I. TÌM HIỂU CHUNG:
1/ Tác giả:
Ngô Tất Tố
2/ Tác phẩm:
Trích "Tắt đèn"
3/ Bố cục:
- Đoạn 1: Từ đầu… có ngon miệng hay không → chị Dậu chăm sóc chồng
- Đoạn 2: Còn lại → chị Dậu đương đầu với bọn tay sai
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng
* Cai lệ:
- Tiến vào nhà sầm sập
- Gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn
- Trợn ngược hai mắt, quát, giọng hầm hè
- Đánh chị Dậu, sấn đến để trói anh Dậu
→ Hống hách, thô bạo, vô nhân tính

*Người nhà lí trưởng:
- Quát tháo, ăn nói mỉa mai
- Lóng ngóng, không dám hành hạ anh Dậu
→ Là kẻ tán tận lương tâm nhưng chưa mất hết nhân tính
→ Chúng là đại diện cho XHPK đương thời tàn bạo, bất công, phi lí
- NT: Khắc hoạ nhân vật qua lời nói, cử chỉ, hành động
2. Nhân vật chị Dậu
* Tình cảnh gia đình
- Nợ sưu nhà nước chưa trả được
- Anh Dậu ốm mà vẫn có thể bị trói, bị đánh bất cứ lúc nào (vì chưa có tiền nộp sưu cho người em ruột chết từ năm ngoái)
- Trong nhà không còn một hạt gạo
→ Rất khó khăn và đáng thương

* Chị Dậu chăm sóc chồng
- Quạt cho cháo nguội
- Rón rén bưng đến động viên chồng ăn
→ Đảm đang, dịu hiền và hết lòng yêu thuơng chồng con

* Đối phó với cai lệ và người nhà lí trưởng
- Giọng run run, van xin tha thiết → xưng hô: cháu- ông (dưới - trên)
- Cãi lại → xưng hô tôi - ông (ngang hàng)
- Nghiến hai hàm răng, túm cổ tên cai lệ, ấn dúi ra cửa, lẳng cho người nhà lí trưởng một cái → xưng hô: bà - mày (trên dưới)

→ Chuyển từ đấu lí sang đấu lực, thay đổi cách xưng hô phù hợp diễn biến tâm lí, hoàn cảnh
→ Lòng thương yêu chồng con, lòng căm thù áp bức đã tạo nên sự phản kháng mãnh liệt.
→ Người ND khi bị dồn nén, áp bức đến cùng họ đã có sự đấu
- NT: Khắc hoạ tính cách nhân vật qua cử chỉ, lời nói, hành động; kết hợp TS - MT - BC
III. TỔNG KẾT:
Ghi nhớ SGK/33