Chào mừng các em học sinh
D?N V?I
Môn: NgữVăn 7
1. Chúng em học.
2. Chúng em đang học môn ngữ văn.
3. Chúng em đang học môn ngữ văn rất hấp dẫn.
VN
VN
VN
Các phép biến đổi câu
Thêm, bớt thành phần câu.
Chuyển đổi kiểu câu
Mở rộng câu
Rút gọn câu
Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Thêm trạng ngữ cho câu
Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
bài 25
Tiết 102
Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
1, Ví dụ sgk
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,

luyện những tình cảm ta sẵn có.
Em hãy xác định các thành phần nòng cốt ở câu trên?
CN
VN
Cụm DT
Cụm DT
Xác định các cụm danh từ trong câu văn trên?
(Hoài Thanh)
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Cấu tạo của các cụm danh từ
những
tình cảm
ta không có
ta sẵn có
tình cảm
những
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Những tình cảm ta không có
Những tình cảm ta sẵn có
PNT
PNT
DTTT
PNS
DTTT
PNS
Em hãy phân tích cấu tạo của cụm danh từ vừa tìm được?
Em hãy phân tích cấu tạo của phụ ngữ sau?
C
C
V
V
1, Ví dụ
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
* Xét ví dụ
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,



luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

Chủ ngữ
Vị ngữ
C
Cụm danh từ
Cụm danh từ
V
Vị ngữ
C
V
Cụm C-V được dùng làm phụ sau trong cụm danh từ.
→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu


Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Vậy em hiểu thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
2.Ghi nhớ : Khi nói hoặc viết, có thể dụng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị ( cụm C – V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
1, Ví dụ
Câu văn trên có 2 cụm DT.
Hai cụm danh từ này có PNT là 1 từ, PNS là 1 cụm C-V
Cụm C-V đã được sử dụng làm thành phần của cụm từ để mở rộng câu.



I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
1, Ví dụ
Văn chương gây cho ta những tình cảm.
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
Trong hai cách diễn đạt trên, cách diễn đạt nào hay hơn?
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
Vậy theo em dùng cụm chủ vị để mở rộng câu có tác dụng gì?
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu


I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
: Khi nói hoặc viết, có thể dụng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị ( cụm C – V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
1, Ví dụ
2, Ghi nhớ
Dùng cụm C – V để mở rộng câu làm phong phú, chi tiết cách diễn đạt, tạo sự hấp dẫn trong lời nói, câu văn.
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
Em hãy xác định cụm C – V làm định ngữ trong các câu sau:
Căn phòng Hoàng đang ở rất đơn sơ.
C
ĐN
V
CN
VN
Nam đọc quyển sách tôi cho mượn.
V
C
CN
VN
ĐN
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1, Ví dụ
a, Chị Ba đến khiến tôi thấy vui và vững tâm.
b, Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
c, Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ấp ủ trong lá sen.
d, Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt mới thật sự được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
Tìm các cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ trong câu trên? Cho biết cụm C-V đó làm thành phần gì?
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
C
V
Động từ

Cụm C – V làm chủ ngữ ; làm bổ ngữ cho
động từ khiến.
a. Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
 Cụm C – V làm vị ngữ.

c. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,



cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Vị ngữ
(Cụm động từ)
(Cụm động từ)

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,





cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Động từ trung tâm
Phụ ngữ sau
Phụ ngữ sau
C
V
C
V
 Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ.
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1, Ví dụ

b, Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
V
C
TN
CN
VN
Cụm C-V làm vị ngữ
2, Nhận xét
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
d, Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới đươc xác
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1, Ví dụ
2, Nhận xét
định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
TN
CN
V
C
VN
Cụm C-V làm định ngữ
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
Từ các ví dụ trên em hãy cho biết thành phần nào của câu được cấu tạo bởi 1 cụm C-V ?
1, Ví dụ
2, ghi nhớ
* Ghi nhớ: Các thành phần của câu như: chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo từ 1 cụm C-V
Dùng cụm C – V
để mở rộng thành
phần câu
Phụ ngữ trong
cụm tính từ
Chủ ngữ
Phụ ngữ trong
cụm động từ
Phụ ngữ trong
cụm danh từ
Vị ngữ
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
III. Luyện tập.
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1,Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?
a, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới định được, người ta gặt mang về.
b, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
c, Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.
d, Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
III. Luyện tập.
a, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới
định được, người ta gặt mang về.
Cụm C-V làm vị ngữ
b, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
Cụm C-V làm định ngữ
C
V
V
C
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
III. Luyện tập.
c, Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta

thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy

may một chút bụi nào.
C
V
Cụm C-V làm định ngữ
V
C
Cụm C-V làm bổ ngữ (đảo C-V)
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
III. Luyện tập.
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
d, Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình.
V
C
Cụm C-V làm chủ ngữ
C
Cụm C-V làm bổ ngữ
V
Thế nào là dùng cụm C-V để mở rộng câu? Kể các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu? Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu sau:
Con được bố tha thứ.
Con được bố tha thứ.
C
V
BÀI TẬP 1 (THẢO LUẬN NHÓM): Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
(Hồ Chí Minh)
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
(Hoài Thanh)
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
(Theo Thạch Lam)
BÀI TÂP 1: Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?
Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt,


thu hoạch bốn mùa. (Hồ Chí Minh)


