KHỞI ĐỘNG
Nhìn bức ảnh này các em liên tưởng đến câu chuyện gì?
-Nhân vật chính trong câu chuyện đó là ai?
-Vì sao chàng trai bị mũi giáo của quân lính đâm chảy máu mà không hay biết gì? Từ đó em thấy nh/vật ấylà người ntn?
Nhân vật chính trong câu chuyện đó là Phạm Ngũ Lão
Phạm Ngũ Lão vì mãi suy nghĩ về việc nước nên không hề để ý đến cảnh vật xung quanh, bị mũi giáo của quân lính đâm chảy máu mà không hay biết
Lòng yêu nước cháy bỏng của PNL
Đọc văn:
TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
(Thuật hoài)
I, TÌM HiỂU CHUNG
-Đọc phần tiểu dẫn, hãy nêu một số nét chủ yếu về cuộc đời và những sáng tác văn học của ông.
-Hoàn cảnh ra đời bài thơ? Bố cục cảu bài thơ?
1/ Tác giả:
- Là Môn khách, sau là con rể của Trần Quốc Tuấn.
Là võ tướng thời Trần có nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên- Mông, được liệt vào hạng “Văn võ toàn tài”.
Phạm Ngũ Lão (1255-1320) người làng Phù Ủng, huyện Đường Hào, Hưng Yên
- Tác phẩm: Tỏ lòng, Viếng thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương.
2, Tác phẩm
a/ Hoàn cảnh ra đời
Bài thơ ra đời trong không khí quyết chiến quyết thắng khi giặc Nguyên - Mông xâm lược nước ta (1285)
b/ Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
c. Bố cục:
2 phần:
Hai câu đầu:
Vẻ đẹp con người thêi TrÇn
Hai câu sau:
Nỗi lòng tác giả
II, ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1, Hai câu đầu: Vẻ đẹp con người và hào khí thời Trần
* Hình ?nh ngu?i tr�ng si (c�u 1)
Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu
(Múa giáo non sông trải mấy thu)
Hãy so sánh bản phiên âm với bản dịch thơ có gì khác biệt?
-Bản phiên âm: “Hoàng sóc” khắc họa tư thế hiên ngang, lẫm liệt, vững chãi với vẻ đẹp kì vĩ lớn lao.
-Bản dịch thơ: “Múa giáo” chỉ thể hiện sự điêu luyện, thiếu đi cái tư thế hiên ngang, sự vững chãi
-Với thời gian: đã mấy thu
-Với không gian : non sông: dài , rộng lớn
→ tư thế hiên ngang, vững chãi với ý chí bền bỉ trấn giữ đất nước.
→ tầm vóc lớn lao, kì vĩ, oai phong chiếm cả k/g đất nước
* Khí thế ngất trời (câu 2)
Tam qu�n tì h? khí thơn nguu
(Ba qu�n khí m?nh nu?t trơi tr�u)
Trong câu thơ, tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của nó trong việc thể hiện khí thế đánh giặc của thời nhà Trần?
Ngh? thu?t so sỏnh, cu?ng di?u: v?a c? th? húa s?c m?nh th? ch?t c?a ba quõn, v?a khỏi quỏt húa s?c m?nh tinh th?n c?a dõn t?c.
* Hình ảnh tráng sĩ lồng trong h/ảnh “ba quân” mang ý nghĩa KQ gợi khí thế hào hùng của dân tộc- “hào khí Đông A”.
2, Hai câu sau: Khát vọng cao đẹp
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu
Hãy dịch nghĩa hai câu thơ cuối?
-Giải thích:
+ “Công danh trái “:Nợ công danh: Nợ với đất nước, trách nhiệm với đất nước
Chưa trả xong nợ công danh thì thẹn khi nghe…
Chí làm trai trong hoàn cảnh đất nước lâm nguy có ý nghĩa ntn?
-Chí làm trai: Có ý nghĩa tích cực, tác dụng cổ vũ con người từ bỏ lối sống tầm thường, ích kỉ, chiến đấu xả thân vì đất nước.
-Tại sao PNL thấy “thẹn” với Vũ Hầu?
-Đằng sau chữ “thẹn” của PNL bộc lộ nhân cách và khát vọng gì của ông?
Vì thấy tài trí của mình chưa bằng Vũ Hầu
Vì th?y mình chua tr? xong n? nu?c
* Nhân cách lớn: khiêm tốn, luôn có ý thức tự hoàn thiện mình. Khát vọng đem tài trí để tận trung báo quốc
Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách, lí tưởng, khát vọng của tác giả - vẻ đẹp con người thời đại Đông A.
3, Tổng kết:
Đặc sắc về nghệ thuật và ý nghĩa văn bản của bài thơ?
a, Về nghệ thuật
-Hình ảnh thơ hoành tráng thích hợp với việc tái hiện khí thế hào hùng của th/đại và tầm vóc, chí hướng của người anh hùng.
- Ngôn ngữ cô đọng, hàm súc có sự dồn nén cao độ về cảm xúc.
b, Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ thể hiện lí tưởng cao cả của vị anh danh tướng Phạm Ngũ Lão, khắc ghi dấu dấu ấn đáng tự hào về 1 th/kì oanh liệt, hào hùng của lịch sử dân tộc
III, LUYỆN TẬP
1, Trắc nghiệm:
a, Chữ “hoành sóc” thể hiện điều gì?
A. Tư thế hiên ngang.
B. Lòng can đảm.
C. Ý� chí mạnh mẽ.
D. Khí thế sục sôi.


Đ
b, Bài Tỏ lòng gợi cho em cảm nhận được:


A.Ý chí sắt đá của con người thời Trần.

B. Ước mơ công hầu, khanh tướng của con người thời Trần.

C. Ý nguyện về sự hy sinh của con người thời Trần
D. Kh�t v?ng x? th�n, l?p cơng gi�p nu?c
c?a con ngu?i th?i Tr?n

Đ
IV, VẬN DỤNG
Hãy viết một đoạn văn so sánh lí tưởng của con người thời Trần với lí tưởng của thanh niên Việt Nam ngày nay
Gợi ý: Viết đúng hình thức của đoạn văn.Giải thích thế nào là lí tưởng. Điểm giống nhau và khác nhau về lí tưởng của con người thời Trần và thanh niên Việt Nam ngày nay