TIẾNG VIỆT
Thứ … ngày … tháng … năm 2022
Tiếng việt
Bài 24A. Các bạn nhỏ thật tài! (Tiết 1)
Yêu cầu cần đạt:
- Đọc - hiểu câu chuyện Đối đáp với vua.
A. Hoạt động cơ bản
1. Kể tên 3 người em biết có tài năng về nghệ thuật (chơi đàn giỏi, hát hay, múa đẹp, làm thơ hay, diễn xiếc giỏi, vẽ giỏi...).
Ví dụ:
- Người chơi đàn giỏi: Nghệ sĩ Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ Hoàng Phạm, nghệ sĩ Thái Thị Liên
- Người hát hay: ca sĩ Mỹ Tâm, ca sĩ Đông Nhi, ca sĩ Thuỳ Chi
- Người làm thơ hay: nhà thơ Xuân Quỳnh, nhà thơ Xuân Diệu, nhà thơ Tố Hữu.
- Người vẽ giỏi: hoạ sĩ Tô Ngọc Lân, hoạ sĩ Bùi Xuân Phái, hoạ sĩ Nguyễn Tường Lân.
Tranh vẽ gì?
2. Nghe thầy cô đọc câu chuyện:
Đối đáp với vua
1. Một lần, vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long (Hà Nội). Vua cho xa giá đến Hồ Tây ngắm cảnh. Xa giá đi đến đâu quân lính cũng thét đuổi tất cả mọi người, không cho ai đến gần.
2. Cao Bá Quát, khi ấy còn là một cậu bé, muốn nhìn rõ mặt vua. Cậu nảy ra một ý, liền cởi hết quần áo, nhảy xuống hồ tắm. Quân lính nhìn thấy, hốt hoảng xúm vào bắt trói đứa trẻ táo tợn. Cậu bé không chịu, la hét, vùng vẫy, gây nên cảnh náo động ở hồ. Thấy thế, vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi.
Đối đáp với vua
3. Cậu bé bị dẫn tới trước mặt nhà vua. Cậu từ xưng là học trò mới ở quê ra chơi nên không biết gì. Thấy nói là học trò, vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối thì mới tha. Nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối như sau :
Nước trong leo lẻo cá đớp cá
Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, đối lại luôn :
Trời nắng chang chang người trói người
4. Vế đối vừa cứng cỏi, vừa rất chỉnh, biểu lộ sự nhanh trí, thông minh. Vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói, tha cho cậu bé.
Theo QUỐC CHẤN
3. Thay nhau đọc từ ngữ và lời giải nghĩa.
- Minh Mạng (1791 – 1840) : vua thứ hai của triều Nguyễn.
- Cao Bá Quát ( 1809 – 1855) : nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp.
- Ngự giá : (vua) ngồi xe hoặc ngồi kiệu đi các nơi.
- Xa giá : xe của vua.
- Đối:
+ thể văn gồm 2 vế (hai câu) có số tiếng bằng nhau, đối chọi nhau về ý và lời.
+ làm vế đối lại.
- Tức cảnh: thấy cảnh mà có cảm xúc, liền nảy ra thơ văn.
- Chỉnh: theo đúng phép tắc chặt chẽ.
Minh Mạng (1791- 1840)
Lăng Minh Mạng
Cao Bá Quát (1809 – 1855) là người ở tỉnh Bắc Ninh. Ông là người nổi tiếng văn hay, chữ tốt, có tài đối đáp.
Ngự giá:
Xa giá:
(Vua) ngồi trên xe hoặc kiệu để đi các nơi.
Xe của vua
Hồ Tây
Câu đối
a. Đọc từ ngữ:
náo động, leo lẻo, nhanh trí, truyền lệnh, thét đuổi, hốt hoảng, vùng vẫy, tức cảnh.
4. Nghe thầy cô hướng dẫn đọc:
b. Đọc câu:
Cậu tự xưng là học trò / mới ở quê ra chơi / nên không biết gì.//
Thấy nói là học trò / vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối / thì mới tha.//
5. Luyện đọc
- Mỗi bạn đọc một đoạn, tiếp nối nhau đến hết bài.
6. Theo em, Cao Bá Quát có tài gì? Viết câu trả lời của em vào
Cao Bá Quát là người có tài hùng biện rất giỏi. Tuy là một cậu bé nhưng rất thông minh và lanh lợi khiến vua Minh Mạng thán phục.
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi!