Nhìn hình đặt câu
CCĐ: Người ta trồng cây phượng ở bờ hồ.
CBĐ
Cây phượng được người
ta trồng ở bờ hồ.
Cây phượng được trồng
ở bờ hồ.
CCĐ: Bác sĩ khám
bệnh cho em bé
CBĐ
- Em bé được bác sĩ khám bệnh.
Em bé được khám bệnh.
CCĐ: Cô giáo
dạy em học ở trên lớp.
CBĐ: Em được cô giáo dạy học ở trên lớp.
Tiết 103: Chuyển đổi câu
chủ động thành câu bị động (tiếp theo)
I. Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
II. Luyện tập
I. Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Quan sát những câu sau và vẽ sơ đồ quy tắc chuyển đổi câu chủ động thành mỗi kiểu câu bị động
Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Câu chủ động
Câu bị động
Người ta trồng cây phượng ở bờ hồ
Chủ thể
Hoạt động
Đối tượng
Cây phượng được người ta trồng ở bờ hồ
Đối tượng
Hoạt động
Chủ thể
Bị/được
Chủ thể
Hoạt động
Đối tượng
được / bị
*Cách 1:
Câu chủ động:
Câu bị động:
Đối tượng
Hoạt động
(chủ thể)
Sơ đồ chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Câu chủ động
Câu bị động
Người ta trồng cây phượng ở bờ hồ
Chủ thể
Hoạt động
Đối tượng
Cây phượng được trồng ở bờ hồ
Đối tượng
Hoạt động
Bị/được
Chủ thể
Hoạt động
Đối tượng
được / bị
*Cách 2:
Câu chủ động:
Câu bị động:
Đối tượng
Hoạt động
Sơ đồ chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
CTHĐ
HĐ
ĐTHĐ
được / bị
*Cách 1:
Câu chủ động:
Câu bị động:
CTHĐ
HĐ
ĐTHĐ
Câu chủ động:
*Cách 2:
Câu bị động:
ĐTHĐ
HĐ
(CTHĐ)
ĐTHĐ
HĐ
* Ghi nhớ (SGK/64)
được / bị
Bài tập nhanh
Chuyển câu chủ động sau thành câu bị động theo 2 cách
Em mượn quyển truyện này ở thư viện.
Em mượn quyển truyện này ở thư viện.
Cách 1: Quyển truyện này được em mượn ở thư viện.
Cách 2: Quyển truyện này được mượn ở thư viện.
Cơm bị thiu.
Tôi bị đau đầu.
Nó được đi bơi.
Bạn em được giải nhất trong kì thi.
Các câu sau có phải là câu bị động không? Vì sao?
 Không. Vì các câu trên không có chủ thể hoạt động và không có hoạt động hướng vào đối tượng
VÍ DỤ
LƯU Ý
Không phải câu nào có từ “bị”; “được” thì sẽ là câu bị động
Xe bị hết xăng
Vải được mùa
Có thể chuyển những câu trên thành câu bị động được không? Vì sao?
a. Nam đã rời sân ga cách đây 1giờ.
b. Nam giống bố.
Không thể chuyển thành CBDD được vì các câu trên không có đối tượng của hoạt động.
VÍ DỤ
LƯU Ý
Không phải bất kì CCĐ nào cũng đều có thể chuyển sang CBĐ tương ứng
Nam giống bố.
Nam đã rời sân ga
II. Luyện tập
ẾCH XANH MƯU TRÍ
Chăm Chỉ
Thật Thà
Cẩn Thận
Giản Dị
Vui Vẻ
Dũng Cảm
Kiên Trì
Ngăn Nắp
Tự Tin
Sạch Sẽ
Chuyển đổi CCĐ sau thành 2 CBĐ theo 2 kiểu khác nhau: “Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII.”
 Ngôi chùa ấy được ( một nhà sư vô danh) xây từ thế kỉ XIII.
 Ngôi chùa ấy được xây từ thế kỉ XIII.
Chuyển đổi CCĐ sau thành 2 CBĐ theo 2 kiểu khác nhau: “Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.”
 Tất cả cánh của chùa được (người ta) làm bằng gỗ lim.
 Tất cả cánh cửa chùa được làm bằng gỗ lim.
Chuyển đổi CCĐ sau thành 2 CBĐ theo 2 kiểu khác nhau: “Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.”
 Con ngựa bạch được / bị (chàng kị sĩ) buộc bên gốc đào.
 Con ngựa bạch được/bị buộc bên gốc đào.
Chuyển đổi CCĐ sau thành 2 CBĐ theo 2 kiểu khác nhau: “Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.”
 Một lá cờ đại được (người ta) dựng ở giữa sân.
 Một lá cờ đại được dựng ở giữa sân.
Chuyển đổi CCĐ cho dưới đây thành 2 CBĐ: 1 câu dùng từ được và một câu dùng từ bị. So sánh sắc thái nghĩa của hai câu có gì khác nhau: “Thầy giáo phê bình em.”
Em được thầy giáo phê bình.  Sắc thái tích cực
Em bị thầy giáo phê bình.  Sắc thái tiêu cực
Chuyển đổi CCĐ cho dưới đây thành 2 CBĐ: 1 câu dùng từ được và một câu dùng từ bị. So sánh sắc thái nghĩa của hai câu có gì khác nhau: “Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.”
Ngôi nhà ấy được người ta phá đi.  Sắc thái tích cực
Ngôi nhà ấy bị người ta phá đi.  Sắc thái tiêu cực
Chuyển đổi CCĐ cho dưới đây thành 2 CBĐ: 1 câu dùng từ được và một câu dùng từ bị. So sánh sắc thái nghĩa của hai câu có gì khác nhau: “Trào lưu đô thị hoá đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn.”
Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã bị trào lưu đô thị hoá thu hẹp.  Sắc thái tiêu cực
Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã được trào lưu đô thị hoá thu hẹp.  Sắc thái tích cực
Những CBĐ dưới đây có đặc điểm gì chung:
a/ Âm nhạc được coi là ngôn ngữ của tâm hồn.
b/ Bài thơ “Sông núi nước Nam” được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta.
c/ Đào được xem là loài hoa báo hiệu mùa xuân trong cái rét đầu năm.
 Đều mang sắc thái tích cực
Cách phân loại câu bị động trong tiếng Việt dựa trên cơ sở nào ?
 Dựa vào sự tham gia cấu tạo câu của các từ bị, được
Trong các cậu sau, câu nào không phải là câu bị động?
A. Năm nay, nông dân cả nước đứợc một vụ mùa bội thu.
B. Ngôi nhà này được ông tôi xây từ ba mươi năm trước đây.
C. Sản phẩm này rất được khách hàng ưa chuộng.
D. Lan bị thầy giáo phê bình vì không làm bài tập về nhà.
 A
Hiện nay, trong phát ngôn của một số bạn tuổi teen có sử dụng cấu trúc “hơi bị/ bị” khi đánh giá về những sự việc tích cực. Ví dụ:
Mình cứ bị vui ấy!
Cậu hơi bị sành điệu đấy nhé!
Cho biết suy nghĩ của em về hiện tượng này.
Bài cũ
Học thuộc khái niệm CCĐ và CBĐ.
Luyện tập chuyển đổi CCĐ thành CBĐ.
Hướng dẫn tự học
Hoàn thiện BT3 (sgk-tr65) vào vở
Bài mới
Hướng dẫn tự học
Chuẩn bị bài: Dùng cụm chủ -vị để mở rộng câu
Cảm ơn quý thầy cô và các em!