NGỮ VĂN 7
TIẾT 102
DÙNG CỤM CHỦ- VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
* Ngữ liệu 1: (SGK- T68)
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Bài học:
Văn chương gây cho ta những


tình cảm ta không có, luyện


những tình cảm ta sẵn có[…].


CN
VN
Cụm danh từ
Cụm danh từ
những tình cảm ta không có
những tình cảm ta sẵn có
Phần phụ
trước
Phần
trung tâm
(DT)
Phần phụ
sau
Phần phụ
trước
Phần
trung tâm
(DT)
Phần phụ
sau
C
V
C
V
Cụm C-V được dùng làm phụ ngữ trong cụm danh từ.
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Bài học:
1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
* Ngữ liệu 1: (SGK- T68)
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
những tình cảm ta không có
những tình cảm ta sẵn có
PNT
PNT
DTTT
PNS
DTTT
PNS
C
C
V
V
I. Bài học:
1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
* Ngữ liệu 1: (SGK- T68)
Cụm C-V được dùng làm phụ ngữ trong cụm danh từ.
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị ( cụm C - V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
* Ghi nhớ 1: (SGK- T68)
2. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
* Ngữ liệu 2: ( SGK – T68)
a, Chị Ba đến khiến tôi thấy vui và vững tâm.
b, Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
c, Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ấp ủ trong lá sen.
d, Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt mới thật sự được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
Tìm các cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ trong câu sau? Cho biết cụm C-V đó làm thành phần gì?
7
a-Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
CN
VN
C
V
C
V
Cụm C-V làm CN và làm
phụ ngữ trong cụm ĐT.

b-Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
TN
CN
VN
C
V
Cụm C- V làm VN

c-Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như


trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen
trời sinh lá sen để bao bọc cốm
C
V
trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
C
V
Cụm C- V làm phụ ngữ trong cụm ĐT

CN
VN
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
* Ngữ liệu 2: (SGK- T68)
d. Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thực sự


được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
CN
TN
VN
PN
VN
C
V
DT
 Cụm C - V làm phụ ngữ trong cụm danh từ.
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
CN
VN
Bạn vẫn trẻ như một thanh niên đang tuổi đôi mươi.
(Cụm tính từ)
Phụ
trước
TT
TT
Phụ sau
C
V
 Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm tính từ.
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
1. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
* Ngữ liệu 1: (SGK- T68)
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
I. Bài học:
* Ngữ liệu 2: (SGK- T68)
2. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu:
Dùng cụm C – V để mở rộng các thành phần câu như:
+ Chủ ngữ
+ Vị ngữ
+ Các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.
* Ghi nhớ 2: (SGK- T69)

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
II. Luyện tập:
1. Bài tập ( SGK- T69): Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?
a, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới định được, người ta gặt mang về.
b, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
c, Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.
d, Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.

Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
a, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới
định được, người ta gặt mang về.
 Cụm C-V làm vị ngữ
b, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
 Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm DT
C
V
V
C
C N
V N
C N
V N
II. Luyện tập:
1. Bài tập ( SGK- T69):
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
c, Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta

thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy

may một chút bụi nào.
C
V
=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm DT
V
C

=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm ĐT(đảo C-V)
C N
V N
II. Luyện tập:
1. Bài tập ( SGK- T69):
Tiết 102: Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
d, Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình.
V
C
=> Cụm C-V làm chủ ngữ
C
=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm ĐT
V
C N
V N
II. Luyện tập:
1. Bài tập ( SGK- T69):
2. BÀI TẬP BỔ SUNG
1. Cụm chủ- vị được in đậm trong câu
“ Xe này máy còn tốt lắm” làm thành phần gì ?
A. Phụ ngữ. C. Phụ ngữ và chủ ngữ.
B. Chủ ngữ. D. Vị ngữ
2. Câu “ Mai học giỏi khiến cha mẹ vui lòng” dùng mấy cụm chủ- vị để mở rộng câu?
A. Một cụm chủ- vị. C. Hai cụm chủ- vị.
B. Ba cụm chủ- vị. D. Bốn cụm chủ- vị.
3. Thêm cụm chủ- vị vào chỗ trống làm phụ ngữ cho danh từ trong câu: “ Tôi chép lại bài thơ mà...”.
A. anh thích. C. đang làm.
B. hay đọc. D. thích nhất.
Từ một câu đơn em hãy mở rộng thành phần câu và cho biết tác dụng của việc mở rộng thành phần câu đó.

Em đã làm xong bài tập.

-> Em đã làm xong bài tập mà cô giáo giao về nhà.
LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ
C N
VN
C
V
DT
C
V
Dùng cụm C-V để mở rộng các thành phần trong câu:
Chủ
ngữ
Vị
ngữ
Phụ ngữ
trong cụm danh từ
Phụ ngữ
trong cụm động từ
Phụ ngữ
trong cụm tính từ
Khái niệm
Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:
LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ
+ Học thuộc các ghi nhớ SGK/68,69.
+ Làm bài tập còn lại SGK/69.
+ Tìm các câu mở rộng có cụm chủ-vị ở những văn bản đã học.
+ Viết đoạn văn với chủ đề học tập trong đó có dùng cụm
chủ - vị để mở rộng câu.
+ Chuẩn bị bài “ Dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu (tt)”:
Tìm hiểu tác dụng của cụm chủ - vị để mở rộng câu.
HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH !