SINH HỌC 8
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu các đặc điểm cấu tạo và chức năng của đại não người, chứng tỏ sự tiến hóa của người so với các động vật khác trong lớp Thú?
Đáp án:
- Khối lượng não so với cơ thể ở người lớn hơn các động vật thuộc lớp Thú.
- Vỏ não có nhiều khe và rãnh làm tăng diện tích bề mặt chứa các nơron (khối lượng chất xám lớn)
- Ở người, ngoài các trung khu vận động và cảm giác như các động vật thuộc lớp Thú, còn có các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ (nói, viết, hiểu tiếng nói, hiểu chữ viết)
HÃY CHỌN CÂU ĐÚNG :
Câu 1: Cấu tạo trong của đại não ?
a) Chất xám (ngoài) và chất trắng (trong)
b) Gồm có 3 rãnh và 4 thùy
c) Gồm các rãnh và khe làm tăng diện tích bề mặt vỏ não.
d) Gồm các rãnh liên bán cầu.
Câu 2: Chức năng của đại não ?
a) Điều khiển, điều hòa hoạt động các nội quan.
b) Điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.
c) Phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.
d) Trung khu thần kinh của các phản xạ có điều kiện.
I. CUNG PHẢN XẠ SINH DƯỠNG:
Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh đến cơ quan phản ứng.
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
Thế nào là cung phản xạ ?
Mô tả đường đi của xung thần kinh trong cung phản xạ vận động và cung phản xạ sinh dưỡng ( hình 48.1-A,B) ?
I. CUNG PHẢN XẠ SINH DƯỠNG:
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
Rễ sau
Rễ sau
Da
Cơ
Sừng sau
B. Cung phản xạ sinh dưỡng
A. Cung phản xạ vận động
Sừng trước
Rễ trước
Nơ ron hướng tâm
Nơ ron li tâm
Nơ ron trung gian
Cơ quan phản ứng
Cơ quan thụ cảm
Da tay (cơ quan thụ cảm)  Nơron hướng tâm Sừng sau tủy sống Nơron li tâm Co cơ ở tay.
Rễ trước
Rễ sau
Rễ sau
Sừng bên
Sừng sau
Da
Ruột
Cơ
B. Cung phản xạ sinh dưỡng điều hòa hoạt động của ruột
Hạch thần kinh sinh dưỡng
Cơ quan thụ cảm
Nơ ron trung gian
Nơ ron hướng tâm
Nơ ron
trước hạch
Cơ quan phản ứng
Nơ ron sau hạch
Cơ quan cảm ứng (ruột) nơron hướng tâm sừng bên tủy sống Nơron trước hạch -> hạch thần kinh sinh dưỡng  NR sau hạch ->giảm nhu động ruột
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
Hoàn thành bảng sau:
- Chất xám nằm trong đại não và tủy sống
- Chất xám nằm trong trụ não và ở sừng bên tủy sống
- Không có
- Có
- Điều khiển hoạt động của cơ vân ( là hoạt động có ý thức)
- Điều hòa hoạt động của các nội quan ( là hoạt động không có ý thức)
Thảo luận nhóm:
- Từ cơ quan thụ cảm → trung ương (sừng sau)
-Từ cơ quan thụ cảm→ trung ương (sừng bên)
- Đến thẳng cơ quan phản ứng
- Chuyển giao ở hạch thần kinh
Rễ trước
Rễ sau
Rễ sau
Sừng bên
Sừng sau
Da
Ruột
Cơ
Hạch thần kinh sinh dưỡng
B. Cung phản xạ sinh dưỡng điều hòa hoạt động của ruột
- Trung ương nằm ở trụ não và ở sừng bên tủy sống

- Sơ đồ 1 cung phản xạ sinh dưỡng:
Cơ quan thụ cảm ->dây TK hướng tâm trung ương thần kinh dây TK trước hạch hạch thần kinh dây TK sau hạch Cơ quan phản ứng.
I. Cung phản xạ sinh dưỡng
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG

- Dựa vào cấu tạo:
HTK sinh dưỡng gồm
Phần trung ương: nằm trong trụ não và tủy sống.
Phần ngoại biên
Dây thần kinh
Hạch thần kinh

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phần nào?
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG

- Dựa vào chức năng:
HTK sinh dưỡng gồm
Phân hệ giao cảm.
Phân hệ đối giao cảm

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phân hệ nào?
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Hình 48-3 . Hệ thần kinh sinh dưỡng
A: Phân hệ giao cảm
B: Phân hệ đối giao cảm
1
5
4
3
2
6
Chuỗi hạch giao cảm
Sợi trước hạch
Sợi sau hạch
Sợi sau hạch
Sợi trước hạch
Trung ương đối giao cảm
Tuỷ sống - Trung ương giao cảm
Trụ não - Trung ương đối giao cảm
7
8
A
B
III-CHỨC NĂNG CỦA HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG:
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
Phân hệ giao cảm
Phân hệ đối giao cảm
Dãn
Đồng tử
Co
Tăng
Giảm
Phế nang
Tim
Dãn
Co
Em có nhận xét gì về chức năng của phân hệ giao cảm và đối giao cảm?
Điều đó có ý nghĩa gì?
- Phân hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm có chức năng đối lập nhau trong điều hòa hoạt động các nội quan.
- Ý nghĩa: Nhờ tác động đối lập của hai phân hệ mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hòa được hoạt động của các cơ quan nội tạng trong cơ thể
III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng
TI?T 47: B�I 48: H? TH?N KINH SINH DU?NG
TỔNG KẾT
Một số Bệnh Lý Thần Kinh Thường Gặp
Thoát Vị Đĩa Đệm Thắt Lưng Gây Đau Buốt Thần Kinh Tọa
Đột quỵ (tai biến mạch máu não)
Đau nửa đầu migraine
Làm thế nào để giữ hệ thần kinh luôn khỏe mạnh?
Ngủ đủ giấc
Tập thể dục hàng ngày
Chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý
Hạn chế sử dụng rượu bia
Chế độ ăn uống khoa học
Sống lạc quan
B
A
C
D
1. Trung ương của thần kinh giao cảm nằm ở đâu?
Chất xám thuộc sừng bên của tủy sống.
Chất trắng của tủy sống.
Chất trắng của bán cầu não.
Cả B và C
LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ
B
C
D
1. Trung ương của thần kinh giao cảm nằm ở đâu?
Chất trắng của tủy sống.
Chất trắng của bán cầu não.
Cả B và C
A
Chất xám thuộc sừng bên của tủy sống.
Đúng rồi! Chúc mừng bạn
Hướng dẫn về nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi trong SGK.
- Đọc mục Em có biết.
- Chuẩn bị trước bài 49.