KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
Bài 43: TRỌNG LƯỢNG, LỰC HẤP DẪN
TIẾT 108. BÀI 43:

TRỌNG LƯỢNG, LỰC HẤP DẪN(tiết 1)
a. Mục đích:
I. Lực hút của Trái Đất
1.Thí nghiệm
b. Dụng cụ:
tìm hiểu sự tồn tại của lực hút TĐ.
Bộ TN như hình bên.

Viên phấn.
Thí nghiệm 1. Treo một quả nặng vào lò xo( H8.1).
Hình 8.1
? Lò xo có gì thay đổi khi treo quả nặng vào?
+Lò xo dãn ra và tác dụng lực kéo lên quả nặng.
? Lực đó có phương chiều như thế nào?
+ Lực do lò xo tác dụng vào quả nặng có phương dọc theo lò xo (thẳng đứng) và có chiều từ dưới lên.
? Mô tả sự chuyển động của quả năng khi được móc vào lò xo.
? Tại sao quả nặng vẫn đứng yên?
Quả nặng vẫn đứng yên vì có hai lực cân bằng tác dụng lên nó.
Một lực do trái đất tác dụng(trọng lực), một lực do lò xo tác dụng( lực kéo) .
F kéo
P vật

? Khi buông tay ra có hiện tượng gì xảy ra với viên phấn
Điều gì chứng tỏ có một lực tác dụng lên viên phấn?
Lực này có phương và chiều như thế nào?

- Viên phấn rơi xuống dưới
- Viên phấn có sự biến đổi chuyển động (từ đứng yên sang chuyển động) chứng tỏ có lực tác dụng vào nó, đó là lực hút của trái đất
- Lực này có phương thẳng đứng, chiều hướng xuống lực này gọi là trọng lực
Thí nghiệm 2. Cầm một viên phấn trên cao rồi đột nhiên buông tay ra.
2. Kết luận
Mọi vật trên Trái Đất đều chịu tác dụng của trọng lực.
Trọng lực là lực hút của Trái Đất.
BÀI TẬP.
Câu 1. Các lực vẽ trong một mặt phẳng đứng dưới đây, lực nào có thể là lực hút của Trái Đất? Vì sao?
Câu 2. Lực nào sau đây là lực hút của Trái Đất?
- Lực làm cho chiếc thuyền nổi trên mặt nước
- Lực kéo chiếc thuyền bị nước tràn vào chìm xuống
- Lực đẩy thuyền đi theo dòng nước.
1. Phương và chiều của trọng lực.
Dây dọi:
+ Cấu tạo: gồm một quả nặng treo vào đầu một sợi dây mềm
+ Phương của dây dọi là phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới
II. Trọng lượng và lực hút của Trái Đất
+Tác dụng: dùng để xác định phương thẳng đứng.
2. Kết luận:
a. Trọng lực
Trọng lực có phương thẳng đứng và có chiều từ trên xuống dưới (hướng về tâm Trái Đất).
b. Trọng lượng
Trọng lượng của vật là độ lớn trọng lực (lực hút của Trái Đất) tác dụng lên vật.
- Kí hiệu: P - Đơn vị: N
? Để đo trọng lượng của một vật người ta dùng dụng cụ nào?
- Để đo trọng lượng của một vật người ta dùng lực kế
Trọng lựơng trong đời sống sinh hoạt của con người
Khí quyển
Nhờ có trọng lượng nên con người có thể ngồi, đứng…
Nhờ có trọng lượng nên con người có thể phân biệt được nặng, nhẹ của đồ vật
Trọng lực trong đời sống sinh hoạt của con người
Sinh hoạt của con người trong môi trường không trọng lực
 Lực hút của các vật có khối lượng gọi là lực hấp dẫn.
 Trọng lựơng có phương thẳng đứng và có chiều hướng xuống ( hướng về Trái Đất ).
 Trọng lượng của vật là độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật.
Học bài theo nội dung ghi
 Bài tập về nhà:
? Tìm hiểu mối quan hệ giữa trọng lượng và khối lượng

NHỚ LẠI KIẾN THỨC
Trọng lực là gì?
Trọng lực có phương, chiều như thế nào?
3. Trọng lượng là gì
4. Để đo trọng lượng của một vật người ta dùng dụng cụ nào
1.Trọng lực là lực hút của Trái Đất.
2.Trọng lực có phương thẳng đứng và có chiều từ trên xuống dưới (hướng về tâm Trái Đất).
3. Trọng lượng của vật là độ lớn trọng lực (lực hút của Trái Đất) tác dụng lên vật.
- Kí hiệu: P - Đơn vị: N
4. Để đo trọng lượng của một vật người ta dùng lực kế
TIẾT 109. BÀI 43:

TRỌNG LƯỢNG, LỰC HẤP DẪN(tiết 2)
III. Trọng lượng và khối lượng
Khối lượng của một vật là số đo lượng chất của vật đó
1. Khối lượng:
2. Cách xác định trọng lượng của vật:
+ Kí hiệu: m
+ Đơn vị: kg
Giữa trọng lượng và khối lượng của cùng một vật có hệ thức là:
Với P là trọng lượng của vật (N)
m là khối lượng của vật (kg)
a) m = 1 kg thì P = 10 N = (N)
b) m = 2 kg thì P = N = N)
c) m = 3 kg thì P = N = (N)
d) m = 7 kg thì P = N = (N)
e) m = 9,5 kg thì P = N = (N)
20
30
70
P = … m
P = 10.m
P là trọng lượng của vật (N) m là khối lượng của vật (kg)
P = 10.m
10.2
10.3
10.7
95
10.9,5

10.1
 m = P/10
2. Cách xác định trọng lượng của vật:
Trong đó:
b. Mối quan hệ giữa P và m:
Khối lượng của vật càng lớn thì trọng lượng của vật càng lớnvà ngược lại
a. Công Thức

Bài 1.
Tại sao khi đi mua, bán người ta có thể dùng một cái lực kế để làm một cái cân?
+ Khi dùng lực kế ta sẽ đo được trọng lượng của vật (P=..?.N)
+ Khi đó khối lượng của vật được mua (bán) là:

BÀI TẬP.
Bài 2. Hãy xác định trọng lượng của các quả cân khối lượng 100g, 200g, 500g và ghi kết quả vào bảng sau:
1 N
2 N
5 N
P
m
N (Niu – tơn)
kg
Trọng lượng của một vật là độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật.
Khối lượng của một vật là số đo lượng chất của vật đó.
Cân
Lực kế
Khối lượng của vật càng lớn thì trọng lượng của vật càng lớn.
Học bài theo nội dung ghi
 Bài tập về nhà:
? Viết công thức tính trọng lượng có liên quan đến khối lượng và giải thích các đại lượng có trong công thức


TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT
!
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Nêu công thức tính trọng lượng có liên quan đến khối lượng và giải thích các đại lượng có trong công thức
P = 10.m
P là trọng lượng của vật (N) m là khối lượng của vật (kg)
TIẾT 110. BÀI 43:

TRỌNG LƯỢNG, LỰC HẤP DẪN(tiết 3)

IV. LỰC HẤP DẪN
Trái đất hút quả táo thì quả táo có hút trái đất không? Nếu có thì lực này gọi là gì?
 -Trái Đất hút quả táo thì quả táo cũng hút Trái Đất, lực này là lực hấp dẫn hoặc lực hút.
- Mọi vật có khối lượng đều hút lẫn nhau. Lực hút của các vật có khối lượng gọi là lực hấp dẫn.
Kết luận
Trang phục của các nhà du hành vũ trụ có khối lượng khoảng 50 kg.
Họ vẫn có thể di chuyển dễ dàng trên Mặt Trăng vì trên Mặt Trăng, mọi vật chịu lực hấp dẫn nhỏ hơn nhiều lần so với trên Trái Đất.
Câu 1: Lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật nào trong các vật dưới đây?
Lực hút của Trái Đất tác dụng vào tất cả các vật trên.
BÀI TẬP
Câu 2: Quả táo rụng xuống sẽ chuyển động theo phương nào?
Phương thẳng đứng hướng về phía trái đất
Câu 3: Có bạn viết 10 kg = 100 N. Bạn đó viết đúng hay sai? Vì sao?
Sai vì kg là đơn vị đo khối lượng, N là đơn vị đo lực.
Câu 4: Một quả cân có khối lượng là 250 g. Tính trọng lượng của quả cân.
P = 10. m = 10 . 0,25 = 2,5 (N)
 Lực hút của các vật có khối lượng gọi là lực hấp dẫn.
 Trọng lựơng có phương thẳng đứng và có chiều hướng xuống ( hướng về Trái Đất ).
 Trọng lượng của vật là độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật.
 Khối lượng của vật là số đo lượng chất của vật.
Học bài theo nội dung ghi
 Bài tập về nhà:
Viết công thức tính trọng lượng và giải thích các đại lượng có trong công thức ?
Thế nào là lực hấp dẫn?


3. Chế tạo dây dọi và kiểm tra bức tường hay cột nhà có được xây thẳng đứng hay chưa?
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT
!
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Nêu công thức tính trọng lượng có liên quan đến khối lượng và giải thích các đại lượng có trong công thức
P = 10.m
P là trọng lượng của vật (N) m là khối lượng của vật (kg)
TIẾT 111. BÀI TẬP

? Nêu công thức tính trọng lượng và giải thích các đại lượng có trong công thức
KIỂM TRA BÀI CŨ
P = 10.m
P là trọng lượng của vật (N)
m là khối lượng của vật (kg)

Bài 1:
Hãy giải thích tại sao trên các “cân bỏ túi” bán ở ngoài phố người ta không chia độ theo đơn vị niutơn mà lại chia độ theo đơn vị kilôgam ? Thực chất các “cân bỏ túi” là dụng cụ gì ?
 Vì trọng lượng của một vật luôn luôn tỉ lệ với khối lượng của nó. Các “cân bỏ túi” chia độ theo đơn vị kilôgam để đo khối lượng của vật cần cân. Nếu cần biết trọng lượng của vật thì người ta dùng hệ thức P = 10.m
 Thực chất các “cân bỏ túi” là các lực kế.
Bài 2. Một xe tải có khối lượng 3,2 tấn sẽ có trọng lượng bao nhiêu niutơn?
Tóm tắt:
m = 3,2 tấn = 3200kg
Tìm P = ?(N)
Bài giải
Trọng lượng của xe tải là:
P = 10.m
= 10.3200 = 32000(N)
Bài 3. Một vật có trong lượng 35 000N thì vật này có khối lượng bao nhiêu?
Bài 4.
a, Một vật có khối lượng 500 g thì có trọng lượng bao nhiêu Niuton?
Tóm tắt:
P = 35 000 N
m = ?


Vật này có khối lượng là
m = P/10 = 35 000/10 = 35 00kg
b, Một vật có trong lượng 520N thì vật này có khối lượng bao nhiêu?
KIỂM TRA 15 PHÚT
Học bài theo nội dung ghi
Đọc trước bài 44: LỰC MA SÁT
Thế nào là lực ma sát nghỉ, ma sat trượt?