CN
2 cụm C-V làm CN và phụ ngữ cho cụm động từ
c
v
v
VN
c
BÀI TÂP 1: Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?

b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa

cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm

đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
CN
VN
C
V
C
V
C
V
C
V
1 cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ “nói” và 3 cụm C-V làm phụ ngữ cho danh từ “khi”
BÀI TÂP 1: Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?

c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức

quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nháng và thô kệch bắt

chước người ngoài […]
(Theo Thạch Lam)
CN
VN
C
V
C
V
2 cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ
BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
Chúng em học giỏi. Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: ”Cái đẹp là cái có ích”.
Tiếng Việt rất giàu thanh điệu. Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
Chúng em học giỏi. Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Chúng em học giỏi làm cho cha mẹ và thầy

cô rất vui lòng.
CN
VN
C
V
C
V
BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
b) Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: “Cái đẹp là cái
có ích”.
b) Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái
đẹp là cái có ích.
CN
VN
C
V
BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
c) Tiếng Việt rất giàu thanh điệu. Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
c) Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến lời nói của
người Việt Nam ta du dương,trầm bổng như một
bản nhạc.
CN
VN
C
V
C
V
BÀI TẬP 3 :Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy)
Anh em hoà thuận,hai thân vui vầy.
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
BÀI TẬP 3 :Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy)
Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
Anh em hoà thuận khiến hai thân vui vầy.
BÀI TẬP 3 :Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụmC-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy)
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.
1. Mẹ nghĩ rằng con sẽ tiến bộ.
Mẹ nghĩ rằng con sẽ tiến bộ.
C
V
2. Nhà này mái đã hỏng.
Nhà này mái đã hỏng.
C
V
ThẢOLUẬN
: Em hãy viết 1 đoạn văn(khoảng 4-5 câu), nội dung viết về cảnh đẹp thiên nhiên nước ta, trong đó có sử dụng cụm C-V để mở rộng câu. Hãy xác định cụm C-V đó.
* Gợi ý:
Cảnh sắc thiên nhiên đất nước ta là bức tranh phong phú, đa dạng.
Kiểm tra 15 phút tiếng việt
Câu 1: Chuyển đổi các câu chủ động sau thành 2 cách khác nhau?
a, Các công nhân đã xây xong cầu Long biên vào năm 1902.
b. Bác đã đặt tên cho các đồng chí giúp việc và phục vụ mình.
Câu 2: Phân tích cấu tạo ngữ pháp trong các câu sau, cho biết cụm c-v làm thành phần câu trong câu ?
a. Trong thời điểm này, thủ tướng kêu gọi mọi người hạn chế ra đường.
b. Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
c. Tôi rất thích con gấu Lan tặng
TRÒ CHƠI

Phần thưởng của
bạn là một tràng
pháo tay
Luật chơi : trong vòng 2 phút đặt câu có dùng cụm C-V để mở rộng
điểm 10
BT bổ sung: Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng thành phần nào?
a. Chiếc bàn này chân đã gẫy.
b. Cô giáo ốm là một tin buồn.
c. Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
d. Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
Chiếc bàn này chân đã gẫy.
Cô giáo ốm là một tin buồn.
Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
CN
VN
c
v
CN
VN
c
v
c
v
CN
VN
c
v
CN
VN
Cụm C – V làm phụ ngữ cho danh từ.
Cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
Cụm C – V làm chủ ngữ.
Cụm C – V làm vị ngữ.
Đ T
D T
- Học thuộc các ghi nhớ, vẽ sơ đồ tư duy bài học .
- Vận dụng để làm các BT của bài “Dùng cụm C – V để mở rộng câu” tiếp theo Sgk T96, 97).
Hướng dẫn học bài
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT.
CHÀO TẠM BIỆT CÁC EM
Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C – V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
? Các trường hợp dùng cụm C – V để mở rộng câu?
c- Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C – V.
? Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng thành phần nào?
b. Cô giáo ốm là một tin buồn.
c. Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3.
d. Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
CN
VN
v
CN
VN
Cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
Cụm C – V làm chủ ngữ.
Cụm C – V làm vị ngữ.
a, Chiếc bàn này chân đã gẫy.
Cụm C – V làm phụ ngữ cho danh từ.
c
c
v
c
v
CN
VN
ĐT
c
v
CN
VN
CDT
1 - Con thuyền sang sông.
?Sau khi dùng cụm C-V mở rộng chủ ngữ, em thấy câu văn trở nên ntn?
CN
VN
C
v
CN
VN
2 - Con thuyền chở gạo đang sang sông.
=> Miêu tả cụ thể, đầy đủ hơn.
BÀI TẬP 1: Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
Hồ Chí Minh
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
Hoài Thanh
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
Theo Thạch Lam
II. LUYỆN TẬP
c
v
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
c
v
CN
VN
ĐT
Có một cụm C – V làm chủ ngữ và một cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
PN
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông

mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh,

tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
CN
VN 2
VN 1
… nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non,hoa cỏ trông mới đẹp;
DT
C1
C2
V1
V2
VN 1
… từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay
DT
C3
V3
C4
V4
PN
PN
PN
PN
VN 2
Các cụm C–V làm phụ ngữ cho danh từ.
c)Th?t dỏng ti?c khi chỳng ta th?y nh?ng t?c l? t?t d?p ?y m?t d?n, v� nh?ng th?c

quý c?a d?t mỡnh thay d?n b?ng nh?ng th?c búng b?y h�o nhỏng v� thụ k?ch

b?t chu?c ngu?i ngo�i .
CN
VN
… thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần

bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch bắt chước người ngoài.
ĐT
C1
V1
C2
V2
Có hai cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ thấy
PN
PN
- Muốn xác định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ và vị ngữ và các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu.
- Muốn xác định được cụm C – V làm thành phần trong câu trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ ,vị ngữ và xác định các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu. Tiếp theo, phân tích cấu tạo của các thành phần đó và kết luận cụm C - V đó thuộc thành phần nào.
- Một câu có thể được mở rộng bằng một hoặc nhiều cụm C – V nối tiếp nhau.
BÀI TẬP 2: Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng. Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
Chúng em học giỏi. Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: “Cái đẹp là cái có ích”.
Tiếng Việt rất giàu thanh điệu. Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
d) C¸ch m¹ng th¸ng T¸m thµnh c«ng. Tõ ®ã, tiÕng ViÖt cã mét b­íc ph¸t triÓn míi, mét sè phËn míi
a) Chúng em học giỏi. Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
=> Chúng em học giỏi làm cho cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
* Ta chỉ cần bỏ dấu chấm và thêm từ “làm cho” giữa 2 câu là được
b) Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: “Cái đẹp là cái có ích”.
=> Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích.
*Ta chỉ cần bỏ dấu hai chấm, dấu ngoặc kép chấm và thêm từ “rằng” là được
c) Tiếng Việt rất giàu thanh điệu. Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
=> Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
* Ta chỉ cần bỏ dấu chấm và cụm từ “Điều đó” là được.
d) Cách mạng tháng Tám thành công. Từ đó, tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới.
=> Cách mạng tháng Tám thành công đã khiến cho tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới.
* Ta chỉ cần bỏ dấu chấm và thay cụm từ “từ đó” bằng cụm từ “đã khiến cho” là được
BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ. (Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy)
a) Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy. (Ca dao)
b) Đây là cảnh rừng thông. Ngày ngày biết bao người qua lại. Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông. Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ. (Hoài Thanh)
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
a) Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
=> Anh em hoà thuận khiến hai thân vui vầy.
* Ta bỏ dấu phẩy và thêm từ “khiến” vào chỗ dấu phẩy là đươc
b) Đây là cảnh rừng thông. Ngày ngày biết bao người qua lại. Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông. Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ.
=> Đây là cảnh rừng thông ngày ngày biết bao người qua lại. Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông. Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ.
* Ta chỉ cần bỏ dấu chấm cuối câu thứ nhất là được
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời. Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
=> Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
* Ta bỏ dấu chấm cuối câu thứ nhất với cụm từ “Sự ra đời ấy” là được
Hướng dẫn HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo:

*Ra BT về nhà : -Viết đoạn văn giải thích câu tục ngữ: Có chí thì nên” có sử dụng câu có thành phần mở rộng .
*Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị cho bài: Dấu chấm lửng, dấu chấm phẩy, dấu gạch ngang
- Tìm hiểu khái niệm.
- Tìm hiểu về công dụng.
Hướng dẫn HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo:

*Ra BT về nhà : -Viết đoạn văn giải thích câu tục ngữ: Có chí thì nên” có sử dụng câu có thành phần mở rộng .
*Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị cho bài: Dấu chấm lửng, dấu chấm phẩy, dấu gạch ngang
- Tìm hiểu khái niệm.
- Tìm hiểu về công dụng.