LUYỆN TỪ VÀ CÂU
MỞ RỘNG VỐN TỪ
TRẬT TỰ - AN NINH
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP
BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
I. Mục tiêu:
- Làm được BT1; làm được BT4.
Giáo dục ý thức giữ trật tự, yêu thích Tiếng Việt.
- Làm được các BT của mục III.
* Không dạy phần Nhận xét, không dạy phần Ghi nhớ. Chỉ làm bài tập ở phần Luyện tập. Không cần gọi những từ dùng để nối các vế câu ghép là “từ hô ứng”
Thứ năm ngày 7 tháng 4 năm 2022
Luyện từ và câu
* Đặt một câu ghép thể hiện quan hệ tương phản?
* Để thể hiện mối quan hệ tương phản giữa hai vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng một quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ nào?
VD: Tuy nhà Quang nghèo nhưng bạn luôn đạt học sinh giỏi trong nhiều năm học.
Để thể hiện mối quan hệ tương phản giữa hai vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng
- Một quan hệ từ: tuy, dù, mặc dù, nhưng…
- Hoặc một cặp quan hệ từ: tuy … nhưng; mặc dù … nhưng; dù … nhưng
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
- Chọn câu văn miêu tả đầy đủ nhất việc làm của chú công an trong bức ảnh sau:
B. Chú công an đang làm nhiệm vụ giữ trật tự giao thông.
B. Chú công an đang làm nhiệm vụ giữ trật tự giao thông.
C. Chú công an đang thổi còi.
A. Chú công an đứng trên bục giao thông.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
- Vậy, em hiểu Trật tự giao thông là gì?
+Trật tự giao thông là tình trạng giao thông theo đúng quy định đảm bảo an toàn.
- Vậy, mở rộng hơn, em hiểu Trật tự là gì?
+ Trật tự là tình trạng ổn định, có tổ chức, có kỉ luật.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
1 - Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của từ trật tự ?
a. Trạng thái bình yên, không có chiến tranh.
b. Trạng thái yên ổn, bình lặng, không ồn ào.
c. Tình trạng ổn định, có tổ chức, có kỷ luật.
c. Tình trạng ổn định, có tổ chức, có kỷ luật.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
2. Tìm những từ ngữ liên quan tới việc giữ gìn trật tự, an toàn giao thông có trong đoạn văn sau:
Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát giao thông thành phố, trung bình mỗi đêm có một vụ tai nạn và 4 vụ va chạm giao thông. Phần lớn các tai nạn giao thông xảy ra do vi phạm quy định về tốc độ, thiết bị kém an toàn. Ngoài ra, việc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, mở hàng quán, đổ vật liệu xây dựng cũng gây ảnh hưởng rất lớn tới trật tự và an toàn giao thông.
Theo báo AN NINH THỦ ĐÔ
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
cảnh sát giao thông; tai nạn; tai nạn giao thông; va chạm giao thông; vi phạm quy định về tốc độ; thiết bị kém an toàn; lấn chiếm lòng đường, vỉa hè.
2. Những từ ngữ liên quan tới việc giữ gìn trật tự, an toàn giao thông có trong đoạn văn là:
Lực lượng bảo vệ trật tự, an toàn giao thông
Hiện tượng trái ngược với trật tự, an toàn giao thông
Nguyên nhân gây tai nạn giao thông
cảnh sát giao
thông
tai nạn; tai nạn giao thông; va chạm giao thông
vi phạm quy định về tốc độ; thiết bị kém an toàn; lấn chiếm lòng đường, vỉa hè.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
Cảnh sát giao thông đang xử lý vụ tai nạn
Hàng quán lấn chiếm lòng đường, vỉa hè
Đổ vật liệu xây dựng ảnh hưởng tới trật tự và an toàn giao thông
3. Tìm trong mẩu chuyện vui dưới đây những từ ngữ chỉ người, sự việc liên quan đến bảo vệ trật tự an ninh.
Lí do
Hai bệnh nhân nằm chung một phòng làm quen với nhau.
Một anh nói: “Tôi là cảnh sát giữ trật tự trong trận bóng chiều qua. Trọng tài bắt tệ quá. Bọn hu-li-gân quậy phá quá chừng, khiến tôi phải vào đây. Thế còn anh, tại sao lại bị thương nặng như thế?”
Anh kia băng bó khắp người, thều thào trả lời: “Tôi bị bọn càn quấy hành hung. Vì chính tôi là trọng tài trận bóng chiều qua!”
Theo TRUYỆN VUI NƯỚC NGOÀI
* Những từ ngữ chỉ người liên quan đến trật tự, an ninh:
 cảnh sát, trọng tài, bọn hu-li-gân, bọn càn quấy.
* Những từ ngữ chỉ sự việc, hiện tượng, hoạt động liên quan đến trật tự, an ninh:
 giữ trật tự, bắt, quậy phá, hành hung, bị thương.
Bài 3: Tìm trong mẩu chuyện vui dưới đây những từ ngữ chỉ người, sự việc liên quan đến bảo vệ trật tự, an ninh:
cảnh sát, trọng tài, bọn càn quấy, bọn hu-li-gân.
giữ trật tự, bắt, quậy phá, hành hung, bị thương.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
1. “trật tự” là tình trạng ổn định, có tổ chức, có kỷ luật.
2. Những từ ngữ liên quan tới việc giữ gìn trật tự, an toàn giao thông có trong đoạn văn là:
Lực lượng bảo vệ trật tự, an toàn giao thông
Hiện tượng trái ngược với trật tự, an toàn giao thông
Nguyên nhân gây tai nạn giao thông

cảnh sát giao
thông

tai nạn; tai nạn giao thông; va chạm giao thông

vi phạm quy định về tốc độ; thiết bị kém an toàn; lấn chiếm lòng đường, vỉa hè.
3. * Những từ ngữ chỉ người liên quan đến trật tự, an ninh: cảnh sát, trọng tài, bọn hu-li-gân, bọn càn quấy.
* Những từ ngữ chỉ sự việc, hiện tượng, hoạt động liên quan đến trật tự, an ninh: giữ trật tự, bắt, quậy phá, hành hung, bị thương.
Luyện từ và câu
MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRẬT TỰ - AN NINH
Các em hãy tìm các vế câu trong câu ghép dưới đây.
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi vế câu:
Hoa càng chăm học, bạn ấy càng học giỏi.
Vế 1
Vế 2
Gạch chéo (/) để tách các vế câu.
Gạch chân và ghi C dưới chủ ngữ, ghi V dưới vị ngữ.
Các từ in đậm trong câu trên có phải là quan hệ từ không ?
càng…càng… là cặp từ hô ứng (cặp quan hệ từ).
Các cặp từ hô ứng nằm trong bộ phận vị ngữ
càng càng
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Những cặp từ có tác dụng nối các vế câu ghép làm cho các vế của mỗi câu ghép có quan hệ chặt chẽ với nhau về ý và các từ đó thường đứng ở bộ phận vị ngữ của câu thì được gọi là cặp từ hô ứng.
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
II. Ghi nhớ :
Để thể hiện quan hệ về nghĩa giữa các vế câu, ngoài quan hệ từ, ta còn có thể nối các vế câu ghép bằng một số cặp từ hô ứng như:
+ Vừa…đã….; chưa ….đã….; mới….đã….; vừa….vừa….; càng….càng….
+ Đâu….đấy….; nào….ấy….; sao….vậy….; bao nhiêu … bấy nhiêu, nơi nào…nơi đấy, đến đâu…đến đấy.
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Bài 1/ VBT/ 37: Đọc các câu ghép dưới đây, đánh dấu gạch chéo giữa các vế câu, khoanh tròn cặp từ nối các vế câu
a) Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.
b) Chiếc xe ngựa vừa đậu lại, tôi đã nghe tiếng ông từ trong nhà vọng ra.
Vế 1
Vế 2
Vế 1
Vế 2
c) Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.
Vế 1
Vế 2
 Các vế câu ghép được nối với nhau bằng cách:
Câu a: Cặp từ chưa…đã…
Câu b: Cặp từ vừa…đã…
Câu c: Cặp từ càng… càng…
c) Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.
a) Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.
Sự việc 1 chưa diễn ra thì sự việc 2 đã xuất hiện
Vế 1
Vế 2
Bài 1/ VBT/ 37: Đọc các câu ghép dưới đây, đánh dấu gạch chéo giữa các vế câu, khoanh tròn cặp từ nối các vế câu
a) Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.
b) Chiếc xe ngựa vừa đậu lại, tôi đã nghe tiếng ông từ trong nhà vọng ra.
Sự việc 1 chưa diễn ra thì sự việc 2 đã xuất hiện.
Hai sự việc diễn ra liên tiếp.
Vế 1
Vế 2
Vế 1
Vế 2
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Vế 1
Vế 2
c) Trời càng nắng gắt, hoa giấy càng bồng lên rực rỡ.
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Bài 2/ VBT/ 37: Tìm các cặp quan hệ từ thích hợp và mỗi chỗ trống:
a) Mưa …………. to, gió …………… thổi mạnh.
b) Trời …………… hửng sáng, nông dân …… ra đồng.
c) Thủy Tinh dâng nước cao ……… , Sơn Tinh làm núi cao lên …….
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
a) Mưa càng to, gió càng thổi mạnh.
- Mưa vừa to, gió vừa thổi mạnh.
- Mưa vừa to, gió đã thổi mạnh.
- Mưa chưa to, gió đã thổi mạnh.
- Mưa mới to, gió đã thổi mạnh.
Bài 2/ VBT/ 37: Tìm các cặp quan hệ từ thích hợp và mỗi chỗ trống:
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Trời vừa hửng sáng, nông dân đã ra đồng.
Trời chưa hửng sáng, nông dân đã ra đồng.
Trời mới hửng sáng, nông dân đã ra đồng.
Thủy Tinh dâng nước cao nơi nào, Sơn Tinh làm núi cao lên nơi đó.
Thủy Tinh dâng nước cao đến đâu, Sơn Tinh làm núi cao lên đến đó.
c) Thủy Tinh dâng nước cao bao nhiêu, Sơn Tinh làm núi cao lên bấy nhiêu.
Thủy Tinh dâng nước cao đến đâu, Sơn Tinh
làm núi cao lên đến đấy.
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Để thể hiện quan hệ về nghĩa giữa các vế câu, ngoài quan hệ từ, ta còn có thể nối các vế câu ghép bằng một số cặp quan hệ từ sau:
vừa… đã…;
chưa… đã…;
mới… đã….;
vừa… vừa…;
càng… càng…;
đâu… đấy…;
nào… ấy;
sao… vậy…;
bao nhiêu… bấy nhiêu…
Luyện từ và câu
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG CẶP TỪ HÔ ỨNG
Chúc các em chăm ngoan
học giỏi!