CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP


Năm học: 2021-2022
Chương V
ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỈ XVI- XVIII
Tiết 47,48 - Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
( thế kỷ XVI- XVIII)
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội:
1. Triều đình nhà Lê:
Em hãy cho biết tình hình thời Lê ở thế kỉ XV?
Đến đầu thế kỉ XVI tình hình nhà Lê ra sao?
- Đầu thế kỉ XVI, nhà Lê dần suy yếu
Lê Cung Hoàng
(1522- 1527): 5 năm
I. Tình hình chính trị - xã hội
1. Triều đình nhà Lê
- Đầu thế kỉ XVI, nhà Lê dần suy yếu.
Nguyên nhân nào dẫn đến việc nhà Lê suy yếu?
- Vua quan ăn chơi xa xỉ, xây dựng cung điện,
lâu đài tốn kém.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
XÂY DỰNG LÂU ĐÀI
Đại điện - do vua Tương Dực cho xây dựng vào năm 1512.
I. Tình hình chính trị - xã hội
1. Triều đình nhà Lê
- Đầu thế kỉ XVI, nhà Lê dần suy yếu.
- Vua quan ăn chơi xa xỉ, xây dựng cung điện,
lâu đài tốn kém.
Nội bộ triều đình phân hóa như thế nào?
- Nội bộ triều Lê “chia bè kéo cánh”, tranh giành quyền lực.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
VUA LÊ UY MỤC
(Ảnh phác họa)
Qua đoạn văn, em hãy chứng minh Lê Uy Mục là vị vua ăn chơi sa đọa.
Vua Lê Uy Mục ở ngôi từ năm 1505 đến năm 1509, đêm nào cũng cùng cung phi vui đùa uống rượu quá độ, khi rượu say thì giết cung phi…
Sách Đại Việt sử kí toàn thư cũng đã thẳng thắn viết về sự thất đức của Lê Uy Mục như sau: “Vua nghiện rượu, rất hiếu sát, lại thích ra oai và tàn hại tông thất, để mặc cho họ ngoại hoành hành, làm cho trăm họ oán giận, người bấy giờ gọi là Vua quỷ”
Dưới triều Lê Tương Dực, mọi quyền hành nằm trong tay Trịnh Duy Sản, các phe phái đánh giết nhau liên miên suốt hơn 10 năm. Lê Tương Dực cũng tỏ ra hung ác không kém Lê Uy Mục. Bấy giờ, nạn đói trầm trọng đang lan tràn nhiều nơi, Tương Dực vẫn huy động dân phu xây dựng nhiều cung điện tốn kém, phá đi phá lại nhiều lần. Quân lính, dân phu khổ sở vì lao dịch và bệnh tật, chết rất nhiều.
Nguồn tranh ảnh minh họa lấy từ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” của Trần Bạch Đằng - Nhà xuất bản trẻ.
Minh họa cảnh vua quan ăn chơi sa đọa
Minh họa cảnh vua quan ăn chơi sa đọa
Minh họa cảnh xây dựng đền đài, cung điện tốn kém...
Minh họa: nội bộ triều đình “chia bè kéo cánh”…
Minh họa: giết hại các công thần (dưới triều vua Lê Uy Mục)
Ảnh phác họa chân dung Lê Uy Mục
Ảnh phác họa chân dung Lê Thái Tổ
Em có nhận xét gì về triều đình nhà Lê ở đầu thế kỉ XVI ?
Thế kỷ XVI: - Vua quan ăn chơi xa xỉ, lãng phí tiền của, nội bộ giai cấp thống trị tranh giành quyền lực,
- Vua, quan kém về năng lực và thiếu nhân cách, đẩy chính quyền và đất nước vào thế tự suy vong…
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân:
Nhân khi triều đình rối loạn, quan lại ở địa phương đã làm gì?
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
1. Triều đình nhà Lê
“ Cậy quyền ức hiếp dân, vật dụng trong dân gian cướp lấy đến hết”
“Dùng của như bùn đất,….. coi dân như cỏ rác”
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân:
Sự suy yếu của triều đình nhà Lê làm đời sống của nhân dân ta như thế nào?
- Đời sống nhân dân cực khổ.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
1. Triều đình nhà Lê
Năm 1512, đại hạn, trong nước đói to. Năm 1517, dân chết đói, thây nằm chồng chất lên nhau. Nhiều huyện thuộc hai trấn Hải Dương và Kinh Bắc ( Bắc Ninh, Bắc Giang), nạn đói càng dữ dội hơn.
Qua đoạn trích trên em có nhận xét gì về đời sống của nhân dân ta TK XVI?
Hạn hán, mất mùa
Nhân dân lâm vào cảnh đói khổ
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân:
- Đời sống nhân dân cực khổ.
Mâu thuẫn gay gắt:

1. Triều đình nhà Lê
I. Tình hình chính trị - xã hội
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Nhân dân có thái độ như thế nào đối với nhà nước phong kiến ?
Nông dân với địa chủ
Nhân dân với nhà nước PK
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân:
- Đời sống nhân dân cực khổ.
- Mâu thuẫn giai cấp gay gắt.
b. Diễn biến
1. Triều đình nhà Lê
I. Tình hình chính trị - xã hội
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVI
Em hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu thế kỉ XVI?
Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVI
1511 Trần Tuân – Sơn Tây ( Hà Nội)
1512 Lê Hy, Trịnh Hưng – Nghệ An, Thanh Hóa.
1515 Phùng Chương – Tam Đảo
1516 Trần Cảo – Đông Triều ( Quảng Ninh )
Chỉ trên lược đồ vùng hoạt động của phong trào nông dân thời bấy giờ.
Trần Tuân 1511
Phùng Chương 1515
Lê Hy, Trịnh Hưng 1512
Trần Cảo
1516
Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVI
HỘI Ý : 2 phút
Hãy chọn tên nhân vật và địa điểm của các cuộc khởi nghĩa tương ứng với các mốc thời gian:
Trần Tuân
Phùng Chương
Lê Hy, Trịnh Hưng
Trần cảo
Tam Đảo
Sơn Tây ( Hà Nội)
Đông Triều ( Quảng Ninh)
Nghệ An, Thanh Hóa
* Bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu thế kỉ XVI:
Trần Tuân
Phùng Chương
Lê Hy, Trịnh Hưng
Trần cảo
Tam Đảo
Sơn Tây ( Hà Nội)
Đông Triều ( Quảng Ninh)
Nghệ An, Thanh Hóa
b. Diễn biến
a. Nguyên nhân:
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
1. Triều đình nhà Lê
I. Tình hình chính trị - xã hội
Tiết 47 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVI
Chùa Quỳnh Lâm nơi Trần Cảo dấy binh khởi nghĩa
Em có nhận xét gì về phạm vi hoạt động, thời gian, lực lượng tham gia các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu TK ?
Quy mô rộng lớn nhưng nổ ra lẻ tẻ, chưa đồng loạt.
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân
b. Diễn biến
c. Kết quả
Em hãy cho biết kết quả của các cuộc khởi nghĩa?
- Các cuộc khởi nghĩa đều thất bại
HỘI Ý: 2phút
Theo em, vì sao các cuộc khởi nghĩa đều lần lượt thất bại ?
- Các cuộc khởi nghĩa nổ ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa có sự liên kết với nhau nên quân triều đình dễ dàng đàn áp.
Các cuộc khởi nghĩa nổ ra một cách tự phát, chưa có sự chuẩn bị chu đáo.
- Lực lượng tham gia chủ yếu là nông dân…
2. Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a. Nguyên nhân
b. Diễn biến
c. Kết quả
d. Ý nghĩa
Các cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng đã để lại ý nghĩa gì?
Góp phần làm cho triều đình nhà Lê mau chóng sụp đổ.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
a. Nguyên nhân:
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
a. Nguyên nhân:
Nhà Mạc (Bắc triều) được hình thành như thế nào?
- Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi vua Lê lập ra nhà Mạc (Bắc triều).
Di tích thành nhà Mạc ( Lạng Sơn)
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
a. Nguyên nhân:
- Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi vua Lê lập ra nhà Mạc (Bắc triều).
Nam triều được hình thành như thế nào?
- Năm 1553, Nguyễn Kim – một võ quan triều Lê đã chạy vào Thanh Hóa, lập một người dòng dõi nhà Lê lên làm vua, lấy danh nghĩa “ phù Lê diệt Mạc” ( Nam Triều).
