Môn: Vật lí 10.
Câu 1: Thế nào là quá trình đẳng nhiệt? Phát biểu và viết hệ thức định luật Bôi lơ – Ma riôt?
Câu 2: Đường biểu diễn nào sau đây gọi là đường đẳng nhiệt?
- Quá trình biến đổi trạng thái trong đó nhiệt độ được giữ không đổi gọi là quá trình đẳng nhiệt
- Trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí nhất định, áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.
p~1/V hay pV=hằng số
ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ
Hiện tượng 1
Tại sao khi chế tạo bóng đèn (đèn sợi đốt) người ta nạp đầy khí trơ ở áp suất thấp?
Đèn sợi đốt
Hiện tượng 2
Lốp xe bơm căng để ngoài nắng có thể bị nổ. Tại sao?
Bài học hôm nay có thể cho các em giải thích được nhiều hiện tượng như trên
- Tải sao Lốp xe bơm căng không nên để ngoài trời nắng.
- Tải sao nồi áp suất luôn phải có van an toàn.
Làm thế nào để mở nút chai mà không chạm vào chai?
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH –
ĐỊNH LUẬT SÁC - LƠ
7
I. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH
Quá trình biến đổi trạng thái khí khi thể tích không đổi là quá trình đẳng tích.
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH - ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
8
Khi đưa xi lanh vào trong nồi nước
Thí nghiệm này cho phép ta rút ra nhận xét gì về mối quan hệ giữa áp suất và nhiệt độ của khối khí khi thể tích không đổi?
I. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH
II.ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
9
D?ng c? thí nghi?m :
- �p k?
- Nhi?t k?
- Xilanh ch?a m?t lu?ng khí
- Pittơng c? d?nh
- Ch?u nu?c nĩng
- Gi� d?
1.Thí nghiệm:
10
Bài 30: QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH – ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
II. ĐỊNH LUẬT SÁC - LƠ
1. Thí nghi?m
K?T QU? THÍ NGHI?M
2,56
2,58
2,56
2,55
2,56
11
Bài 30: QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH – ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
II. ĐỊNH LUẬT SÁC - LƠ
2. Định luật Sác-lơ:
a. Định luật:
b. Bi?u th?c:
Trong quá trình đẳng tích của một lượng khí nhất định,
áp suất tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối.
P ~ T
TT1: p1; V1; TT2: p2; V2.
12
Bài tập số 7/162 SGK.
Một bình chứa một lượng khí ở nhiệt độ 30oC, và áp suất 2 bar. (1 bar = 10^5 Pa). Hỏi phải tăng nhiệt độ lên tới bao nhiêu độ để áp suất tăng gấp đôi ?
Trạng thái 1:
t1 = 300C  T1 = t1 +273 = 303K
p1 = 2bar
Trạng thái 2:
p2 = 2p1
T2 = ?
Vì thể tích khí không đổi nên ta có thể áp dụng ĐL Sác-lơ:
Bài giải
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH - ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
Ví d?
13
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH-ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
III. ĐƯỜNG ĐẲNG TÍCH
Dựa vào số liệu cho ở bảng kết quả thí nghiệm, các em hãy vẽ đường biểu diễn sự biến thiên của áp suất theo nhiệt độ tuyệt đối trong hệ trục tọa độ (p,T ).
Em có nhận xét gì về dạng đồ thị vừa nhận được ?
14
T(K)
Đồ thị là một đường thẳng kéo dài đi qua gốc tọa độ.
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH-ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
III. ĐƯỜNG ĐẲNG TÍCH
Nhận xét
335
858
15
p
T(K)
V1
V2
V1 < V2
- Đường đẳng tích là đường biểu diễn sự biến thiên của áp suất theo nhiệt độ tuyệt đối khi thể tích không đổi.
- Trong hệ tọa độ (p,T) đường đẳng tích là đường thẳng mà nếu kéo dài sẽ đi qua gốc tọa độ.
Bài 30. QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH-ĐỊNH LUẬT SÁC-LƠ
III. ĐƯỜNG ĐẲNG TÍCH
Chứng minh V1 < V2 ?

0
16
p
T(K)
V1
V2
T1= T2
p1
p2
Theo hình vẽ ta có: T1 = T2 .Theo định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt
p1V1 = p2V2 . Mà p1 > p2 suy ra V1 < V2 (đpcm).
TÓM TẮT KIẾN THỨC
Quá trình đẳng tích là quá trình biến đổi trạng thái khi thể tích không đổi.

Định luật Sác-lơ: Trong quá trình đẳng tích của một lượng khí nhất định, áp suất tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối:

3. Trong hệ tọa độ (p,T) đường đẳng tích là đường thẳng mà nếu kéo dài sẽ đi qua gốc tọa độ.
Tại sao khi chế tạo bóng đèn (đèn sợi đốt) người ta nạp đầy khí trơ ở áp suất thấp?
Đèn sợi đốt
Giải thích hiện tượng 1.
Trả lời:
Khí trơ là loại khí không tạo sự phản ứng với kim loại, nên dùng khí trơ sẽ làm "tuổi thọ" của sợi đốt cao.
Khi đèn sáng nhiệt độ của sợi đốt tăng lên, làm áp suất chất khí trong bóng tăng mạnh, ban đầu áp suất khí thấp nên khi áp suất tăng sẽ giúp làm cân bằng với áp suất không khí bên ngoài để đèn không bị vỡ.
p
Giải thích hiện tượng 2.
Lốp xe bơm căng để ngoài nắng có thể bị nổ. Tại sao?
Trả lời
Khi để lốp xe ngoài nắng nhiệt độ khí trong xăm tăng làm áp suất tăng theo nếu lốp xe được bơm căng từ trước có thể bị nổ.
- Tải sao Lốp xe bơm căng không nên để ngoài trời nắng.
- Tải sao nồi áp suất luôn phải có van an toàn.
Làm thế nào để mở nút chai mà không chạm vào chai?
VẬN DỤNG
Các em hãy giải các
bài tập sau
Câu 1. Quá trình biến đổi trạng thái trong đó thể tích được giữ không đổi gọi là quá trình:
A. Đẳng nhiệt. B. Đẳng tích.
C. Đẳng áp. D. Đoạn nhiệt.
Câu 2. Quá trình nào sau đây có liên quan tới định luật Saclơ.
A. Qủa bóng bị bẹp nhúng vào nước nóng, phồng lên như cũ.
B. Thổi không khí vào một quả bóng bay.
C. Đun nóng khí trong một xilanh hở.
D. Đun nóng khí trong một xilanh kín.
24
A. Đường hypebol
B. Đường thẳng kéo dài đi qua gốc tọa độ
C. Đường thẳng không đi qua gốc tọa độ
D. Đường thẳng cắt trục P tại điểm p = p0.
Câu 3: Trong hệ trục tọa độ (p,T),đường biểu diễn nào sau đây là đường đẳng tích?
p
T(K)
p0
0
Câu 4: Trong các hệ thức sau đây, hệ thức nào không phù hợp với định luật sac-lơ?
A. P ~ T
D.
C .
hằng số
B. P ~ t
Câu 5: Khi làm nóng một lượng khí đẳng tích thì:
Áp suất khí không đổi
B. Số phân tử trong một đơn vị thể tích không đổi.
C. số phân tử khí trong một đơn vị thể tích tăng tỉ lệ thuận với nhiệt độ.
D. số phân tử khí trong một đơn vị thể tích giảm tỉ lệ nghịch với nhiệt độ.
Câu 6: Một khối khí lí tưởng nhốt trong bình kín. Tăng nhiệt độ của khối khí từ 1000C lên 2000C thì áp suất trong bình sẽ:
A. Có thể tăng hoặc giảm
B. tăng lên hơn 2 lần áp suất cũ
C. tăng lên ít hơn 2 lần áp suất cũ
D. tăng lên đúng bằng 2 lần áp suất cũ
T1 = 100+ 273 =373 K; T2 =200+ 273 =473 K
T2/ T1 = 473/373 = 1,26 < 2 (p2= 1,26 p1 )
Câu 7: Cho đồ thị p – T biểu diễn hai đường đẳng tích của cùng một khối khí xác định như hình vẽ. Đáp án nào sau đây biểu diễn đúng mối quan hệ về thể tích:
A. V1 > V2 B. V1 < V2
C. V1 = V2 D. V1 ≥ V2

`
Câu 8: Một khối khí ở 70C đựng trong một bình kín có áp suất 1atm. Đun nóng đẳng tích bình đến nhiệt độ bao nhiêu để khí trong bình có áp suất là 1,5 atm:
40,50C B. 4200C C. 1470C D. 870C
Trạng thái 1 Trạng thái 2
T1 = 280K T2 = ?
P1 = 1 atm P2 = 1,5atm
Theo ĐL Sác – lơ
Câu 9: Một bóng đèn dây tóc chứa khí trơ, khi đèn sáng nhiệt độ của bóng đèn là 400oC, áp suất trong bóng đèn bằng áp suất khí quyển 1atm. Áp suất khí trong bóng đèn khi đèn chưa sáng ở 22oC là
A. 0,5 atm. B. 0,44 atm. C. 0,525atm. D. 0,7 atm.
Trạng thái 1 Trạng thái 2
T1 = 295K T2 = 673K
P1 = ? P2 = 1atm
Theo ĐL Sác – lơ
Câu 10: Một bình nạp khí ở nhiệt độ 330C dưới áp suất 300kPa. Tăng nhiệt độ cho bình đến nhiệt độ 370C đẳng tích thì độ tăng áp suất của khí trong bình là:
A. 4,0 kPa B. 304kPa C. 5 kPa D. 4,32kPa
Trạng thái 1 Trạng thái 2
T1 = 306K T2 = 310K
P1 = 300kPa ∆P
Theo ĐL Sác – lơ

Câu 11: Nếu nhiệt độ khi đèn tắt là 250C, khi đèn sáng là 3230C thì áp suất khí trơ trong bóng đèn khi sáng tăng lên là:
A. 12,92 lần B. 10,8 lần C. 2 lần D. 1,5 lần
Trạng thái 1 Trạng thái 2
T1 = 298K T2 = 596K
p2/p1
Theo ĐL Sác – lơ
Câu 12. Đun nóng đẳng tích một khối khí lên 20oC thì áp suất khí tăng thêm1/40 áp suất khí ban đầu. tìm nhiệt độ ban đầu của khí.
Giải
- Gọi p1, T1 là áp suất và nhiệt độ của khí lúc đầu
- Gọi p2, T2 là áp suất và nhiệt độ khí lúc sau
Với p2 = p1 + p1 /40= 41p1/40
T2 = T1 + 20
Theo định luật Sác – lơ
Chúc các em luôn chăm ngoan, học giỏi
Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe !