Tình huống
Đi học về, hai anh em Long và Hùng ùa vào nhà, vui mừng khoe với mẹ:
- Anh Long: Mẹ ơi, hôm nay thầy giáo/ khen con giỏi.
- Em Hùng: Mẹ ơi, hôm nay con /được thầy giáo khen giỏi.
Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I. Câu chủ động và câu bị động
II. Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
III. Luyện tập
Câu chủ động và câu bị động
1.
Xác định chủ ngữ của mỗi câu sau và cho biết ý nghĩa của những chủ ngữ đó khác nhau như thế nào?
a/ Mọi người yêu mến em.
b/ Em được mọi người yêu mến.
a/ Mọi người // yêu mến em.
CN VN
CN (Chủ thể)
Câu
chủ
động
b/ Em // được mọi người yêu mến
CN VN
Câu
bị
động
thực hiện hành
động (yêu mến)
VN
CN
(Đối tượng)
Nhận hành động
(yêu mến)
VN
Chủ thể
Đối tượng
Chủ thể chủ động: Con gấu bắt con ong.
Đối tượng bị động: Con ong bị con gấu bắt.
Hành động:
Bắt
Đối tượng
Chủ thể
Chủ thể chủ động: Con ong chích con gấu.
Đối tượng bị động: Con gấu bị con ong chích.
Hành động:
Chích
双击输入替换内容双击输入替换内容
GHI NHỚ
Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động)
Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động)
CN
(người, vật)
Người, vật khác
thực hiện
Chủ thể
hành động
Đối tượng
CN
(người, vật)
Người, vật khác
Được (bị) hành
Đối tượng
động hướng vào
Chủ thể
1. Con mèo bị con chó đánh.
2. Con trâu bị em bé cưỡi.
3. Con cá được ông lão thả xuống biển.
Tham gia cấu tạo câu bị động thường có những từ nào đi kèm?
X
X
X
X
Bài tập nhanh
Nhìn hình đặt câu
GV đưa ra hình ảnh
HS sẽ đặt câu chủ động và câu bị động
Đúng 1 câu được 1 điểm
CCĐ: Con chó đánh con mèo.
CBĐ: Con mèo bị con chó đánh
CCĐ: Em bé cưỡi con trâu.
CBĐ: Con trâu bị em bé cưỡi.
CCĐ: Ông lão thả con cá xuống biển.
CBĐ: Con cá được ông lão thả xuống biển.
Con thỏ bị con hổ rượt bắt  Câu bị động
Con chuột bị con chó đuổi  Câu bị động
Con hổ đang rượt bắt con thỏ  Câu chủ động
Con chó đang đuổi con chuột  Câu chủ động
Mục đích của việc chuyển đổi CCĐ thành CBĐ
II.
a. Mọi người yêu mến em.
b.
Em được mọi người yêu mến
Chọn câu( a) hoặc (b ) để điền vào chỗ trống trong đoạn trích dưới đây? Vì sao em chọn như vậy?
- Thuỷ phải xa lớp ta, theo mẹ về quê ngoại.
Một tiếng “ồ” nổi lên kinh ngạc. Cả lớp sững sờ. Em tôi là chi đội trưởng, là “vua toán” của lớp từ mấy năm nay ……………………………………, tin này chắc làm cho bạn bè xao xuyến.
…. Em tôi là chi đội trưởng, là “vua toán” của lớp từ mấy năm nay. Em được mọi người yêu mến, tin này chắc làm cho bạn bè xao xuyến.
Chọn câu “ Em được mọi người yêu mến” giúp cho việc liên kết các câu trong đoạn được tốt hơn. Câu đi trước đã nói về Thủy thông qua chủ ngữ “ Em tôi”. Vì vậy sẽ là hợp logic và dễ hiểu nếu câu sau tiếp tục nói về Thủy thông qua chủ ngữ “ Em”.
Việc chuyển đổi CCĐ thành CBĐ (và ngược lại) ở mỗi đoạn văn nhằm liên kết các câu trong đoạn thành một mạch văn thống nhất.
GHI NHỚ
Luyện tập
III.
Tìm câu bị động trong các đoạn trích sau? Giải thích vì sao tác giả chọn cách viết như vậy?
Bài tập 1
 Chọn cách viết câu bị động là tránh lặp lại kiểu câu dùng ở phía trước và tạo sự liên kết giữa các câu
 Tạo sự liên kết tốt giữa các câu trong đoạn.
nhà
về
tập
Bài
Viết đoạn văn (5- 7 câu) về chủ đề học tập, có dùng câu chủ động và bị động.
- Học thuộc ghi nhớ
Hướng dẫn tự học
- Làm bài tập về nhà
- Soạn bài: “Ý nghĩa văn chương”
Cảm ơn các em!