Hình ảnh thi cử thời xưa
Cổng vào Quốc Tử Giám
( Trường Đại Học đầu tiên của Việt Nam)
Nhà bia ghi danh những người đỗ đạt
(Nằm trong Quốc Tử Giám)
1. Tác giả

- Là người thông minh, học rộng hiểu sâu, từng làm quan dưới triều Lê, sau làm quan cho triều Nguyễn (Quang Trung).
La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp
2. Tác phẩm
c. Thể loại: Tấu
- Người viết: Một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa.
- Mục đích: Trình bày sựu việc, ý kiến, đề nghị.
Hình thức: Viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu.
d. PTBĐ chính: nghị luận
Xuất xứ:
- Trích phần ba của bài Tấu (quân đức, dân tâm, học pháp)
b. Hoàn cảnh sáng tác: 8/1791 khi Nguyễn Thiếp vào Phú Xuân hội kiến với vua Quang Trung.
So sánh chiếu, cáo, hịch với tấu?
Tấu là một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến đề nghị...
Tấu có thể được viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu.
So sánh Chiếu, Hịch, Cáo với Tấu?
_ Là lời của vua chúa, tướng lĩnh dùng để ban bố mệnh lệnh, cổ động, thuyết phục.
_ Là lời của thần dân gửi lên vua chúa để trình bày một sự việc, ý kiến, đề nghị.
_ Đều là văn nghị luận Trung đại được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu.
_ Có kết cấu chặt chẽ, lập luận logic, thuyết phục.
Hình ảnh cho thể tấu
Xác định bố cục của văn bản? Nội dung từng phần?
Em có nhận gì về bố cục của văn bản?
II. Bố cục:
Gồm 4 phần
P1: “Ngọc không mài…học điều ấy.”
 Mục đích chân chính của việc học
P2: “Nước Việt ta… điều tệ hại ấy.”
 Phê phán quan lối học lệch lạc, sai trái.

P3: “Cúi xin từ nay ... chớ bỏ qua.”
 Bàn luận về đổi mới phép học.

P4: còn lại.
 Tác dụng của việc học chân chính.
1/ Mục đích chân chính của việc học
( Từ đầu …….học điều ấy )
2/ Phê phán lối học lệch sai trái
(Nước Việt ta … điều tệ hại ấy )
3/ Khẳng định quan điểm và
phương pháp học tập đúng đắn
(Cúi xin từ nay … chớ bỏ qua)
4/ Tác dụng của việc học chân chính
( Phần còn lại )
Mục đích chân chính của việc học.
Khẳng định quan điểm, phương pháp đúng đắn.
Phê phán lối học lệch, sai trái.
Tác dụng của việc học chân chính.
a. Mục đích chân chính của việc học
“Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo. Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy ”.
- Sử dụng câu châm ngôn có hình ảnh ẩn dụ, so sánh, câu phủ định để khẳng định, cách giải thích ngắn gọn, dễ hiểu.
HĐCN (2’): Tác giả đã sử dụng BPNT gì? Nhận xét về cách nêu vấn đề của tác giả? Theo quan điểm của Nguyễn Thiếp điều quan trọng nhất của việc học là gì?
§iÓm tÝch cùc
Điểm cần bổ sung
Coi träng môc tiªu dạy ®¹o ®øc, dạy làm người cña viÖc häc “Tiên học lễ, hậu học văn”
Môc ®Ých việc häc kh«ng chØ lµ rÌn luyÖn ®¹o ®øc mµ cßn rÌn n¨ng lùc trÝ tuÖ, thể chất, kĩ năng sống để con người phát triển toàn diện Góp phần xây dùng, bảo vệ Tổ quốc.
* Lèi häc chuéng h×nh thøc: häc thuéc lßng c©u ch÷ mµ kh«ng hiÓu néi dung, chØ cã danh mµ kh«ng cã thùc.
* Lèi häc cÇu danh lîi: Häc ®Ó làm quan, đoạt danh lợi bằng mọi giá.
b. Phê phán quan niệm học lệch lạc, sai trái
+ Lối học: chuộng hình thức
+ Mục đích: cầu danh lợi
+ Không còn biết đến tam cương ngũ thường
Chúa
tầm thường
Thần
nịnh hót
Đảo lộn giá trị con người
Không có người tài, đức
Nước mất, nhà tan
HĐCN (2p): Tác giả phê phán những lối học lệch lạc, sai trái nào? Tác hại của lối học đó?
* Tam cương: là ba mối quan hệ gốc trong xã hội phong kiến. Đó là mối quan hệ vua – tôi, cha – con, và vợ – chồng.
* Ngũ thường: Ngũ là năm, thường là hằng có. Ngũ thường là năm điều phải hằng có khi ở đời, gồm: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.
1. Nhân: Lòng yêu thương đối với muôn vật, muôn loài.
2. Nghĩa: Cư xử với mọi người công bình theo lẽ phải.
3. Lễ: Sự tôn trọng, hòa nhã trong khi cư xử với mọi người.
4. Trí: Sự thông biết lý lẽ, phân biệt thiện ác, đúng sai.
5. Tín: Giữ đúng lời, đáng tin cậy.


Em hiểu biết gì về Tam cương, ngũ thường?
HĐCN (1’): Nhận xét thái độ của tác giả đối với việc học lệch lạc, sai trái? Từ đó tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
- Lời phê phán chân thật, thẳng thắn, xúc động; ý văn mạch lạc, dễ hiểu
2. Bàn luận về đổi mới phép học
HĐCN (2’): Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua Quang Trung thực hiện chính sách gì? Em có nhận xét gì về chủ trương này của tác giả?
a. Chủ trương
"Ban chiếu thư phát triển việc học tập đến tận phủ, huyện, các trường tư, các nhà văn võ, thuộc lại…tuỳ đâu tiện đấy học"
- Chủ trương tiến bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho người đi học, nhằm phát triển giáo dục trong phạm vi cả nước.
b. Đổi mới phương pháp học
- Phép dạy: theo Chu Tử
- Phép học:
+ Tuần tự từ thấp đến cao.
+ Học rộng phải biết tóm.
+ Học kết hợp với hành.
HĐCN (2’): Tìm chi tiết nói về các phương pháp học tập của Nguyễn Thiếp? Em có nhận xét gì về cách nêu phương pháp học tập của tác giả? Từ đó cho thấy việc đổi mới phương pháp học tập có tác dụng gì?
- Lập luận chặt chẽ, ngắn gọn, trình tự hợp lí.
-> Phương pháp học tập đúng đắn, tiến bộ, khoa học, có tính thực tiễn, sẽ mang lại kết quả tốt đẹp.
3. Tác dụng của phép học
 
 
+ Tạo được nhiều người tốt.
+ Triều đình ngay ngắn, thiên hạ thịnh trị.
HĐCN (3’): Tác giả đã nêu lên tác dụng của phép học chân chính như thế nào? Tại sao có thể nói "đạo học thành" lại sinh ra nhiều người tốt?
- Lí lẽ đưa ra có lí, có tình, rõ ràng, thuyết phục.
 Việc học đúng đắn góp phần đào tạo nhân tài, mở mang dân trí, xây dựng đất nước thịnh trị, phồn vinh.
Đọc những lời tấu trình của Nguyễn Thiếp về phép học, em hiểu thêm đưuợc những điều sâu xa nào về đạo học của ông cha ngày truước ?
1. Học để làm ngưuời, học để biết và làm, học góp phần làm cho quốc gia hưung thịnh.
2. Bốn mục tiêu giáo dục của UNESCO: Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình.
Học để làm người
Học gắn với hành
Dạy học lấy người học làm trung tâm.
Theo em quan điểm dạy học nào của chúng ta nay rất gần với quan điểm của Nguyễn Thiếp trong văn bản "Bàn luận về phép học"?
“Học với hành phải đi đôi!
Học mà không hành thì vô ích.
Hành mà không học thì hành không trôi chảy”
- Hồ Chí Minh -
Chế độ vững mạnh, quốc gia hưng thịnh
IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Lập luận chặt chẽ, luận điểm rõ ràng.
2. Nội dung:
Bàn luận về phép học giúp ta hiểu mục đích của việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần làm hưng thịnh đất nước, chứ không phải để cầu danh lợi. Muốn học tốt phải có phương pháp, học từ thấp đến cao, học rộng nhưng phải nắm cho gọn, đặc biệt học phải đi đôi với hành.
Qua sơ đồ em có nhận xét gì về cách lập luận của tác giả?
Cách lập luận đó nhằm thể hiện nội dung gì?
HƯỚNG DẪN HỌC
* Bài cũ: - Học bài theo nội dung phân tích.
- Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về mối quan hệ giữa học và hành.
* Bài mới: Xây dựng đoạn văn nghị luận có luận điểm (TL, trang 51)
Đền thờ La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp