Môn: Tập đọc 4
KHỞI ĐỘNG
Thứ sáu ngày 1 tháng 4 năm 2022
Tập đọc
Ngắm trăng – Không đề
Hồ Chí Minh
(19-5-1890 / 2-9-1969)
- Quê quán: Xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước.
- Bác là một nhà văn nhà thơ lớn, danh nhân văn hoá thế giới.
Ngắm trăng
Hoàn cảnh ra đời:
Tháng 8-1942, trên đường sang Trung Quốc, Bác Hồ bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt và giam giữ hơn một năm trời. Trong những ngày đó, Người đã viết Nhật kí trong tù bằng thơ chữ Hán (133bài). Trong đó có bài “Ngắm Trăng”.
Ngắm trăng
Không đề
Đường non khách tới hoa đầy
Rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn
Việc quân việc nước đã bàn,
Xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau.
(Hồ Chí Minh - Xuân Thủy dịch)
- Không đề: không có tên bài (thường đây là những bài thơ thể hiện cảm xúc chợt đến, rất đa dạng, khó đặt tên cho thật đúng).
- Bương: ống đựng làm bằng thân cây bương (một loài cây giống cây tre, thân to, thẳng, mỏng).
- Ngàn: rừng
- Chú thích: Bài thơ trên được Bác Hồ sáng tác ở chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp 1946 - 1954.
Tìm hiểu bài
2) Hình ảnh nào cho thấy tình cảm gắn bó giữa Bác Hồ với trăng? (Đọc hai câu thơ cuối.)
3) Bài thơ nói lên điều gì về Bác Hồ?
1) Bác Hồ ngắm trăng trong hoàn cảnh nào? (Đọc câu thơ thứ nhất.)
Bác Hồ ngắm trăng trong hoàn cảnh Bác đang bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam giữ tại một nhà lao ở Trung Quốc.

Hình ảnh: Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ cho ta thấy tình cảm gắn bó giữa Bác và trăng.
Ngắm trăng
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
(Hồ Chí Minh - Nam Trân dịch)
Bài thơ nói lên tình cảm yêu thiên nhiên tha thiết của Bác Hồ. Bài thơ cũng nói lên nghị lực gang thép của Người: ở trong tù cực kì gian khổ thiếu thốn, Người vẫn quên đi cảnh xích xiềng, vẫn ung dung thư thái ngắm trăng, thường thức vẻ đẹp của trăng như một nhà thơ.
Đường non khách tới hoa đầy
Rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn
Việc quân việc nước đã bàn,
Xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau.
HỒ CHÍ MINH
(Xuân Thủy dịch)
Không đề
Hoàn cảnh ra đời:
“Không đề” được Bác Hồ sáng tác ở chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954)

Không đề
Tại sao bài này có tựa là “Không đề”
+ Không đề: không có tên bài (thường đây là những bài thơ thể hiện cảm xúc chợt đến, rất da dạng, khó đặt tên cho thật đúng).
+ Bương: ống đựng làm bằng thân cây bương (một loại cây giống cây tre, thân to, thẳng, mỏng)
Không đề
Tìm hiểu bài
Những từ ngữ cho biết Bác sáng tác
bài thơ ở chiến khu Việt Bắc là: rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn, việc quân, việc nước.

1) Những từ ngữ nào cho biết Bác sáng tác bài thơ ở chiến khu Việt Bắc? (Đọc 2 dòng thơ đầu.)
Không đề
Đường non khách tới hoa đầy
Rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn
Việc quân việc nước đã bàn,
Xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau.
(Hồ Chí Minh - Xuân Thủy dịch)
- Bác sáng tác bài thơ này ở chiến khu Việt Bắc, trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp rất gian khổ.
Tìm hiểu bài
2) Những hình ảnh nào nói lên lòng yêu đời và phong phú ung dung của Bác Hồ? Nói tiếp để hoàn chỉnh câu:
- Hình ảnh khách đến thăm nhà Bác trong cảnh........
- Bàn xong việc quân việc nước, Bác............
Những từ ngữ cho biết Bác sáng tác
bài thơ ở chiến khu Việt Bắc là: rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn, việc quân, việc nước.

1) Những từ ngữ nào cho biết Bác sáng tác bài thơ ở chiến khu Việt Bắc? (Đọc 2 dòng thơ đầu.)
Không đề
Đường non khách tới hoa đầy
Rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn
Việc quân việc nước đã bàn,
Xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau.
(Hồ Chí Minh - Xuân Thủy dịch)
có nhiều hoa do Bác trồng.
xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau. 

NỘI DUNG:
Tinh thần lạc quan yêu đời, yêu cuộc sống, bất chấp mọi hoàn cảnh khó khăn và phong thái ung dung của Bác Hồ.
NGẮM TRĂNG
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
KHÔNG ĐỀ
Đường non khách tới hoa đầy
Rừng sâu quân đến, tung bay chim ngàn
Việc quân việc nước đã bàn,
Xách bương, dắt trẻ ra vườn tưới rau.

Điền từ còn thiếu vào bài thơ:
VẬN DỤNG
Trong tù không …….. cũng không …….,
Cảnh đẹp đêm nay, khó ……...
Người ngắm trăng ………… cửa sổ,
Trăng nhòm ………… ngắm nhà thơ.
rượu
hoa
hững hờ
soi ngoài
khe cửa