Cấu tạo chất. Thuyết động học phân tử chất khí
Bài 28:
Nước đá, nước và hơi nước đều có cấu tạo từ cùng một loại phân tử là phân tử nước. Nhưng tại sao chúng có thể tích và hình dạng khác nhau?

Hơi nước
Nước đá
Đĩa nung
Nước
Không có thể tích riêng
Không có hình dạng riêng
Thể tích riêng
Hình dạng của bình chứa
Thể tích riêng
Hình dạng riêng
1. Kiến thức đã học về cấu tạo chất
Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là phân tử
Các phân tử chuyển động càng nhanh thì nhiệt độ của vật càng cao
Các phân tử chuyển động không ngừng.
Các phân tử chuyển động không ngừng gây nên sự khếch tán
Chiếc nhẫn vàng được tạo từ các nguyên tử vàng
Ở ly nước nóng sự khếch tán nhanh hơn
2. Lực tương tác phân tử

Liên kết 2 phân tử giống 1 lò xo.

2. Lò xo bị nén thì Fđh có xu hướng dãn ra: ta gọi là lực đẩy.
Phân tử coi như quả cầu nhỏ.
3. Lò xo tự nhiên thì các phân tử có khoảng cách sao cho lực hút và đẩy cân bằng nhau.
1. Lò xo bị dãn ra thì lực (Fđh) có xu hướng co lại: ta gọi là lực hút
2. Lực tương tác phân tử
KL : Giữa các phân tử cấu tạo nên vật luôn có lực hút và lực đẩy ta gọi là lực tương tác phân tử

Khi khoảng cách giữa các phân tử nhỏ thì Fđẩy > Fhút.
Khi khoảng cách giữa các phân tử lớn thì Fhút > Fđẩy.
Khi khoảng cách giữa các phân tử rất lớn thì F  0.
C1: Tại sao cho hai thỏi chì mặt đáy phẳng đã được mài nhẵn tiếp xúc với nhau thì chúng lại hút nhau? Tại sao hai mặt không được mài nhẵn thì lại không hút nhau?
Vì khi mài nhẵn khoảng cách giữa các phân tử đủ nhỏ để lực hút xuất hiện hút các phân tử lại với nhau, không mài nhẵn khoảng cách giữa các phân tử lớn nên lực hút không đáng kể (F  0)
Tại sao có thể sản xuất thuốc viên bằng cách nghiền nhỏ dược phẩm rồi cho khuôn nén mạnh ? Nếu bẻ đôi viên thuốc dùng tay ép sát hai mảnh thì hai mảnh không dính liền với nhau. Tại sao ?
Giữa các phân tử thuốc có lực hút, khi ép khuôn thì khoảng cách giữa các phân tử thuốc nhỏ nên chúng hút nhau.
Khi bẻ đôi rồi dùng tay ép sát 2 mảnh thì khoảng cách phân tử ở hai mảnh rất lớn, lực tương tác không đáng kể.
3. Các thể rắn, lỏng, khí
Rắn
Lỏng
Khí
- K/cách giữa các phân tử nhỏ
- Lực tương tác lớn
- Các phân tử dao động xung quanh VTCB xác định
- Thể tích, hình dạng xác định
- K/cách rắn< lỏng < khí
- Lực tt rắn > lỏng > khí
- Các phân tử dao động xung quanh VTCB có thể di chuyển được
- Thể tích riêng xác định, hình dạng bình chứa
- K/cách giữa các phân tử lớn
- Lực tương tác rất yếu
- Các phân tử chuyển động hỗn loạn
-Thể tích, hình dạng không xác định
3. Các thể rắn, lỏng, khí
Rất nhỏ
Nhỏ
Rất lớn
Rất lớn, liên kết tất cả phân tử
Lớn, liên kết các phân tử gần nhau
Rất nhỏ
Dao động quanh VTCB cố định
Dao động quanh VTCB không cố định
Hỗn loạn
Xác định
Thể tích xác định, hình dạng phần bình chứa
Thể tích và hình dạng của toàn bình chứa
Khoảng cách phân tử
Lực tương tác phân tử
Chuyển động phân tử
Hình dạng và thể tích
1. Nội dung cơ bản thuyết động học phân tử chất khí
Chất khí được cấu tạo từ các phân tử có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách giữa chúng.
Các phân tử khí chuyển động hỗn loạn không ngừng; chuyển động này càng nhanh thì nhiệt độ của chất khí càng cao.
Khi chuyển động hỗn loạn các phân tử khí va chạm vào nhau và va chạm vào thành bình gây áp suất lên thành bình.



Nếu ta có hai bình thông nhau, một bình chứa khí (Brôm) Br2 còn bình kia là chân không. Dựa trên thuyết động học phân tử, dự đoán xem thì hiện tượng gì xảy ra khi mở van nối hai bình?
Các phân tử khí chuyển động hỗn loạn không ngừng nên khí Br2 sẽ chiếm toàn bộ thể tích hai bình
2. Khí lí tưởng
Chất khí trong đó các phân tử được coi là các chất điểm và chỉ tương tác khi va chạm được gọi là khí lí tưởng.

Đặc điểm của khí lí tưởng:
+ Kích thước các phân tử không đáng kể.
+ Khi chưa va chạm với nhau thì lực tương tác giữa các phân tử rất yếu.
+ Các phân tử chuyển động hỗn loạn, chỉ tương tác khi va chạm với nhau và va chạm vào thành bình.
Ngoài 3 trạng thái rắn, lỏng, khí, còn tồn tại trạng thái thứ 4 không?
Trạng thái Plasma: Ở nhiệt độ cao hàng triệu độ, vật chất không còn tồn tại dưới ba trạng thái rắn lỏng khí mà tồn tại dưới một trạng thái đặc biệt gọi là plasma. Trong trạng thái này, vật chất không còn tồn tại dưới dạng các nguyên tử và phân tử mà dưới dạng các ion mang điện. Ví dụ: ở trên mặt trời, núi lửa (trong lòng đất), nổ bom nhiệt hạch trên trái đất.
Câu 1. Tính chất nào sau đây không phải là phân tử của vật chất ở thế khí
A. Chuyển động hỗn loạn xung quanh các vị trí cân bằng cố định
B. Chuyển động hỗn loạn
C. Chuyến động không ngừng
D. Chuyển động hỗn loạn và không ngừng
Câu 2. Câu nào sau đây nói về các phân tử khí lí tưởng là không đúng?
A. Có lực tương tác không đáng kể
B. Có thể tích riêng không đáng kể
C. Có khối lượng đáng kể
D. Có khối lượng không đáng kể