Kể tên các tác phẩm truyện trung đại mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 6
Con hổ có nghĩa
Mẹ hiền dạy con
Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng
Sông núi nước Nam
(Nam quốc sơn hà)
Đọc
01
Giọng đọc hào hùng, đanh thép, tự hào về dân tộc.
Chú thích
02
Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà, em hãy cho biết đôi nét về tác giả – tác phẩm (thể thơ)
a, Tác giả: Chưa rõ là ai, có nhiều tài liệu ghi là Lý Thường Kiệt
b, Tác phẩm:
- Dựa theo truyền thuyết: Ra đời năm 1077 trên dòng sông Như Nguyệt
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
Thơ trung đại Việt Nam
Thời gian ra đời: Thế kỉ X - XIX
Thể loại
Thơ Đường luật: Thất ngôn tứ tuyệt (4 câu, 7 chữ/ câu), Thất ngôn bát cú (8 câu, mỗi câu 7 chữ), Ngũ ngôn tứ tuyệt.
Thể thơ dân tộc: Lục bát; Song thất lục bát (2 câu 7 chữ -1 câu 6 – 1 câu 8)
Thơ cổ phong
Chữ viết: chữ Hán, chữ Nôm
SNNN được coi như là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta viết bằng thơ. Vậy theo em, thế nào là Tuyên ngôn độc lập?
Là lời tuyên bố về chủ quyền của đất nước và khẳng định không 1 thế lực nào xâm phạm.
Nội dung Tuyên ngôn độc lập trong bài thơ này là gì?
Bài thơ được coi như một bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước VN.
Đại ý: Khẳng định chủ quyền nước nam là của người Nam ,kẻ thù không được xâm phạm
Em còn biết đến bản tuyên ngôn độc lập nào nữa không?
Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi
Tuyên ngôn độc lập – Hồ Chí Minh
Phiên âm
Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
Dịch nghĩa
Sông núi nước Nam, vua Nam ở
Giới phận đó đã được định rõ ràng ở sách trời
Cớ sao kẻ thù lại dám đến xâm phạm
Chúng mày nhất định sẽ nhìn thấy việc chuốc lấy bại vong
1. Hai câu đầu
Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Đưa tên cụ thể của đất nước vào lời khẳng định ở câu 1 có ý nghĩa gì?
+ Nước Nam: nước ở phương Nam phân biệt với nước ở phương Bắc (Bắc quốc).
+ Vua Nam ở (Nam đế cư)  Đất nước đã có chủ, phân biệt và ngang hàng với Bắc đế.
 Việc gọi vua nước ta là “đế” đã thể hiện ý thức độc lập, xem nước ta ngang hàng với Trung Hoa. 
Luật lệ của phong kiến xưa
“Đế” là vua của các vua
Vua Trung Hoa mới được gọi là “đế”, còn vua của các nước khác chỉ được gọi là “vương”.
1. Hai câu đầu
Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư
Giải thích nghĩa của 2 từ “tuyệt nhiên” và “thiên thư” rồi rút ra ý nghĩa của câu 2
+ Tiệt nhiên: Rõ ràng, điều hiển nhiên
+ Thiên thư: Sách trời
 Sự phân định địa phận, lãnh thổ nước nam trong “ thiên thư”.
Hãy nhận xét về từ ngữ, nhịp điệu của 2 câu thơ đầu? ẩn chứa trong đó là tình cảm gì?
 Hai câu thơ đầu là sự khẳng định chủ quyền đất nước, quyền độc lập, bình đẳng của dân tộc ta. 
 Thái độ: Tự hào, hiên ngang, tư thế ngẩng cao đầu của tác giả bài thơ, của cả dân tộc Việt Nam.
2. Hai câu sau
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
+ Như hà – cớ sao: Từ hỏi cho thấy sự phi lí không thể chấp nhận được.
+ Nghịch lỗ - lũ giặc: Cách gọi tỏ sự khinh bỉ bởi chúng làm trái đạo trời, phạm vào những điều thiêng liêng đã ghi trong sách trời.
 Thái độ rõ ràng, quyết liệt.
 Câu hỏi tu từ: Hỏi để khẳng định, tố cáo bản chất ngông cuồng, không có đạo lí của bọn phong kiến phương Bắc (nhà Tống) đã bao đời ỷ mạnh, cậy lớn để làm càn.
Những từ ngữ nào chứng tỏ hành động của bọn ngoại bang là phi nghĩa?
2. Hai câu sau
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
+ Chỉ rõ: bọn giặc sẽ thất bại thảm hại trước sức mạnh của dân tộc quyết tâm bảo vệ chủ quyền của đất nước.
 Ý chí, quyết tâm bảo vệ tổ quốc, bảo vệ độc lập dân tộc.
Đại ý của câu cuối là gì? Qua đó thể hiện tinh thần dân tộc gì?
Nhịp thơ hai câu sau có gì khác hai câu đầu?
+ Nhịp thơ 2/2/3: Nhanh, mạnh, dứt khoát
 Thể hiện sự phẫn nộ + khẳng định
Tranh luận
Nhận xét về nội dung biểu ý (trình bày ý kiến) và biểu cảm (thể hiện cảm xúc) của bài thơ. Có 2 ý kiến:
Bài thơ thiên về biểu ý, nội dung biểu cảm ẩn sau nội dung biểu ý.
Bài thơ thiên về biểu cảm, nội dung biểu ý ẩn sau biểu cảm.
Em đồng ý với kiến nào? Vì sao? (Chia lớp thành 2 nhóm để cùng tranh luận, bảo vệ ý kiến của mình)
Bài thơ thiên về biểu ý (vì bài thơ đã trực tiếp nêu rõ ý tưởng bảo vệ đất nước thông qua việc khẳng định chủ quyền cũng như quyết tâm diệt giặc), ý biểu cảm được ẩn sau ý kiến (. Khẳng định sức mạnh truyền thống VN trong thời đại XD Quốc gia độc lập thế kỉ XI.)
Nghệ thuật
Ý nghĩa
Sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
Ngôn ngữ cô đọng, súc tích.
Giọng thơ dõng dạc, hùng hồn, đanh thép.
Thể hiện niềm tin vào sức mạnh chính nghĩa của dân tộc ta.
Bài thơ có thể xem là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta.
Bài Sông núi nước Nam thường được gọi là gì?
Bài thơ được ra đời trong cuộc kháng chiến nào?
Bài thơ đã nêu bật nội dung gì?
A. Nước Nam là nước có chủ quyền và không một kẻ thù nào xâm phạm được.
B. Nước Nam là một đất nước văn hiến.
C. Nước Nam rộng lớn và hùng mạnh
D. Nước Nam có nhiều anh hùng sẽ đánh tan giặc ngoại xâm.
Tình cảm và thái độ của người viết thể hiện trong bài thơ là gì?
Trong những từ sau, từ nào không đồng nghĩa với từ "sơn hà ?
THANK YOU