Xa ngắm thác núi Lư
(Vọng Lư sơn bộc bố)
- Lý Bạch-
Tìm hiểu chung
望廬山瀑布  
日照香爐生紫煙，
遙看瀑布掛前川。
飛流直下三千尺，
疑是銀河落九天。
Vọng Lư sơn bộc bố
Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên,
Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.
Phi lưu trực há tam thiên xích,
Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên.
PHIÊN ÂM
DỊCH NGHĨA
Xa ngắm thác núi Lư
Mặt trời chiếu xuống núi Hương Lô sinh ra màu khói tía,
Từ xa nhìn thác nước treo như con sông trước mặt.
Bay chảy thẳng xuống từ ba nghìn thước,
Ngỡ là Ngân Hà rơi khỏi chín tầng mây.
1. Đọc
Kể một giai thoại/ câu chuyện về Lí Bạch mà nhóm em đã chuẩn bị
2. Chú thích
Đọc phần chú thích (SGK Ngữ văn 7, tập 1, trang 111) và khoanh vào đáp án đúng
Lí Bạch được mệnh danh là:
Thi Phật B. Thi Thánh C. Thi Tiên
Đặc điểm nổi bật của thơ Lí Bạch là:
Bộc lộ tâm hồn đáng yêu; hình ảnh tươi sáng, lãng mạn; ngôn ngữ phóng khoáng.
Biểu hiện tâm hồn tự do, ngôn ngữ tự nhiên, mượt mà, lãng mạn.
Biểu hiện tâm hồn tự do, hào phóng; hình ảnh tươi sáng, vì vĩ, ngôn ngữ tự nhiên, điêu luyện.
Thể loại: Thất ngôn Tứ tuyệt
PTBĐ: Trữ tình
Đọc hiểu văn bản
Chữ vọng (trông từ xa) ở tiêu đề và chữ dao (xa) ở câu thứ hai trong văn bản cho biết tác giả đứng ở vị trí nào so với dãy núi?
1. Cảnh đẹp thác núi Lư nhìn từ xa
Đọc câu thơ thứ nhất của văn bản:
Phiên âm: Nhật chiếu hương lô sinh tử yên.
Dịch nghĩa: Mặt trời chiếu núi Hương Lô, sinh làn khói tía
Dịch thơ: Nắng rọi Hương Lô khói tía bay.
Căn cứ vào phần giải nghĩa (SGK, tr109, 110), hãy trả lời những câu hỏi sau:
Từ sinh trong câu thứ nhất được giải thích là gì?
Trong bản dịch thơ, từ sinh không được dịch, việc bản dịch thơ bỏ từ sinh của nguyên tác có ảnh hưởng tới nội dung câu thơ không? Nếu có, hãy chỉ rõ sự ảnh hưởng đó.
Nhật chiếu hương lô sinh tử yên.
(Mặt trời chiếu xuống núi Hương Lô sinh ra màu khói tía)
Sinh = Làm nảy sinh, sinh ra
 Cảnh Núi Hương Lô sống động, kì vĩ, huyền ảo
Đọc câu thơ thứ hai của văn bản
Phiên âm: Dao khan bộc bố quải tiền xuyên
Dịch nghĩa: Xa nhìn dòng thác theo trên dòng sông phía trước
Dịch thơ: Xa trông dòng thác trước sông này.
Căn cứ vào phần giải nghĩa (SGK, tr109, 110), hãy trả lời những câu hỏi sau:
a. Các từ Dao, Bộc bố, Quải được giải thích như thế nào?
b. Trong bản dịch nghĩa của câu thơ thứ hai đã không dịch chữ nào? Em hãy dịch cho sát với bản Phiên âm nhất.
c. Trong câu thơ này, các từ quải, bộc bố khiến cho dòng sông ở trạng thái động hay tĩnh? Vì sao?
d. Bản dịch thơ không dịch được nghĩa của những từ nào? Điều này làm thay đổi hiệu quả miêu tả của câu thơ, em hãy chỉ rõ những thay đổi đó.
Dao khan bộc bố quải tiền xuyên
(Từ xa nhìn thác nước treo như con sông trước mặt)
 Động từ “quải”  biến cái động thành cái tĩnh
 Dòng thác như được treo bất động vào khoảng giữa vách núi và dòng sông
Phi lưu trục há tam thiên xích.
(Bay chảy thẳng xuống từ ba nghìn thước)
 Miêu tả bằng động từ gợi cảm.
 Tốc độ mạnh mẽ ghê gớm của dòng thác.
 Cảnh tượng mãnh liệt, kỳ ảo của thiên nhiên.
Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên
(Ngỡ là sông Ngân tự rơi chín tầng mây)
 So sánh bằng cách phóng đại  Trí tưởng tượng phong phú.
 Vẻ đẹp huyền ảo của thác nước.
2. Tình cảm của nhà thơ trước thác núi Lư
- Vọng (ngắm)
- Dao khan (xa, nhìn, trông.)
- Nghi (ngờ, tưởng)
 Ý nghĩa thưởng ngoạn.
 Tâm hồn nhạy cảm, thiết tha với những vẻ đẹp rực rỡ tráng lệ của thiên nhiên. Tính cách mãnh liệt, hào phóng.
Tổng kết
Nghệ thuật
Nội dung
Kết hợp tài tình giữa cái thực và cái ảo
Bài thơ khắc hoạ vẻ đẹp kì vĩ, mạnh mẽ của thiên nhiên và tâm hồn phóng khoáng bay bổng của nhà thơ.
Sử dụng biện pháp so sánh phóng đại, liên tưởng, tưởng tượng phóng đại, sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh.
Luyện tập
Tưởng tượng em đang đứng ở vị trí của tác giả
Hãy vẽ một bức tranh hoặc viết một đoạn văn ngắn (3-4 câu) để miêu tả khung cảnh xung quanh.
b. Em có cảm xúc như thế nào trong hoàn cảnh đó? Ghi lại những cảm xúc của mình.
Tạm biệt các em!