Tìm kiếm Bài giảng
Bài 7. Bánh trôi nước

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Trúc Mã
Ngày gửi: 22h:15' 15-03-2022
Dung lượng: 119.8 MB
Số lượt tải: 38
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Trúc Mã
Ngày gửi: 22h:15' 15-03-2022
Dung lượng: 119.8 MB
Số lượt tải: 38
Số lượt thích:
0 người
Mảnh ghép bí mật
Luật chơi:
Có 4 miếng ghép tương ứng với 4 câu hỏi
HS sẽ mở những miếng ghép bằng cách trả lời đúng các câu hỏi
Khi hình thứ 4 được mở ra, HS được quyền đoán hình ảnh được ẩn dưới 4 miếng ghép
Mỗi câu trả lời đúng được 1 điểm, đoán đúng hình ảnh sẽ được 2 điểm. Đội nào nhiều điểm nhất sẽ chiến thắng
Mảnh ghép bí mật
Trong Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi, vẻ đẹp của cảnh trí Côn Sơn là vẻ đẹp gì?
“Bài ca Côn Sơn” được dịch sang thể thơ nào?
Câu: “Thân em như trái bần trôi/ Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.” nói về thân phận của ai?
Vào ngày tết Hàn thực, người ta thường làm món gì?
1
Yên ả và thanh bình
2
Lục bát
3
Người phụ nữ trong xã hội phong kiến
4
Bánh trôi, bánh chay
Nối cách làm bánh trôi nước với hình ảnh minh họa
1. Nặn bánh
2. Thả bánh vào nồi nước sôi
3. Vớt bánh sau khi bánh nổi lên
4. Sắp ra đĩa
Bánh trôi nước
- Hồ Xuân Hương -
Giáo viên: Nguyễn Trúc Mã
Tìm hiểu chung
"Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm vs nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son"
Bánh trôi nước
1. Đọc
a. Tác giả
2. Chú thích
Hồ Xuân Hương
Quê: Nghệ An
Được mệnh danh là “ Bà chúa thơ Nôm”
Đề tài: Mượn những cây quả, đồ vật dân dã (bánh trôi nước, cái quạt, quả cau …) để nói lên tiếng nói trào lộng bênh vực quyền sống, quyền hạnh phúc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà, hãy kể một số giai thoại thú vị/ những hiểu biết của em về Hồ Xuân Hương
b. Tác phẩm
Là tác phẩm nổi tiếng, tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của nữ sĩ Hồ Xuần Hương.
Chữ viết: Chữ Nôm .
Chữ Hán (Hán tự)
Chữ Hán phồn thể
漢字
汉字
Chữ Hán giản thể
Chữ Nôm (Quốc âm)
字 喃
b. Tác phẩm
Là tác phẩm nổi tiếng, tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của nữ sĩ Hồ Xuần Hương.
Chữ viết: Chữ Nôm .
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường Luật
(4 câu, mỗi câu 7 chữ. Gieo vần câu 1- 2 – 4)
Đề tài: quen thuộc, gần gũi, bình dị… vẻ đẹp và thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Đọc hiểu văn bản
1.Miêu tả cái bánh trôi nước (Nghĩa 1)
Đọc thầm lại văn bản để tìm các từ miêu tả đặc điểm của bánh trôi nước và điền vào bảng sau:
Sử dụng hàng loạt các tính từ miêu tả
Miêu tả chân thực, chính xác về cái bánh trôi ở ngoài đời và công việc làm bánh.
Theo em, nhà thơ đã dùng biện pháp nghệ thuật gì để hình ảnh chiếc bánh trôi gợi liên tưởng tới hình tượng người phụ nữ xưa?
Ẩn dụ
2. Phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa (Nghĩa 2)
Từ các từ ngữ miêu tả bánh trôi, em hãy khái quát thành các vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn và thân phận của người phụ nữ rồi điền vào bảng sau:
Khẳng định phẩm chất cao quý của người phụ nữ trong xã hội cũ, Hồ Xuân Hương muốn bày tỏ thái độ gì đối với họ?
