Thầy chào các em học sinh học trực tuyến
Môn: Vật lý 9
GIÁO VIÊN : Nguyễn Đình Quân
TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN PLEI KẦN
2
Cơ năng: Năng lượng cơ học
Nhiệt năng: Năng lượng nhiệt
Điện năng: Năng lượng điện
Quang năng: Năng lượng ánh sáng
Hoá năng: Năng lượng hoá học

Chương IV.
SỰ BẢO TOÀN VÀ SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

Khi nào ta nói một vật có năng lượng?
Có những dạng năng lượng nào?
Có thể biến đổi các dạng năng lượng có trong tự nhiên thành những dạng năng lượng cần thiết cho nhu cầu của con người không ?
Sự biến đổi qua lại giữa các dạng năng lượng tuân theo định luật nào?
CHỦ ĐỀ: NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ
CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG,
ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
Nhắc lại kiến thức ở lớp 8
Cơ năng:
Khi một vật có khả năng thực hiện công cơ học thì vật đó có cơ năng.
Có 3 dạng cơ năng:
+) Thế năng trọng trường.
+) Thế năng đàn hồi.
+) Động năng.
Khi một vật có khả năng thực hiện công
Nghĩa là vật đó có khả năng tác dụng lục lên một vật khác, làm vật đó chuyển động đi được một quãng đường thì ta nói vật này đã thực hiện 1 công cơ học
I. NĂNG LƯỢNG:
C1: Hãy chỉ ra trường hợp nào dưới đây vật có cơ năng: (Nếu lấy mặt đất làm mốc)
Tảng đá nằm trên mặt đất.
Tảng đá được nâng lên khỏi mặt đất.
Chiếc thuyền chạy trên mặt nước.
=> Trường hợp 2 và 3 có cơ năng.
Nhiệt năng:
- Là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
- Nhiệt độ càng cao các phân tử chuyển động càng nhanh và nhiệt năng càng lớn.
C2: Những trường hợp nào dưới đây là biểu hiện của nhiệt năng ?
+ Làm cho vật nóng lên.
+ Truyền được âm.
+ Phản chiếu được ánh sáng.
+ Làm cho vật chuyển động.
Đáp án: Làm cho vật nóng lên
 Hãy rút ra kết luận: Ta nhận biết được một vật có cơ năng khi nào? Có nhiệt năng khi nào?
Ta nhận biết được một vật có
Cơ năng
Nhiệt năng
Thực hiện công cơ học
Truyền nhiệt
Năng lượng
II. CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ CHUYỂN HÓA GIỮA CHÚNG:
1
A
C3
Thiết bị A: (1) Cơ năng thành điện năng (2)điện năng thành nhiệt năng
11
B
Thiết bị B: (1) Điện năng thành cơ năng (2)động năng thành động năng
C
Thiết bị C: (1) Hoá năng thành nhiệt năng (2)nhiệt năng thành cơ năng
D

1
2
Thiết bị D: (1) Hoá năng thành điện năng (2)điện năng thành nhiệt năng
E
Thiết bị E: (2) Quang năng thành nhiệt năng
NĂNG LƯỢNG
Quang năng
Điện năng
Hoá năng
Cơ năng (động năng, thế năng)
Nhiệt năng
Kết luận 2.
Con người có thể nhận biết được các dạng năng lượng như hóa năng, quang năng, điện năng khi chúng được biến đổi thành cơ năng hoặc nhiệt năng. Nói chung, mọi quá trình biến đổi trong tự nhiên đều có kèm theo sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác.
Năng lượng hạt nhân rất lớn, khi toàn bộ các hạt nhân của 1kg urani 235 bị phá vỡ sẽ cho năng lượng tương đương với 2700 tấn than đá bị đốt cháy hoàn toàn.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
Bài 60
ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
a. Thí nghiệm:
Hình 60.1
I. SỰ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG CÁC HIỆN TƯỢNG CƠ, NHIỆT, ĐIỆN
1.Biến đổi thế năng thành động năng và ngược lại. Hao hụt cơ năng.
C1 . Hãy chỉ rõ thế năng và động năng của viên bi đã biến đổi như thế nào khi viên bi chuyển động từ A đến C rồi từ C đến B.
C1 -Từ A đến C : Thế năng -> động năng
- Từ C đến B : Động năng -> thế năng
C2. So sánh thế năng ban đầu mà ta cung cấp cho viên bi ở vị trí A và thế năng mà bi có ở điểm B.
C2 Thế năng của viên bi ở A lớn hơn thế năng của viên bi ở B.
C3. Thiết bị thí nghiệm trên có thể làm cho viên bi có thêm nhiều năng lượng hơn thế năng mà ta cung cấp cho nó lúc ban đầu không? Trong quá trình viên bi chuyển động ngoài cơ năng ra còn có dạng năng lượng mới nào xuất hiện không?
C3. Viên bi không thể có thêm nhiều năng lượng nhiều hơn thế năng mà ta đã cung cấp cho nó lúc ban đầu. Ngoài cơ năng còn có nhiệt năng.
b. Kết luận 1: Trong các hiện tượng tự nhiên, thường có sự biến đổi giữa thế năng và động năng, cơ năng luôn luôn giảm.Phần cơ năng hao hụt đi đã chuyển hoá thành nhiệt năng.
Qua thí nghiệm vừa khảo sát em có kết luận gì ?
2. Biến đổi cơ năng thành điện năng và ngược lại. Hao hụt cơ năng.
Hình 60.2
C4. Hãy chỉ ra trong thí nghiệm này, năng lượng đã được biến đổi từ dạng nào sang dạng nào qua mỗi bộ phận.
C4 :- Máy phát điện: Cơ năng -> điện năng
- Động cơ điện: Điện năng -> cơ năng
C5. So sánh thế năng ban đầu cung cấp cho quả nặng A và thế năng mà quả nặng B thu được khi lên đến vị trí cao nhất. Vì sao có sự hao hụt thế năng này?
C5. Thế năng ban đầu của quả nặng A lớn hơn thế năng mà quả nặng B thu được. Vì khi quả nặng A rơi xuống chỉ có một phần thế năng chuyển hoá thành điện năng còn một phần biến thành động năng của chính quả nặng.
Khi dòng điện làm quay động cơ điện kéo quả nặng B lên thì chỉ có một phần điện năng chuyển hoá thành cơ năng , còn một phần thành nhiệt năng làm nóng dây dẫn.
Kết luận 2: Trong động cơ điện phần lớn điện năng chuyển hoá thành cơ năng.Trong các máy phát điện phần lớn cơ năng chuyển hoá thành điện năng. Phần năng lượng hữu ích thu được cuối cùng bao giờ nhỏ hơn phần năng lượng ban đầu cung cấp cho máy. Phần năng lượng hao hụt đi đã biến đổi thành dạng năng lượng khác.
II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà nó chỉ chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác, hoặc truyền từ vật này sang vật khác.
III. VẬN DỤNG: ( Các em tự học)
NỘI DUNG BÀI HỌC
- Sự chuyển hoá năng lượng trong các quá trình cơ, nhiệt, điện như thế nào ? Phát biểu nội dung định luật bảo toàn năng lượng.
- Đọc nội dung có thể em chưa biết.
- Làm các bài tập 60.1 -> 60.4 trang 67 SBT.
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC