Khoa học 4
TRẦN HỒNG LĨNH
Ánh sáng ;
Bóng tối
Ánh sáng
1.
2.
Ban ngày
Ban đêm
1. Vật tự phát sáng và vật được chiếu sáng
Quan sát 2 bức tranh và cho biết tranh nào ban ngày, tranh nào ban đêm?
Quan sát và cho biết các vật tự phát sáng và những vật được chiếu sáng?
* H2: Ban đêm
- Vật tự phát sáng: ngọn đèn điện (khi có dòng điện chạy qua)
- Vật được chiếu sáng: Mặt trăng, gương, bàn ghế, tủ.....
H1: Ban ngày
Vật tự phát sáng: Mặt trời
Vật được chiếu sáng: bàn ghế, gương,
quần áo, sách vở......
Kết luận:
Ban ngày vật tự phát sáng duy nhất là Mặt trời còn tất cả mọi vật khác được Mặt trời chiếu sáng.
Ban đêm vật tự phát sáng là đèn điện khi có dòng điện chạy qua, đom đóm….
Mọi vật mà chúng ta nhìn thấy ban đêm là do đèn chiếu sáng hoặc do ánh sáng phản chiếu từ Mặt trăng chiếu sáng.
2. Đường truyền của ánh sáng
Khi chiếu đèn pin thì ánh sáng đèn pin đi theo đường nào?
Ánh sáng đi theo đường thẳng.
- Khi chiếu đèn pin thì ánh sáng đèn pin đi theo đường nào?
Thí nghiệm 2:
3. Sự truyền ánh sáng qua các vật
KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM 2 :
Các vật không cho ánh sáng đi qua
Các vật chỉ cho một phần ánh sáng đi qua
Các vật cho gần như toàn bộ ánh sáng đi qua
-Tấm kính thủy tinh trong,
- Tấm nhựa kính trong, ...
- Tấm bìa
- Quyển sách
- Tấm ván
- Viên gạch , ...
- Tấm kính mờ
- Vải mỏng
- Thước kẻ bằng nhựa trong, ...
Thí nghiệm 3/ 91 (sgk)
4. Mắt nhìn thấy vật khi nào?
Khi đèn trong hộp chưa sáng, bạn có nhìn thấy vật không?
Khi đèn trong hộp chưa sáng, mắt ta không nhìn thấy vật .
Khi đèn sáng, bạn có nhìn thấy vật không?
Khi đèn sáng, mắt ta nhìn thấy vật
Chắn mắt bạn bằng một cuốn vở, bạn có nhìn thấy vật nữa không?
Chắn mắt bằng một cuốn vở, ta không nhìn thấy vật nữa.
4. Mắt nhìn thấy vật khi nào
- Mắt ta nhìn thấy vật khi nào?
Ta nhìn thấy vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
KẾT LUẬN : Ta nhìn thấy vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
BÓNG TỐI
Quan sát tranh cho biết, Mặt trời chiếu sáng từ phía nào của hình?
Mặt trời chiếu sáng từ bên phải.
Vì bóng của các bạn nhỏ bên phía bên trái.
Quan sát tranh và dự đoán:
Khi bật sáng đèn
1- Bóng tối sẽ xuất hiện ở đâu?
2- Bóng tối có hình dạng như thế nào?
Đặt một tờ bìa to phía sau cuốn sách với khoảng cách 5 cm. Đặt đèn pin thẳng hướng với cuốn sách trên mặt bàn và bật đèn (như hình vẽ)
Quan sát tranh và dự đoán:
Khi bật sáng đèn
1- Bóng tối xuất hiện phía sau quyển sách.
2- Bóng tối có hình dạng giống quyển sách.
1. Thay quyển vở bằng vỏ hộp, bóng tối sẽ xuất hiện ở đâu?
2. Bóng tối có hình dạng như thế nào?
Trả lời
1- Thay quyển vở bằng vỏ hộp, bóng tối sẽ xuất hiện ở trên tấm bìa.
2- Bóng tối có hình dạng giống vỏ hộp.
Ánh sáng có truyền qua quyển sách hay vỏ hộp không?
Trả lời
Ánh sáng không thể truyền qua quyển sách hay vỏ hộp.
Những vật ánh sáng không thể truyền qua gọi là gì?
Những vật không cho ánh sáng truyền qua gọi là vật cản sáng.
Bóng tối xuất hiện ở đâu?
Bóng tối xuất hiện phía sau vật cản sáng.
Khi nào bóng tối xuất hiện?
Bóng tối xuất hiện khi vật cản sáng được chiếu sáng.
Kết luận:
Khi gặp vật cản sáng, ánh sáng không truyền qua được nên phía sau vật có một vùng không nhận được ánh sáng truyền tới, đó chính là vùng bóng tối

Tìm hiểu về sự thay đổi về hình dạng, kích thước của bóng tối.
Tìm hiểu bóng tối
Theo em hình dạng, kích thước của bóng tối có thay đổi hay không?
Khi nào nó sẽ thay đổi?
THÍ NGHIỆM CHỨNG MINH
Tiến hành làm thí nghiệm trong nhóm với 3 vị trí của đèn pin: phía trên, bên phải, bên trái của chiếc bút dựng đứng trên mặt bìa.
- Quan sát thí nghiệm.
Khi đèn pin chiếu sáng phía trên chiếc bút bi thì bóng chiếc bút ngắn lại, ở ngay dưới chân chiếc bút bi.
Khi đèn chiếu sáng từ bên trái thì bóng bút bi dài ra, ngả về phía bên phải.
Khi đèn chiếu sáng từ bên trái thì bóng bút bi dài ra, ngả về phía bên phải.
Kết quả thí nghiệm:
Khi đèn pin chiếu sáng phía trên chiếc bút bi thì bóng chiếc bút ngắn lại, ở ngay dưới chân chiếc bút bi.
Khi đèn chiếu sáng từ bên phải thì bóng bút bi dài ra và ngả về phía bên trái.
Khi đèn chiếu sáng từ bên trái thì bóng bút bi dài ra, ngả về phía bên phải.
Hãy giải thích tại sao vào ban ngày, khi trời nắng, buổi sáng sớm, bóng của ta ngả về hướng tây, buổi trưa bóng của ta ở dưới chân và khi chiều tà thì bóng của ta lại ngả về hướng đông?
Bóng của vật thay đổi khi nào?
Bóng của vật thay đổi khi vị trí chiếu sáng đối với vật đó thay đổi.
Làm thế nào để bóng của vật to hơn?
Muốn bóng của vật to hơn, ta đặt vật gần với vật chiếu sáng.
K�?t ku�?n:
Do a?nh sa?ng truy�`n theo duo`ng tha?ng n�n bo?ng cu?a v�?t phu? thu?c va`o v�?t chi�?u sa?ng hay vi? tri? cu?a v�?t chi�?u sa?ng.
Cảm ơn các em!

Cảm ơn các bậc phụ huynh!