Thái độ của nhà thơ: Tự hào (về phẩm chất của người phụ nữ), Oán trách (xã hội bất công), Thương cảm (cho số phận người phụ nữ) và Trân trọng (trước vẻ đẹp tâm hồn chống chọi với cuộc đời vươn lên.)
Hình ảnh người phụ nữ trong một số tác phẩm
Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương. Người đã thùy mị nết na, lại thêm có tư dung tốt đẹp.
Thúy Kiều
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Tả thực về bánh trôi nước
Nét nghĩa 2: Nói về phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Theo em trong hai nét nghĩa trên, nét nghĩa nào quyết định giá trị của bài thơ? Vì sao?
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Là phương tiện để truyền tải nghĩa thứ hai.
Nét nghĩa 2: Tạo nên giá trị bài thơ.
Với nét nghĩa thứ 2 Hồ Xuân Hương đã thể hiện một thái độ vừa trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thương cho thân phận chìm nổi của họ trong xã hội xưa.
Tính đa nghĩa trong thơ Hồ Xuân Hương.
Trân trọng vẻ đẹp người phụ nữ trong xã hội xưa.
Cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ…
Tâm hồn nhạy cảm..
Bài thơ Bánh trôi nước đã mượn hình ảnh cái bánh trôi để nói về thân phận con người. Cách nói này có gì giống và khác với truyện ngụ ngôn ?
Tổng kết
Ẩn dụ
Sử dụng thành ngữ điêu luyện, phù hợp làm tăng giá trị nghệ thuật của bài thơ
Nội dung
Vẻ đẹp phong cách cao quý của người phụ nữ trong xã hội cũ với cuộc sống chìm nổi bấp bênh
Tiếng nói phản kháng xã hội .
HOA HỒNG TẶNG MẸ
Các em hãy hái những bông hoa hồng đẹp nhất để dành tặng mẹ - Người đã trải qua bao nỗi vất vả để nuôi lớn chúng ta nên người bằng cách trả lời nhanh và đúng các câu hỏi.
Câu nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
Viết bằng chữ Nôm, theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Viết bằng chữ Hán theo thể thất ngôn bát cú Đường luật .
Viết bằng chữ Quốc ngữ theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Viết bằng chữ Nôm theo thể ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
Vẻ đẹp và số phận long đong.
Số phận bất hạnh.
Vẻ đẹp hình thể.
Vẻ đẹp tâm hồn.
Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung của bài thơ Bánh trôi nước?
Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp hình thức của chiếc bánh trôi và vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ.
Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
Bài thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu, son sắt, thủy chung của người phụ nữ.
Bài thơ đã miêu tả sinh động hình ảnh chiếc bánh trôi, một món ăn độc đáo của dân tộc.
Nghĩa thứ hai trong bài thơ Bánh trôi nước của tác giả Hồ Xuân Hương là gì?
Diễn tả lại các công đoạn làm ra chiếc bánh trôi nước và các nguyên liệu làm nên chiếc bánh.
Phản ánh thái độ của người thưởng thức về hương vị của chiếc bánh trôi nước.
Phản ánh phẩm chất, vẻ đẹp và thân phận của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Thể hiện niềm thương cảm của tác giả đối với số phận của những chiếc bánh trôi
Trong nghĩa thứ nhất của bài thơ Bánh trôi nước, chiếc bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?
Chiếc bánh được làm từ bột gạo, có hình ống với nhiều màu sắc khác nhau.
Chiếc bánh được làm từ bột nếp, nhào nặn thành viên tròn, màu trắng, bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
Chiếc bánh có hình vuông, màu trắng và bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
Chiếc bánh được nhào nặn, bên trong chứa nhân, bánh có màu đỏ và nổi trên mặt nước khi luộc.
Tìm tòi, mở rộng
Các nhóm thi sưu tầm thơ các bài thơ Nôm của nữ sĩ Hồ Xuân Hương nói về chủ đề người phụ nữ , đọc diễn cảm .
Bài thơ “ Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương đã đem lại cho em những cảm nhận về người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến xưa . Liên hệ với người Phụ nữ Việt Nam thời hiện tại . Viết đoạn văn từ 8 đến 10 câu nêu cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Việt Nam xưa và nay.
Tạm biệt các em!
Luật chơi:
Có 4 miếng ghép tương ứng với 4 câu hỏi
HS sẽ mở những miếng ghép bằng cách trả lời đúng các câu hỏi
Khi hình thứ 4 được mở ra, HS được quyền đoán hình ảnh được ẩn dưới 4 miếng ghép
Mỗi câu trả lời đúng được 1 điểm, đoán đúng hình ảnh sẽ được 2 điểm. Đội nào nhiều điểm nhất sẽ chiến thắng
Mảnh ghép bí mật
Trong Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi, vẻ đẹp của cảnh trí Côn Sơn là vẻ đẹp gì?
“Bài ca Côn Sơn” được dịch sang thể thơ nào?
Câu: “Thân em như trái bần trôi/ Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.” nói về thân phận của ai?
Vào ngày tết Hàn thực, người ta thường làm món gì?
1
Yên ả và thanh bình
2
Lục bát
3
Người phụ nữ trong xã hội phong kiến
4
Bánh trôi, bánh chay
Nối cách làm bánh trôi nước với hình ảnh minh họa
1. Nặn bánh
2. Thả bánh vào nồi nước sôi
3. Vớt bánh sau khi bánh nổi lên
4. Sắp ra đĩa
Bánh trôi nước
- Hồ Xuân Hương -
Giáo viên: Nguyễn Trúc Mã
Tìm hiểu chung
"Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm vs nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son"
Bánh trôi nước
1. Đọc
a. Tác giả
2. Chú thích
Hồ Xuân Hương
Quê: Nghệ An
Được mệnh danh là “ Bà chúa thơ Nôm”
Đề tài: Mượn những cây quả, đồ vật dân dã (bánh trôi nước, cái quạt, quả cau …) để nói lên tiếng nói trào lộng bênh vực quyền sống, quyền hạnh phúc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà, hãy kể một số giai thoại thú vị/ những hiểu biết của em về Hồ Xuân Hương
b. Tác phẩm
Là tác phẩm nổi tiếng, tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của nữ sĩ Hồ Xuần Hương.
Chữ viết: Chữ Nôm .
Chữ Hán (Hán tự)
Chữ Hán phồn thể
漢字
汉字
Chữ Hán giản thể
Chữ Nôm (Quốc âm)
字 喃
b. Tác phẩm
Là tác phẩm nổi tiếng, tiêu biểu cho tư tưởng nghệ thuật của nữ sĩ Hồ Xuần Hương.
Chữ viết: Chữ Nôm .
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường Luật
(4 câu, mỗi câu 7 chữ. Gieo vần câu 1- 2 – 4)
Đề tài: quen thuộc, gần gũi, bình dị… vẻ đẹp và thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Đọc hiểu văn bản
1.Miêu tả cái bánh trôi nước (Nghĩa 1)
Đọc thầm lại văn bản để tìm các từ miêu tả đặc điểm của bánh trôi nước và điền vào bảng sau:
Sử dụng hàng loạt các tính từ miêu tả
Miêu tả chân thực, chính xác về cái bánh trôi ở ngoài đời và công việc làm bánh.
Theo em, nhà thơ đã dùng biện pháp nghệ thuật gì để hình ảnh chiếc bánh trôi gợi liên tưởng tới hình tượng người phụ nữ xưa?
Ẩn dụ
2. Phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa (Nghĩa 2)
Từ các từ ngữ miêu tả bánh trôi, em hãy khái quát thành các vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn và thân phận của người phụ nữ rồi điền vào bảng sau:
Khẳng định phẩm chất cao quý của người phụ nữ trong xã hội cũ, Hồ Xuân Hương muốn bày tỏ thái độ gì đối với họ?
Thái độ của nhà thơ: Tự hào (về phẩm chất của người phụ nữ), Oán trách (xã hội bất công), Thương cảm (cho số phận người phụ nữ) và Trân trọng (trước vẻ đẹp tâm hồn chống chọi với cuộc đời vươn lên.)
