Tiết 90 - BÀI 31: ĐỘNG VẬT
TÌM HIỂU VỀ NHÓM ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
Quan sát các hình 31.3 nghiên cứu thông tin trong sách giáo khoa hoàn thành các câu hỏi sau:
1) Em hãy kể tên các nhóm động vật có xương sống. Xác định đặc điểm mỗi nhóm
2)Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt các nhóm động vật có xương sống?
3)Các nhóm động vật có xương sống phân bố ở những môi trường nào?
Cá chép
Lươn
Cá mập
Cá đuối
Một số đại diện của nhóm Cá
Thằn lằn
Cá sấu
Rắn
Rùa
Một số đại diện của nhóm Bò sát
Chim bay
Chim chạy
Chim bơi
Một số đại diện của nhóm Chim
Chuột túi
Cá voi
Hươu sao
Thú mỏ vịt
Một số đại diện của nhóm Động vật có vú( Thú)

1) Em hãy kể tên các nhóm động vật có xương sống. Xác định đặc điểm mỗi nhóm

Động vật có xương sống được chia thành một số nhóm :
Cá
Lưỡng cư
Bò sát
Chim
Thú
ĐVCXS
Cá
(cá chép,..)
Lưỡng cư
(Ếch, ..)
Bò sát
(Thằn lằn,..)
Chim
(bồ câu,..)
Thú( hươu...)
Sống ở cạn trừ 1 số loài(cá sấu,..)
Di chuyển bằng vây
Sống ở nước
ĐV ở cạn đầu tiên
Da trần, ẩm ướt
Chân có màng, 1 số có đuôi
Da khô, có vảy sừng
Có lông vũ, chi trước biến đổi thành cánh, có mỏ sừng
Có khả năng bay, chạy hoặc bơi
Tổ chức cơ thể cao nhất, có lông mao bao phủ
Răng phân hóa, đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ

2)Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt các nhóm động vật có xương sống?

Dựa vào đặc điểm cấu tạo cơ thể, cơ quan hô hấp (mang, phổi), môi trường sống (ở nước, ở cạn), cách di chuyển (bơi, bò, bay, chạy, đi), lớp áo bảo vệ cơ thể (da, vảy sừng, lông vũ, lông mao)
3) Các nhóm động vật có xương sống phân bố ở những môi trường nào?
Theo em, cá có những đặc điểm nào phù hợp với đời sống trong môi trường nước?
Hô hấp bằng mang; cơ thể hình thoi, thon hai đầu thuận lợi cho việc di chuyển dưới nước; có vây tác dụng như mái chèo; vảy cá xếp lớp thuận tiện cho cá bơi ngang, bơi dọc,...
Tìm hiểu thông tin và cho biết vì sao ếch thường sống ở môi trường ẩm ướt?
Ếch là đại diện thuộc nhóm Lưỡng cư, hô hấp vừa qua da, vừa qua phổi. Da ếch cần phải ẩm khi trao đổi khí để khí có thể khuếch tán qua bề mặt da. Do đó, ếch thường sống ở môi trường ẩm ướt.
Nhóm Chim có những hình thức di chuyển nào? Lấy ví dụ.
Chim bay
Chim chạy
Chim bơi
Hãy lấy ví dụ về một số loài thú đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ.
Nhóm động vật có xương sống rất đa dạng:
Số lượng loài lớn (chiếm khoảng 10 - 20% số loài động vật);
Số lượng cá thể trong loài lớn;
Môi trường sống đa dạng: môi trường nước, cạn, trong lòng đất, không khí, trên và trong cơ thể sinh vật khác,...
TÌM HIỂU VỀ TÁC HẠI CỦA ĐỘNG VẬT TRONG ĐỜI SỐNG
Quan sát H.31.4 và nghiên cứu thông tin sgk hoàn thành nội dung sau:
1. Nêu một số tác hại của động vật trong đời sống con người.
2. Nêu con đường lây nhiễm bệnh dịch hạch ở người.
Một số động vật gây bệnh cho con người: bọ chét, giun, sán kí sinh;
Một số động vật là trung gian truyền bệnh: bọ chét là trung gian truyền bệnh dịch hạch, muỗi anophen là trung gian truyền bệnh sốt rét,.
Một số động vật ảnh hưởng đến công trình như: con hà, con sun; mối, mọt,...
Con hà kí sinh trên vỏ tàu thuyền
Mối phá hủy công trình xây dựng
Một số động vật chuyên phá hoại mùa màng: ốc bươu vàng, chuột, cào cào, ..
Một số động vật chuyên kí sinh trên vật nuôi làm ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất đàn nuôi như: sán lá gan, rận cá,.
Rận cá kí sinh trên cá
Con đường lây nhiễm bệnh dịch hạch ở người:
Chuột bị bệnh - Bọ chét - Người
Vi khuẩn gây bệnh dịch hạch Yersinia Pestis có thể xâm nhập vào cơ thể con người bằng nhiều cách khác nhau, mỗi con đường gây bệnh gây ra một thể bệnh khác nhau:
Đường máu: Trực khuẩn Yersinia Pestis qua vết đốt của bọ chét, rận ở người xâm nhập vào cơ thể.
Đường hô hấp: Trực khuẩn Yersinia Pestis theo các giọt nước bọt nhỏ bắn ra từ đường hô hấp của bệnh nhân truyền sang đường hô hấp của người lành và gây dịch hạch thể phổi.
Đường da, niêm mạc: Do tiếp xúc trực tiếp với vật thể nhiễm vi khuẩn qua niêm mạc hầu họng, kết mạc mắt hoặc những vùng da bị tổn thương.
Đường tiêu hóa: Lây nhiễm thức ăn như ăn chuột bệnh, nguồn nước bị ô nhiễm
Thông tin thêm: Bệnh dịch hạch là bệnh có khả năng lây lan nhanh và nguy hiểm do tỉ lệ tử vong cao, từ 30-60%. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, cả nam và nữ, nhưng chủ yếu ở người dưới 20 tuổi; dễ xảy ra tại nơi đông đúc, chật chội, nơi có điều kiện vệ sinh kém (chuột dễ sinh sống) hoặc vùng có nền đất cát (bọ chét sinh sống); thường xảy ra vào mùa khô, phù hợp với mùa phát triển của vật trung gian truyền bệnh là chuột và bọ chét. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh dịch hạch có thể bao gồm: đột ngột sốt và ớn lạnh, đau đầu, mệt mỏi hoặc khó chịu.
Một số động vật là trung gian truyền bệnh: bọ chét, chuột, rận,..
Trong đời sống động vật là tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh cho con người, thực vật, và động vật khác; gây ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến kinh tế địa phương, phá hoại mùa màng, công trình xây dựng
Làm thế nào để phòng chống giun kí sinh ở người?
Vệ sinh tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
Lau dọn nhà cửa, vật dụng, đồ chơi thường xuyên với nước sát trùng
Luôn ăn thức ăn đã nấu chín, nước đun sôi để nguội
Hạn chế ăn rau sống; nếu cần, rửa rau nhiều lần với nước rửa rau chuyên dụng.
Vòng đời giun đũa ở người
Địa phương em đã sử dụng những biện pháp nào để phòng trừ động vật gây hại?
-Tuyên truyền về diệt muỗi và bọ gậy
-Vệ sinh môi trường định kì
-Vệ sinh cá nhân hằng ngày
-Tiêm phòng (đặc biệt cho trẻ em và người già)
- Chọn các loại giống kháng sâu bệnh
- Gieo trồng đúng thời vụ để tránh sâu bệnh
- Sử dụng bẫy và hàng rào chắn côn trùng
- Khuyến khích nuôi động vật ăn mồi, sử dụng thiên địch. (Đây được xem là phương pháp an toàn nhất để kiểm soát dịch hại)
Động vật còn có lợi ích : là thức ăn cho người và động vật khác, cung cấp nguồn thực phẩm , hỗ trợ người trong lao động, giải trí, an ninh, bảo vệ,...