗi” bằng sự chân thành chưa?
Liên hệ bản thân
Khái quát lại vấn đề bình luận
Suy nghĩ riêng của bản thân về vấn đề bình luận
Kết bài
b. Diễn đạt một luận điểm trong phần thân bài của đề bài “Học sinh cần biết nói lời cảm ơn và xin lỗi.”
Yêu cầu
Giới thiệu khía cạnh cần bình luận.
Dùng các lí lẽ và dẫn chứng để triển khai luận điểm.
Cách diễn đạt phải mạch lạc, khoa học, thuyết phục được mọi người.
Một sự thật đáng buồn là văn hóa “xin lỗi” và “cảm ơn” của học sinh ngày càng có chiều hướng đi xuống. Giới trẻ dường như ngại hoặc không có phản xạ «cảm ơn» khi nhận được sự giúp đỡ từ người khác, điều này có thể dễ dàng nhìn thấy, nghe thấy khi các bạn trẻ giao tiếp với nhau và với những người xung quanh. Chẳng hạn khi mua hàng, nhiều bạn trẻ thường có suy nghĩ rằng, họ bỏ tiền ra để mua dịch vụ, vì thế, người bán hàng cần «cảm ơn» họ chứ họ không cần thiết phải nói lời «cảm ơn». Suy nghĩ sai lệch này chắc hẳn đã và đang được tư duy bởi phần lớn giới trẻ hiện nay. Tương tự như vậy, hiện nay cũng không còn nhiều bạn trẻ biết nói lời “xin lỗi”. Ta từng bắt gặp nhiều trường hợp có bạn khi lỡ va quệt vào người tham gia giao thông, thay vì nói lời “xin lỗi” thì người đó lại quay ra mắng chửi thậm tệ như “không biết đi à”, “mắt để đâu đấy”, thậm chí còn cố tình gây sự, ăn vạ đòi bồi thường… Đó là một thực tế rất đáng buồn đang tồn tại phổ biến ở lứa tuổi học trò.
ĐOẠN VĂN THAM KHẢO
BÀI 2 (Ngữ văn 11, tập 2, trang 83)
a. Viết tiếp một đoạn văn bình luận để trình bày một luận điểm trong dàn ý của bài tập 1: Nguyên nhân của thực trạng HS ít biết nói lời «cảm ơn» và «xin lỗi».
ĐOẠN VĂN THAM KHẢO
Nguyên nhân của tình trạng này là do đời sống xã hội ngày càng phát triển, lối sống vô cảm khiến người ta ít quan tâm, chia sẻ, đồng cảm với nhau. Một phần được đổ lỗi do sự bùng nổ của công nghệ thông tin. Con người ngày nay thường dành quá nhiều thời gian cho những thiết bị điện tử hiện đại như: smartphone, ipad, laptop, ti vi... Thay vì ra đường gặp gỡ và tăng cường khả năng giao tiếp, hầu hết mọi người quen lựa chọn ở nhà để nói chuyện với bạn bè qua điện thoại, nhắn tin ....lâu dần, con người sẽ trở nên xa cách, thờ ơ, thiếu sự chia sẻ thật lòng. Những lời «xin lỗi», «cảm ơn» chẳng còn có cơ hội được thể hiện chức năng. Hơn nữa, phải thừa nhận một điều rằng, từ trước tới nay, việc giáo dục chuẩn mực ứng xử cũng ít được quan tâm. Một số phụ huynh dành thời gian đi kiếm tiền nhiều hơn là dạy dỗ con trẻ cách cư xử sao cho phải phép. Tồi tệ hơn, có những đứa trẻ bị ảnh hưởng bởi cách giáo dục ứng xử tiêu cực nên lâu dần đã tạo thành bức tường ngăn cách với thế giới, thui chột khả năng giao tiếp và ứng xử của cá nhân đó. Sinh ra trong hoàn cảnh ấy, giới trẻ ít nhiều bị ảnh hưởng.
b. Viết bài văn bình luận bàn về hiện tượng đang được xã hội quan tâm: Bảo vệ môi trường.
Nguyên nhân
Hậu quả
Biện pháp bảo vệ môi trường hiện nay.
Ô nhiễm môi trường đã và đang gây ra nhiều tác hại lớn. Trước hết là đối với sức khỏe: không khí ô nhiễm có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người. Ô nhiễm ozone có thể gây bệnh đường hô hấp, bệnh tim mạch, viêm họng, đau ngực, tức thở. Ô nhiễm nguồn nước gây ra hơn 14.000 cái chết mỗi ngày, mà chủ yếu do ăn uống bằng nước bẩn chưa được xử lý. Các chất hóa học và kim loại nặng nhiễm trong thức ăn nước uống có thể gây ung thư không thể chữa trị. Đối với hệ sinh thái: lưu huỳnh điôxít và các ôxít của nitơ có thể gây mưa axít làm giảm độ PH của đất. Đất bị ô nhiễm có thể trở nên cằn cỗi, không thích hợp cho cây trồng. Điều này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến các cơ thể sống khác. Còn khói lẫn sương làm giảm ánh sáng mặt trời mà thực vật sẽ nhận được để thực hiện quá trình quang hợp. Các loài động vật có thể xâm lấn,cạnh tranh chiếm môi trường sống và làm nguy hại cho các loài địa phương, từ đó làm giảm đa dạng sinh học. Khí CO2 sinh ra từ các nhà máy và các phương tiện qua lại còn làm tăng hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất ngày một nóng dần lên, các khu sinh thái sẵn có dần bị phá hủy...
ĐOẠN VĂN THAM KHẢO
Xác định vấn đề cần bình luận:
  - Bảo vệ môi trường hiện nay.
2. Đánh giá vấn đề cần bình luận:
Tầm quan trọng của môi trường đối với đời sống con người.
+ Tạo sự sống cho con người và muôn vật.
+ Che chắn cho con người khỏi những nguy hại từ thời tiết.
+ Cung cấp nhiều tài nguyên quý giá cho con người
3. Bàn về vấn đề cần bình luận:
a. Thực trạng môi trường hiện nay:
  - Môi trường đang bị ô nhiễm trầm trọng do các hoạt động thiếu ý thức của con người.
b. Nguyên nhân:
+ Nạn thải chất thải từ nhà máy, khu công nghiệp ra sông…
+ Nạn tàn phá rừng bừa bãi…
c. Hậu quả:
- Nguy cơ có thể xảy ra do biến đổi  về môi trường:
+ Không khí bị ô nhiễm, nguy hại đến sự sống.
+ Thiên tai nghiêm trọng

+ Đất đai bị sa mạc hóa, không thể canh tác, sinh sống được.
+ Nguồn tài nguyên không còn. Động, thực vật quý hiếm bị tuyệt chủng, thiếu nước sạch, cạn kiệt mạch nước ngầm.
+ Thiếu lương thực, đói nghèo, bệnh tật.
+ Đói nghèo làm hủy hoại nhân cách, đạo đức con người.
d. Biện pháp bảo vệ môi trường:
* Đối với các cấp lãnh đạo:
- Phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, các ban ngành và nhân dân.
- Tuyên truyền, vận động cấp kinh phí đứng mức cho kế hoạch bảo vệ môi trường.
    - Xử lí thật nặng những kẻ phá hoại môi trường.
    - Có chế độ đãi ngộ, khen thưởng đúng mức cho những người có công bảo vệ môi trường.
* Đối với bản thân:
    - Mạnh dạn tố cáo những kẻ phá hoại môi trường.
    - Tích cực trồng rừng và kêu gọi mọi người cùng trồng rừng.
c. Lập dàn ý cho đề bài sau:
Tư tưởng nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của Nam Cao qua truyện ngắn “Chí Phèo”
Mở bài
Dẫn dắt vấn đề bình luận luận:
Bàn về một vấn đề văn học : Tư tưởng nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của Nam Cao qua truyện ngắn “Chí Phèo”

2. Thân bài

Giải thích
Tư tưởng nhân đạo trong văn học là lòng nhân ái và tình yêu thương dành cho con người
Đánh giá
Truyện ngắn “Chí Phèo” bộc lộ tư tưởng nhân đạo mới mẻ, sâu sắc→ làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm
Đề tài: Người nông dân là đề tài quen thuộc, gặt hái được nhiều thành công trong văn học hiện thực phê phán 1930-1945
Chủ đề mới: Phản ánh bi kịch tinh thần của người nông dân (bi kịch tha hóa và bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người)
Điểm mới mẻ, sâu sắc trong tư tưởng nhân đạo: Phát hiện và miêu tả phẩm chất tốt đẹp, lương thiện của người nông dân tha hóa.
→Xây dựng thành công các nhân vật điển hình bất hủ
Nghệ thuật → Nghệ thuật trần thuật hấp dẫn
→Giọng văn lạnh lùng mà chan chứa yêu thương
→Ngòi bút phân tích tâm lý bậc thầy
Bàn luận
3. Kết bài
Khẳng định vấn đề nghị luận:
Tư tưởng nhân đạo của Nam Cao trong truyện ngắn “Chí Phèo” mới mẻ, sâu sắc.
→ góp phần làm nên một kiệt tác của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại.

BÀI DẠY KẾT THÚC!



XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!

CHỈ ĐẠO NỘI DUNG
Phó Giám đốc: Bùi Thị Thanh
ĐƠN VỊ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG
Trường THPT 1
Trường THPT 2
Trường THPT 3
Trưởng THPT 4
Trường THPT 5
BAN BIÊN TẬP
Phòng Giáo dục Trung học



CHÚC CÁC EM THÀNH CÔNG!