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
a. Nguyên nhân:
- Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi vua Lê lập ra nhà Mạc (Bắc triều).
Chiến tranh Nam – Bắc triều đã gây tai họa gì cho nhân dân ta?
- Năm 1553, Nguyễn Kim – một võ quan triều Lê đã chạy vào Thanh Hóa, lập một người dòng dõi nhà Lê lên làm vua, lấy danh nghĩa “ phù Lê diệt Mạc” ( Nam Triều).
b. Hậu quả
Nhân dân đói khổ, đất nước bị chia cắt.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
2. Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia Đàng Trong – Đằng Ngoài
a. Nguyên nhân:
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
2. Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia Đàng Trong – Đằng Ngoài
a. Nguyên nhân:
Trong lúc cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều đang diễn ra, tình hình Nam triều có gì thay đổi?
- Năm 1545, Nguyễn Kim chết, con rễ là Trịnh Kiểm lên thay, nắm toàn bộ binh quyền, hình thành thế lực họ Trịnh.
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
2. Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia Đàng Trong – Đằng Ngoài
a. Nguyên nhân:
Sự hình thành thế lực phong kiến họ Nguyễn ở phía Nam như thế nào?
- Năm 1545, Nguyễn Kim chết, con rễ là Trịnh Kiểm lên thay, nắm toàn bộ binh quyền => hình thành thế lực họ Trịnh.
- Người con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng được đưa vào trấn thủ Thuận Hóa, Quảng Nam => hình thành thế lực họ Nguyễn.
39
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII
Tiết 48 -Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII)
I. Tình hình chính trị - xã hội
II. Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc Triều và Trịnh – Nguyễn
1. Chiến tranh Nam – Bắc Triều
2. Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia Đàng Trong – Đằng Ngoài
a. Nguyên nhân:
- Năm 1545, Nguyễn Kim chết, con rễ là Trịnh Kiểm lên thay, nắm toàn bộ binh quyền => hình thành thế lực họ Trịnh.
- Người con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng được đưa vào trấn thủ Thuận Hóa, Quảng Nam => hình thành thế lực họ Nguyễn.
b. Hậu quả:
- Nhân dân bị đói khổ, li tán.
- Đất nước bị chia cắt :
+ Đàng Ngoài
+ Đàng Trong
H: Cuộc chiến tranh Trịnh-Nguyễn đã dẫn đến hậu quả như thế nào?
Lược đồ chiến tranh Trịnh - Nguyễn
Sông Gianh (Quảng Bình)
Đàng ngoài
Đàng trong
Họ Trịnh
HỌ NGUYỄN
PHỦ CHÚA TRỊNH
Qua tiết học, em có nhận xét gì về tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam trong các thế kỉ XVI - XVIII?
Không ổn định do chính quyền thay đổi liên miên và chiến tranh liên tiếp xảy ra => Đời sống nhân dân đói khổ.
Qua tình hình chính trị, xã hội Việt Nam trong các thế kỉ XVI – XVIII, điều em mong muốn là gì và điều em không muốn là gì ?
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
+ 1
+ 4
+ 5
+ 6
+ 7
+ 2
+ 3
T
R
Ị
N
H
D
U
Y
S
Ả
N
T
R
I
Ề
U
Đ
Ì
N
H
T
R
Ầ
N
T
U
Â
N
N
H
Â
N
D
Â
N
Đ
Ị
A
C
H
Ủ
T
A
M
Đ
Ả
O
P
H
O
N
G
K
I
Ế
N
Tổ chức cao nhất của nhà nước phong kiến:
Ai là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
nông dân năm 1511?
Khi nhà Lê suy thoái, ai là người phải gánh chịu
hậu quả cuối cùng?
Ngoài việc nông dân mâu thuẫn với quan lại
triều đình, họ còn mâu thuẫn với ai?
Địa điểm bùng nổ cuộc khởi nghĩa
Phùng Chương (1515)?
Chế độ có vua là người đứng đầu, có quyền lực tối cao
Nhất?
Dưới thời của vua Lê Tương Dực, ai là người gây nhiều
phe phái, đánh nhau liên miên?
T
R
Ầ
N
C
Ả
O
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
- Học thuộc nội dung bài - bài 22
-Hoàn thành bài tập vào vở BT.

Đọc trước và soạn phần I (Kinh tế)
bài 23