Chào mừng quý thầy
cô giáo về dự giờ
Giáo viên thực hiện
VŨ THỊ UYỂN
TRƯỜNG THCS ÔNG ĐÌNH
Bài 20
CHẤT DẪN ĐIỆN – CHẤT CÁCH ĐIỆN – DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
A. Hoạt động khởi động:
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Một số thiết bị dùng điện
Ti vi
Chúng được làm từ những vật liệu khác nhau như đồng, nhôm, nhựa... Và chúng được nối vào ổ cắm điện nhờ các dây dẫn điện qua các công tắc điện
Tại sao chúng được làm từ các loại vật liệu khác nhau?
Dòng điện dây dẫn được làm từ các chất có bản chất như thế nào?
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Lõi dây
Vỏ dây
Hai chốt căm
Vỏ nhựa của phích cắm căm
Điền các từ hoặc cụm từ dưới đây: lõi, vỏ bọc, nhựa, đồng vào chỗ trống cho phù hợp
Cấu tạo dây điện gồm và , được làm bằng để dẫn dòng điện, còn được làm bằng
để cách điện.
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
Chất như thế nào là chất dẫn điện? Chất như thế nào là chất cách điện?
 Chất dẫn điện : Là chất cho dòng điện đi qua.
 Chất cách điện : Là chất không cho dòng điện đi qua.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
? Quan sát hình dưới, chỉ ra bộ phận dẫn điện, cách điện .
- Chất dẫn điện : Là chất cho dòng điện đi qua.
- Chất cách điện : Là chất không cho dòng điện đi qua.
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Bộ phận dẫn điện
Bộ phận cách điện
Dây tóc.
Dây trục.
Hai đầu dây đèn.
Hai chốt cắm.
Lõi dây.
Trụ thủy tinh.
Thủy tinh đen.
Vỏ nhựa của phích cắm.
Vỏ dây.
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
3 vật liệu làm chất dẫn điện: Đồng, sắt, nhôm ….
3 vật liệu làm chất cách điện: Nhựa, thuỷ tinh,sứ…
Câu 1. Hãy kể tên ba vật liệu thường dùng để làm vật dẫn điện và ba vật liệu thường dùng để làm vật cách điện?
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Câu 2. Vật nào dưới đây là vật dẫn điện?
A. Thanh gỗ khô.
B. Một đoạn ruột bút chì.
C. Một đoạn dây nhựa.
D. Thanh thủy tinh.
C3. Hãy nêu một số trường hợp chứng tỏ rằng không khí ở điều kiện bình thường là chất cách điện?
Các đường dây tải điện không có vỏ bọc cách điện, tiếp xúc trực tiếp với không khí. Giữa chúng không có dòng điện chạy qua không khí;…
Trong mạch điện thắp sáng bóng đèn pin, khi công tắc mở, giữa hai chốt công tắc là không khí, đèn không sáng. Vậy bình thường không khí là chất cách điện.
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Pin
Công tắc mở
+
+
Câu 4. Trong các dụng cụ và thiết bị điện thường dùng, vật liệu cách điện được sử dụng nhiều nhất là:
A. Sứ.

B. Thủy tinh.

C. Nhựa.

D. Cao su.
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Câu 5. Trong số các chất dưới đây, chất nào không phải là chất cách điện?
A. Than chì.                
B. Nhựa.               
C. Gỗ khô.
D. Cao su. 
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
CHẤT DẪN ĐIỆN
Bạc, đồng, vàng, nhôm, sắt,
Thuỷ ngân, than chì,
Các dung dung dịch a xít, kiềm, nước bình thường
………………………………………
CHẤT CÁCH ĐIỆN Ở ĐIỀU KIỆN BÌNH THƯỜNG
Nước nguyên chất, không khí, gỗ khô
Chất dẻo, nhựa, cao su
Thuỷ tinh, sứ
Em có biết
CHẤT DẪN ĐIỆN
Bạc, đồng, vàng, nhôm, sắt,
Thuỷ ngân, than chì,
Các dung dung dịch a xít, kiềm, nước bình thường
………………………………
CHẤT CÁCH ĐIỆN Ở ĐIỀU KIỆN BÌNH THƯỜNG
Nước nguyên chất, không khí, gỗ khô
Chất dẻo, nhựa, cao su
Thuỷ tinh, sứ
 Em hãy cho biết chất nào dẫn điện tốt nhất, chất nào cách điện tốt nhất ?
 Chất dẫn điện tốt nhất là bạc, chất cách điện tốt nhất là sứ.
 Vì sao các lõi dây điện thường làm bằng đồng ?
 Vì đồng là chất dẫn điện tốt thứ hai (chỉ sau bạc) nhưng rẻ hơn bạc rất nhiều.
Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Làm bài tập trong SBT.
- Nghiên cứu trước phần II:
“DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI”.
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
1. Êlectrôn tự do trong kim loại
a. Kim loại là chất dẫn điện, kim loại được cấu tạo từ các nguyên tử.
+ Hạt nhân mang điện tích dương.
+ Các electron mang điện tích âm.
Hạt nhân
-
-
-
Êlectrôn
+ +
+
1. Êlectron tự do trong kim loại
Hình 20.2. Mô hình đơn giản của một đoạn dây kim loại.
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Hình 20.3
Các êlectrôn tự do là các vòng tròn nhỏ có dấu “–”
Phần còn lại của nguyên tử là những vòng tròn lớn có dấu “+”. Phần này mang điện tích dương vì khi đó nguyên tử mất bớt êlectrôn.
 Êlectron tự do là những êlectron thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự do trong kim loại.
1. Êlectron tự do trong kim loại
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
2. Dòng điện trong kim loại
Hình 20.3. Hình vẽ phóng to dây dẫn kim loại nối bóng đèn với hai cực của pin và một số êlectrôn tự do trong dây dẫn đó.
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
? Hãy cho biết các êlectron tự do bị cực nào của pin đẩy, bị cực nào của pin hút.
Hãy vẽ thêm mũi tên cho mỗi êlectron tự do này để chỉ chiều dịch chuyển của chúng.
 Êlectrôn tự do mang điện tích âm bị cực âm đẩy, bị cực dương hút.
2. Dòng điện trong kim loại
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
 Êlectrôn tự do mang điện tích âm bị cực âm đẩy, bị cực dương hút.
Dòng điện trong kim loại là gì?
 Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng.
II. Dòng điện trong kim loại.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Điền từ vào chỗ trống cho thích hợp.
Các trong tạo thành dòng điện chạy trọng kim loại. Vì vậy bản chất của dòng điện trong kim loại là dòng các
C. Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Câu 1.
 Kí hiệu nào biểu diễn các êlêctrôn tự do?
 Kí hiệu nào biểu diễn phần còn lại của nguyên tử?
 Chúng mang điện tích gì? Vì sao?
Câu 2. Vật nào trong các vật sau đây không có các êlectrôn tự do?
D. Một đoạn dây nhôm.
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
A. Một đoạn dây thép.
B. Một đoạn dây đồng.
C. Một đoạn dây nhựa.
Câu 2. Khi nối liền hai cực của pin bằng dây dẫn kim loại với hai đầu của bóng đèn thì có các điện tích dịch chuyển như thế nào qua dây dẫn và dây tóc bóng đèn?
A. Các điện tích dương dịch chuyển từ cực dương sang cực âm.                     
B. Các điện tích dương dịch chuyển từ cực âm sang cực dương.                   
C. Các êlectrôn tự do dịch chuyển từ cực âm sang cực dương. 
D. Các êlectrôn tự do dịch chuyển từ cực dương sang cực âm. 
* Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Làm bài tập trong SBT.
- Nghiên cứu trước phần III:
“SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN”.
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
III. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
1. Quan sát mô hình cấu tạo đèn pin. Mô tả lại mạch điện của đèn pin
2. Làm thế nào để mô tả mạch điện một cách đơn giản và thống nhất để mọi người hiểu như nhau
3. Điền từ vào chỗ trống
Để mô tả các mạch điện , thay vì mô tả các bộ phận của mạch điện, người ta . Mỗi kí hiệu một bộ phận trong mạch điện cần mô tả


Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
4. Tên một số bộ phận mạch điện và kí hiệu tương ứng
III. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
Bảng 20.1
Chiều elêctron
tự do
Chiều của dòng điện và chiều dịch chuyển của các êlectrôn tự do trong kim loại ngược chiều nhau.
Chiều quy ước của dòng điện
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
Xem hình 20.3 và so sánh chiều quy ước của chiều dòng điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron tự do trong dây dẫn kim loại.
IV. CHIỀU DÒNG ĐIỆN
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
2. Hãy dự đoán các êlectron tự do bị cực nào của pin đẩy, bị cực nào của pin hút. Hãy vẽ thêm mũi tên cho mỗi êlectron ở hình 20.3
2. Êlectrôn tự do mang điện tích âm bị cực âm đẩy, bị cực dương hút.
Quy ước về chiều dòng điện
Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
K
C2: Hãy dùng mũi tên như trong sơ đồ hình 20.5a để biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện hình 20.5 b, c, d.
b)
c)
d)
a)
K
C. Luyện tập
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
Câu 1: Sử dụng các ký hiệu trên đây, hãy vẽ sơ đồ mạch điện hình 19.3 theo đúng vị trí các bộ phận mạch điện như trên hình này.
Bài 20: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
D-E. Vận dụng – mở rộng
Câu 2: Từ sơ đồ hình 19.3. Hãy vẽ một sơ đồ khác bằng cách đổi vị trí các ký hiệu ?
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
D-E. Vận dụng – mở rộng
Bài tập: Hãy vẽ sơ đồ và mũi tên chỉ chiều dòng điện trong mạch điện các trường hợp sau.
D-E. Vận dụng – mở rộng
Bài 20: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
D.2:
a) Nguồn điện của đèn gồm 2 chiếc Pin
D-E. Vận dụng – mở rộng
Bài 19: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
b) Kí hiệu ứng với nguồn
c) Sơ đồ mạch điện
Ghi nhớ
1
2
* Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
* Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
? Kẻ đoạn thẳng nối các số 1,2,…ở cột bên phải với các chữ a,b,…ở cột bên trái trong bảng dưới đây để chỉ ra sự tương ứng giữa mỗi bộ phận mạch điện và kí hiệu sơ đồ của nó.
1
2
3
4
5
6
a
b
c
d
e
f
Củng cố
2
KIỂM TRA 5 PHÚT
Vẽ sơ đồ mạch điện và chiều dòng điện (nếu có) trong các hình sau:
Hình 3
Hình 1
Hình 2
38
Dặn dò
Học thuộc phần ghi nhớ ở SHDH
Chuẩn bị bài:
Các tác dụng của dòng điện
- Làm các bài tập cô giao trên azota
- Tìm hiểu và tự hoàn thành phần D, báo cáo lên nhóm zalo hoặc padlet
Chúc các em học giỏi !
Bài học kết thúc
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ LỚP
Giáo viên thực hiện
VŨ THỊ UYỂN
TRƯỜNG THCS ÔNG ĐÌNH
I. Sơ đồ mạch điện:
Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
Quy ước về chiều dòng
điện
Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
II. Chiều dòng điện:
. Xem hình 20.3 và so sánh chiều quy ước của dòng điện với chiều dịch chuyến có hướng của các êlectron tự do trong dây kim loại.
Chiều của dòng điện trong mạch ngược với chiều của các êlectron trong kim loại.
+ -
-
-
-
-
-
-
Bài 20: CHẤT DẪN ĐIỆN- CHẤT CÁCH ĐIỆN- DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI