Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình
Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
Những câu hát than thân
Những câu hát châm biếm
1
2
3
Sưu tầm ca dao theo chủ đề
Quay video, hình ảnh về tình cảm gia đình
Chủ đề: Ca dao, dân ca
CA DAO, DÂN CA NHỮNG CÂU HÁT
VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH
SGK trang 34-36
- Chú ý ngắt nhịp thơ lục bát 2/2/2 và 4/4.
- Giọng nhẹ nhàng, chậm, êm ả, tình cảm.
Ca dao, dân ca là gì?
Theo em, phương thức biểu đạt của ca dao, dân ca là gì?
Bài ca dao viết theo thể thơ gì?
Ca dao là gì?
Dân ca là gì?
Ca dao – dân ca
- Thuộc loại trữ tình: phản ánh tâm tư, tình cảm, thế giới tâm hồn của con người, kinh nghiệm quý báu trong cuộc sống.
- Diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của nhân dân.
- Được truyền miệng bằng những câu hát trong lao động, sản xuất.
- Chủ yếu được viết theo thể thơ lục bát.
- Ca dao, dân ca mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.
I. Tìm hiểu chung
- Dân ca là những sáng tác kết hợp lời và nhạc, tức những câu hát dân gian trong diễn xướng.
- Ca dao là lời thơ của dân ca.
Ghi bài vào tập
Lời trong bài ca dao là lời của ai nói với ai?
Bài ca dao thể hiện tình cảm gì?
Là lời mẹ ru con.
Tình cảm bao la trời biển, công ơn to lớn của cha mẹ đối với con cái.
Hãy chỉ ra hình ảnh được nói đến trong bài ca dao.
Hai câu đầu trong bài ca dao sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Có tác dụng ra sao?
Biện pháp so sánh, để ví công ơn của cha mẹ thật là to lớn, chỉ có thể so sánh với trời, biển.
Hình ảnh: núi ngất trời, biển Đông, biển rộng mênh mông.
Em hiểu “Cù lao chín chữ” là như thế nào?
Những hình ảnh trên có tác dụng gì đối với nội dung bài ca dao?
Những hình ảnh này càng tô đậm rõ nét hơn công ơn nuôi dưỡng con cái của cha mẹ.
Nói về công lao cha mẹ nuôi con vất vả nhiều bề, từ lúc sinh con đến nuôi nấng con nên người.
II. Đọc hiểu văn bản
1. Bài 1
- Thể thơ: lục bát.
- Bài ca dao là lời của mẹ ru con.
- Nghệ thuật: sử dụng hiệu quả biện pháp so sánh:
+ Công cha – núi ngất trời: công ơn cao lớn của người cha.
+ Nghĩa mẹ - ngoài biển Đông: tình mẹ bao la biển tràn.
=> Công ơn của cha mẹ là to lớn khó có gì có thể so sánh được.
Hãy đọc bài ca dao có nội dung tương tự.
“Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!” có ý nghĩa gì? Tại sao cuối câu đặt dấu chấm than?
Lời nhắc nhở con cái nên nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ.
Là con cái cần phải làm gì để đền đáp công ơn sinh thành của cha mẹ?
Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Đêm đêm thắp ngọn đèn trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.
Mẹ cha gánh vác hy sinh,
Mẹ cha quên cả thân mình vì con.
Mẹ là tất cả mẹ ơi!
Trăm năm mẹ gánh đời con lưng còng.
Dù đi khắp bốn phương trời,
Công cha nghĩa mẹ không ai sánh bằng.
=> Bài ca dao ca ngợi công lao trời biển của cha mẹ đối với con cái. Con cái phải có trách nhiệm ghi nhớ, lòng biết ơn, hiếu thảo đối với đấng sinh thành của mình.
Ghi bài vào tập
Nêu biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài ca dao.
Theo em, ý nghĩa của văn bản là gì?
- Sử dụng thành công biện pháp nghệ thuật so sánh.
- Ngôn ngữ gần gũi với đời sống thường nhật của người Việt Nam, giọng điệu ngọt ngào.
III. Tổng kết: Ghi nhớ SGK trang 36.
Luyện tập
Hãy phát biểu cảm nhận của em sau khi học xong văn bản Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình.
Củng cố
Bài ca dao được viết theo thể thơ gì?
A. Thơ lục bát.
B. Thơ thất ngôn.
C. Thơ 5 chữ.
D. Thơ 4 chữ.
Củng cố
Bài ca dao đã nói lên ý nghĩa:
A. Công ơn dưỡng dục của cha mẹ là vô cùng to lớn.
B. Con cái phải biết ghi nhớ công ơn của cha mẹ.
C. Con cái phải có trách nhiệm hiếu thảo với cha mẹ.
D. Cả A, B, C đúng.
Tâm
Tổng kết điểm
N.Anh
Cương
Đạt
T.Huy
Duy
Duyên
H.Huy
Nam
Phúc
Ly
Khoa
Ngọc
Minh
Dặn dò
- Học sinh chép bài đầy đủ.
- Đọc trước bài Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người đình.