Tiết 107,108: Văn bản
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
(Theo Hà Ánh Minh, báo Người Hà Nội)
Cầu Tràng Tiền
Sông Hương và núi Ngự Bình
Chùa Thiên Mụ
Đại Nội
I. Tiếp xúc văn bản

Gi?i thi?u v�i nột v? tỏc gi? v� tỏc ph?m?
I. Tiếp xúc văn bản
Tác giả: Hà Ánh Minh
Là một nhà báo có nhiều bài tùy bút đặc sắc.
2. Tác phẩm: Ca Huế trên sông Hương
3. Bố cục
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG (Hà Ánh Minh)
II. Phân tích văn bản :
1. Giới thiệu dân ca Huế

Hãy thống kê các làn điệu ca Huế
được nhắc tới trong bài văn?
Nội dung của những làn điệu ấy
thể hiện điều gì?

Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh,…
Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp,…
Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện,…
Nam ai, nam bình, quả phụ, tương tư khúc, hành vân,…
- Tứ đại cảnh



=> Buồn bã.
=> Náo nức, nồng hậu tình người.
=> Thể hiện lòng khao khát, nỗi mong chờ.
=> Buồn man mác, thương cảm, bi ai.
=> không buồn, không vui.
Em có nhận xét gì về từ ngữ, nghệ thuật tác giả sử dụng trong phần này ?
Sử dụng biện pháp liệt kê kết hợp với lời giải thích, bình luận.
- Phong phú về làn điệu.
- Sâu sắc, tình cảm về nội dung.
- Mang nét đặc trưng về miền đất và tâm hồn người Huế.
Qua đó, tác giả đã chứng minh cho chúng ta thấy được những giá trị nổi bật nào của dân ca Huế ?
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Th?i gian - khụng gian bi?u di?n
Ca Hu? di?n ra v�o th?i di?m n�o? Khụng gian ra sao?
Em có nhận xét gì về không gian,
thời gian biểu diễn đêm ca Huế?
- Th?i gian: Dờm
- Khụng gian: Trờn chi?c thuy?n r?ng du?c trang trớ l?ng l?y, trụi trờn dũng sụng Huong.
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Cỏch th?c bi?u di?n
Phục vụ cho đêm ca Huế
có những nhạc cụ nào ?
- Nhạc cụ: Đàn tranh, đàn nguyệt, đàn tì bà, đàn nhị, đàn tam, đàn bầu, sáo và cặp sanh.
I. §äc - T×m hiÓu chung:
Tiết 113 : CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG (Hà Ánh Minh)
II.Đọc - T×m hiÓu chi tiÕt:
1. Huế - Cái nôi của dân ca.
2. Nh÷ng ®Æc s¾c cña ca HuÕ.
* Nguồn gốc ca Huế .
* Nét đẹp trong nghệ thuật biểu diễn và thưởng thức ca HuÕ.
Sáo trúc
Đàn thập lục
Bộ sênh
Đàn nguyệt
Đàn tì bà
Đàn tranh
Đàn nhị
Đàn kìm
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Cỏch th?c bi?u di?n
Em có nhận xét gì về nhạc cụ của đêm ca Huế?
- Nhạc cụ: Phong phú, đa dạng với những nhạc cụ cổ truyền của dân tộc.
Ca cụng du?c miờu t? v?i nh?ng chi ti?t n�o?
Ca công:
Nam: mặc áo dài the, quần thụng, đầu đội khăn xếp.
Nữ: mặc áo dài, khăn đóng duyên dáng.
>Trang phục độc đáo, thanh lịch mang đậm tính dân tộc.
Nhạc công:
Dùng các ngón đàn trau chuốt: nhấn, mổ, vỗ, vả…
Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm xao động tận đáy hồn người.
> Biểu diễn điêu luyện tài tình.
Có gì đặc sắc trong nghệ thuật biểu diễn của các nhạc công?
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Cỏch th?c bi?u di?n
- Nhạc cụ: Phong phú, đa dạng với những nhạc cụ cổ truyền của dân tộc.
Nhạc công: Biểu diễn điêu luyện tài tình.
Trang phục: độc đáo, thanh lịch mang đậm tính dân tộc
Biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong phần này là gì?
* Cỏch thu?ng th?c
Cỏch thu?ng th?c ca Hu? cú gỡ d?c bi?t?
Em cú nh?n xột gỡ v? cỏch thu?ng th?c ca Hu??
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Cỏch thu?ng th?c
- Vừa dân dã, vừa sang trọng
* Nguồn gốc:
Ca Hu? du?c hỡnh th�nh t? dõu?
Nhạc cung đình xưa
-> Ca Huế vừa sôi nổi, lạc quan, tươi vui vừa trang trọng, uy nghi.
=> Ca Huế làm giàu tâm hồn con người, hướng tâm hồn đến những vẻ đẹp của tình người xứ Huế.
Chớnh ngu?n g?c dú t?o cho ca Hu? d?c di?m gỡ?
Cảm xúc của nhân vật trữ tình
L?n d?u tiờn thu?ng th?c m?t dờm ca Hu? trờn sụng Huong, tỏc gi? cú nh?ng c?m xỳc gỡ?
Như một lữ khách thích giang hồ với hồn thơ lai láng, tình người nồng hậu.
Tâm trạng chờ đợi rộn lòng.
Cảm nhận:
+ Không gian như lắng đọng.
+ Thời gian như ngừng lại.
+ Ca Huế chính là nội tâm con gái Huế (phong phú, ầm thầm, kín đáo, sâu thẳm)..
2.Vẻ đẹp của ca Huế
* Nguồn gốc:
* Cảm xúc của nhân vật trữ tình
- Say đắm với nghệ thuật ca Huế.

Câu hỏi thảo luận:
Tại sao có thể nói:
nghe ca Huế là một thú tao nhã?
Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã nhặn,
sang trọng và duyên dáng từ nội dung
đến hình thức; từ cách biểu diễn
đến cách thưởng thức; từ ca công
đến nhạc công; từ giọng ca đến cách
trang điểm, ăn mặc… Chính vì thế,
nghe ca Huế quả là một thú tao nhã.
III. Tổng kết
Em hãy nêu đặc sắc nghệ thuật và giá trị nội dung của văn bản ?
2. Nội dung :
- Ca Huế là một hình thức sinh hoạt văn hóa – âm nhạc thanh lịch và tao nhã; một sản phẩm tinh thần đáng trân trọng, cần được bảo tồn và phát triển.
Nghệ thuật :
- Phương thức biểu đạt: B/C , MT, TM, Bình luận sâu sắc
-Biện pháp tu từ: liệt kê. so sánh
-Từ ngữ. hình ảnh: vừa chân thực, vừa gợi cảm
III. Tổng kết – ghi nhớ
- Địa phương em đang sống có những làn diệu dân ca nào ? Hãy kể tên các làn điệu ấy?
IV. LUYỆN TẬP – CỦNG CỐ
Đây là nghi lễ đặc sắc về hình thức, mang đậm bản sắc văn hóa và gắn kết tình làng nghĩa xóm, đồng thời là một tín ngưỡng không thể thiếu trong đời sống tâm linh của đồng bào Tày.