Chào mừng cô và các bạn đến với bài thuyết trình của nhóm:
Trần Thị Kim Ly
Dương Thị Ngọc Bích
Nguyễn Thị Kim Liên
Nguyễn Phúc Lợi
Trường THPT Hai Bà Trưng
Lớp 12a4
Bài 41: DiỄN THẾ SINH THÁI
I. Khái niệm về diễn thế sinh thái
II. Các loại diễn thế sinh thái
III. Nguyên nhân của diễn thế sinh thái
IV. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái
I. Khái niệm về diễn thế sinh thái
Chưa có sinh vật
Trảng cỏ
Cây bụi, cây gỗ nhỏ
Rừng cây gỗ lớn
Giai đoạn tiên phong: Vùng đất hoang -> sinh vật đầu tiên: cỏ, trảng cỏ
Các giai đoạn giữa: Quần xã cây bụi, cây gỗ nhỏ
Giai đoạn cuối: Quần xã cây gỗ lớn
Khí hậu khô, nóng, đất khô, nghèo dinh dưỡng
Lớp mùn xuất hiện, độ ẩm tăng, lượng dinh dưỡng trong đất tăng
Độ ẩm đất và không khí tăng cao, đất màu mỡ
QUẦN XÃ SINH VẬT
ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG
I. Khái niệm về diễn thế sinh thái
1. Ví dụ
Các bạn có nhận xét gì qua sự thay đổi của hệ sinh vật và môi trường sống của chúng qua các giai đoạn A, B, C, D, E?
A. Đầm nước mới xây
B. Nhiều loài sinh vật thuỷ sinh sinh sống, ven bờ có cây cỏ, bò sát, thú,...
C. Đất xung quanh xói mòn -> lắng đọng -> đầm nông, thực vật tăng, động vật dưới nước giảm
D. Đầm đất nông -> vùng đất trũng -> xuất hiện cây cỏ, cây bụi
E. Hình thành rừng cây bụi và cây gỗ
Ghép tranh:
Đầm nước mới xây dựng (1)
Ròng, bèo, tảo, tôm, cá,… (3)
Nước nông: mùn đáy dày (5)
Cỏ, lau, cây bụi, lưỡng cư, chim,.. (7)
Mùn đáy lấp đầy đầm (9)
TV sống ở cạn và ĐV sống ở cản ….(2)
Sen, súng, trang, tôm, cá, ếch, cò,.. (4)
Nước sâu, ít bùn đáy (6)
Nước bớt sâu: Mùn đáy nhiều hơn (8)
Chưa có động vật, thực vật (10)
Kết quả:
Đầm nước mới xây dựng (1)
Nước sâu, ít bùn đáy (6)
Nước bới sâu: Mùn đáy nhiều hơn (8)
Nước nông: mùn đáy dày (5)
Mùn đáy lấp đầy đầm (9)
Chưa có thực vật, động vật (10)
Rong, bèo, tảo, tôm cá…(3)
Sen, súng, trang,tôm, cá, ếch, cò…(4)
Cỏ, lau, cây bụi, lưỡng cư, chim…(7)
Thực vật sống ở cạn và động vật sống ở cạn….(2)
Diễn


thế


sinh


thái
Ví dụ: Diễn biến sinh thái hình thành những cây gỗ lớn.
Ví dụ khác: đảo mới hình thành trên tro tàn núi lửa, đất mới bồi ở lòng sông hoặc là sau khi nham thạch núi lửa đông đặc và nguội đi, do quá trình phong hóa, vùng đất "mới" ra đời, làm nền cho sự quần tụ và phát triển kế tiếp của các quần xã sinh vật.
Thế nào là diễn thế sinh thái?
Khái niệm:
Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường
Diễn thế sinh thái gồm 3 giai đoạn: khởi đầu, giữa và cuối
Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường: Khí hậu, thổ nhưỡng,…


Nghiên cứu thông tin SGK cho biết có mấy loại diễn biến sinh thái?
Diễn thế sinh thái
Diễn thế nguyên sinh
Diễn thế thứ sinh
II. Các Loại diễn thế sinh thái
Diễn thế nguyên sinh
- Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.











Hình 41.1. Diễn thế sinh thái hình thành rừng cây gỗ lớn
2. Diễn thế thứ sinh
- Là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có quần xã sinh vật phát triển, nhưng bị hủy diệt.
- Tùy theo điều kiện phát triển thuận lợi hoặc không thuận lợi mà diễn thế thứ sinh có thể hình thành nên quần xã tương đối ổn định hoặc dẫn tới quần xã bị suy thoái










Hình 42.3. Sơ đồ về quá trình diễn thế sinh thái dẫn đến quần xã bị suy thoái tại rừng lim Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.



Rừng lim (1)
Rừng cây gỗ (2)
Rừng cây gỗ, cây bụi (3)
Rừng cây bụi, cỏ (4)
Trảng cỏ (5)
* Nghiên cứu nội dụng mục II SGK hoàn thành bản sau:











Bảng 41. Các giai đoạn của diễn thế sinh thái
Môi trường trống trơn
Biến đổi tuần tự của các quần xã sinh vật
Quần xã đa dạng tương đối ổn định
Môi trường đã có quần xã sinh vật
Biến đổi tuần tự của các quần xã sinh vật
Quần xã đa dạng tương đối ổn định hoăc bị suy thoái
Nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái?
III. Nguyên nhân của diễn thế sinh thái
Diễn thế sinh thái xảy ra do nhiều nguyên nhân:
Nguyên nhân bên ngoài:
Nguyên nhân diễn thế sinh thái
Nguyên nhân bên ngoài
Nguyên nhân bên trong
Nguyên nhân bên trong:
Ví dụ 1:

Cỏ ưa sáng
Cây bụi và cây cỏ ưa sáng
Cây gỗ nhỏ, cây bụi ưa sáng và cây cỏ ưa chịu bóng
Cây gỗ ưa sáng chiếm ưu thế
Ví dụ 2: Bò rừng Bizon -> ăn nhiều lá cây rừng -> rừng suy thoái ->
đồng cỏ phát triển -> quần thể bò bị tiêu diệt các quần thể khác có cơ hội phát triển.
Ngoài ra hoạt động khai thác tài nguyên của còn người:
Đập thuỷ điện
Khai thác tài nguyên
Đốt rừng
Xây hồ nuôi thuỷ sản
III. Nguyên nhân của diễn thể sinh thái
- Nguyên nhân bên ngoài:
+ Do tác dộng mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã , sự thay đổi của các điều kiện thiên nhiên, khí hậu, ...
+ Nguyên nhân bên ngoài thường làm cho quần xã trẻ lại hoặc bị huỷ hoại hoàn toàn -> buộc phải khôi phục lại từ đầu
Nguyên nhân bên trong:
+ Sự cạnh tranh giữa các loài trong quần xã
+ Trong khi điều kiện sống ổn định thì các loài ưu thế thường làm môi trường trở nên bất lợi với quần xã của mình -> Loài khác có khả năng cạnh tranh cao hơn trở thành loài ưu thế mới
Hoạt động khai thác tài nguyên của con người
IV. Tầm quang trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái
- Nghiên cứu diễn thế sinh thái giúp chúng ta:
+ Khai thác hợp lí tài nguyên thiên nhiên
+ Khắc phục những biến đổi bất lợi cho môi trường
- Ví dụ:
Luyện tập
Câu 1: Diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật và kết quả hình thành quần xã tương đối ổn định được gọi là diễn thế:
A. Thứ sinh B. Sinh thái C. Phân huỷ D. Nguyên sinh
Câu 2: Điểm không đúng khi nói về diễn thế sinh thái là:
A. Diễn thế sinh thái là một quá trình không định hướng,không dự báo được
B. Diễn thế thường là một quá trình có định hướng, dự báo được
C. Nguyên nhân gây ra diễn thế có thể là bên ngoài hoặc bên trong
D. Diễn thế sinh thái có 2 loại là: Diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh
Bài học đến đây là kết thúc, cảm ơn mọi người đã lắng nghe!