Hình ảnh người phụ nữ trong một số tác phẩm
Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương. Người đã thùy mị nết na, lại thêm có tư dung tốt đẹp.
Thúy Kiều
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Tả thực về bánh trôi nước
Nét nghĩa 2: Nói về phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Theo em trong hai nét nghĩa trên, nét nghĩa nào quyết định giá trị của bài thơ? Vì sao?
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Là phương tiện để truyền tải nghĩa thứ hai.
Nét nghĩa 2: Tạo nên giá trị bài thơ.
Với nét nghĩa thứ 2 Hồ Xuân Hương đã thể hiện một thái độ vừa trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thương cho thân phận chìm nổi của họ trong xã hội xưa.
Tính đa nghĩa trong thơ Hồ Xuân Hương.
Trân trọng vẻ đẹp người phụ nữ trong xã hội xưa.
Cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ…
Tâm hồn nhạy cảm..
Bài thơ Bánh trôi nước đã mượn hình ảnh cái bánh trôi để nói về thân phận con người. Cách nói này có gì giống và khác với truyện ngụ ngôn ?
Tổng kết
Ẩn dụ
Sử dụng thành ngữ điêu luyện, phù hợp làm tăng giá trị nghệ thuật của bài thơ
Nội dung
Vẻ đẹp phong cách cao quý của người phụ nữ trong xã hội cũ với cuộc sống chìm nổi bấp bênh
Tiếng nói phản kháng xã hội .
HOA HỒNG TẶNG MẸ
Các em hãy hái những bông hoa hồng đẹp nhất để dành tặng mẹ - Người đã trải qua bao nỗi vất vả để nuôi lớn chúng ta nên người bằng cách trả lời nhanh và đúng các câu hỏi.
Câu nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
Viết bằng chữ Nôm, theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Viết bằng chữ Hán theo thể thất ngôn bát cú Đường luật .
Viết bằng chữ Quốc ngữ theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Viết bằng chữ Nôm theo thể ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
Vẻ đẹp và số phận long đong.
Số phận bất hạnh.
Vẻ đẹp hình thể.
Vẻ đẹp tâm hồn.
Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung của bài thơ Bánh trôi nước?
Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp hình thức của chiếc bánh trôi và vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ.
Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
Bài thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu, son sắt, thủy chung của người phụ nữ.
Bài thơ đã miêu tả sinh động hình ảnh chiếc bánh trôi, một món ăn độc đáo của dân tộc.
Nghĩa thứ hai trong bài thơ Bánh trôi nước của tác giả Hồ Xuân Hương là gì?
Diễn tả lại các công đoạn làm ra chiếc bánh trôi nước và các nguyên liệu làm nên chiếc bánh.
Phản ánh thái độ của người thưởng thức về hương vị của chiếc bánh trôi nước.
Phản ánh phẩm chất, vẻ đẹp và thân phận của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Thể hiện niềm thương cảm của tác giả đối với số phận của những chiếc bánh trôi
Trong nghĩa thứ nhất của bài thơ Bánh trôi nước, chiếc bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?
Chiếc bánh được làm từ bột gạo, có hình ống với nhiều màu sắc khác nhau.
Chiếc bánh được làm từ bột nếp, nhào nặn thành viên tròn, màu trắng, bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
Chiếc bánh có hình vuông, màu trắng và bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
Chiếc bánh được nhào nặn, bên trong chứa nhân, bánh có màu đỏ và nổi trên mặt nước khi luộc.
Tìm tòi, mở rộng
Các nhóm thi sưu tầm thơ các bài thơ Nôm của nữ sĩ Hồ Xuân Hương nói về chủ đề người phụ nữ , đọc diễn cảm .
Bài thơ “ Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương đã đem lại cho em những cảm nhận về người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến xưa . Liên hệ với người Phụ nữ Việt Nam thời hiện tại . Viết đoạn văn từ 8 đến 10 câu nêu cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Việt Nam xưa và nay.
Tạm biệt các em!
 








Các ý kiến mới nhất