Giữ phép lịch sự khi
bày tỏ yêu cầu đề nghị
Luyện từ và Câu
(SGK/trang110)
Thứ ba ngày 15 tháng 3 năm 2022
Nhận xét
1. Đoc mẩu chuyện sau:
2. Tìm những câu nêu yêu cầu đề nghị trong mẩu chuyện trên:
2. Nhận xét về cách nêu yêu cầu đề nghị của hai bạn Hùng và Hoa.
Nói trống không, yêu cầu bất lịch sự với bác Hai
Yêu cầu lịch sự, lễ phép.
Tại sao phải giữ phép lịch sự khi bày tỏ yêu cầu, đề nghị?
Làm người nghe hài lòng, vui vẻ, sẵn sàng giúp mình.
Thể hiện sự tôn trọng người khác.
Khiến người khác tôn trọng mình.
3. Theo em, như thế nào là lịch sự khi yêu cầu, đề nghị?
Lịch sự khi yêu cầu, đề nghị là lời yêu cầu phù hợp với quan hệ giữa người nói và người nghe, có cách xưng hô phù hợp.
Làm thế nào để yêu cầu, đề nghị được lịch sự?
- Có thể thêm vào trước hoặc sau động từ các từ làm ơn, giúp, giùm, …

- Có thể sử dụng câu hỏi để bày tỏ yêu cầu, đề nghị.
1. Khi yêu cầu, đề nghị, phải giữu phép lịch sự.
2. Muốn cho lời yêu cầu, đề nghị được lịch sự, cần có cách xưng hô cho phù hợp và thêm vào trước hoặc sau động từ các từ làm ơn, giùm, giúp...
3. Có thể dùng câu hỏi, câu kể để nêu yêu cầu, đề nghị.
GHI NHỚ
LUYỆN TẬP
1. Khi muốn mượn bạn cái bút, em có thể chọn những cách nói nào?
a) Cho mượn cái bút !
b) Lan ơi, cho tớ mượn cái bút !
c) Lan ơi, cậu có thể cho tớ mượn cái bút được không ?
2. Khi muốn hỏi giờ một người lớn tuổi, em có thể chọn những cách nói nào?
a) Mấy giờ rồi?
b) Bác ơi, mấy giờ rồi ạ?
c) Bác ơi, bác làm ơn cho cháu biết mấy giờ rồi?
d) Bác ơi, bác xem giùm cháu mấy giờ rồi ạ?
=> Cách nói c và d có tính lịch sự cao hơn
a) - Lan ơi, cho tớ về với !
- Cho đi nhờ một cái !
b) - Chiều nay, chị đón em nhé !
- Chiều nay, chị phải đón em đấy !
c) - Đừng có mà nói như thế !
- Theo tớ, cậu không nên nói như thế !
d) - Mở hộ cháu cái cửa !
- Bác mở giúp cháu cái cửa này với !
3. So sánh từng cặp câu khiến dưới đây về tính lịch sự. Hãy cho biết vì sao những câu ấy giữ hoặc không giữ được phép lịch sự.
*Những câu ấy giữ phép lịch sự vì:
Nó thể hiện cách xưng hô phù hợp, thân mật, khiêm tốn và lễ độ của người nói.
*Những câu ấy không giữ được phép lịch sự vì:
Nó thể hiện cách xưng hô rất thiếu lịch sự, nói trống không và thiếu từ xưng hô, như ra mệnh lệnh.
4. Đặt câu khiến phù hợp với các tình huống sau:
a, Em muốn xin tiền bố mẹ để mua một quyển sổ ghi chép.
b, Em đi học về nhà, nhưng nhà em chưa có ai về, em muốn ngồi nhờ bên nhà hàng xóm để chờ bố mẹ về.
Mẹ ơi, mẹ cho con xin tiền để mua sổ ghi chép nhé.
Bác ơi, bố mẹ cháu chưa về, bác cho cháu ngồi nhờ một lúc ạ.
Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.