QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN
LUYỆN TẬP TẠO LẬP VĂN BẢN
I. Các bước tạo lập văn bản
Tình huống
TH1: Bạn em ham chơi game nên bỏ bê việc học hành. Em hãy viết một bức thư khuyên nhủ bạn.
TH2: Hôm nay là sinh nhật của em họ em ở quê. Em và em ấy rất thân nhau, em hãy viết một tấm thiệp chúc mừng sinh nhật em ấy.
1. Ý nghĩa của việc tạo lập văn bản
Thông qua 2 tình huống trên, em hãy cho biết, khi nào thì chúng ta có nhu cầu tạo lập văn bản?
Đối với người nói (người viết): 
Trình bày sự vật, sự việc và bộc lộ suy nghĩ, tình cảm của mình. 
Khi muốn giải bày tình cảm, khi có nhu cầu phát biểu ý kiến hay viết thư cho bạn bè, viết bài cho báo.
Ý NGHĨA CỦA VIỆC 
TẠO LẬP VĂN BẢN
Đối với người nghe (người đọc): Hiểu được sự vật, sự việc và tâm tư, tình cảm của người nói.
Đóng vai mình là En- ri-cô sau khi đọc thư của bố, em hãy viết thư lại cho bố bày tỏ sự hối hận của mình (theo các bước gợi ý)
Bước 1: Định hướng văn bản
Định hướng
Đối tượng: Viết cho ai?
Mục đích: Viết để làm gì?
Nội dung: Viết về cái gì?
Cách thức: Viết như thế nào?
Bước 1: Định hướng văn bản
Định hướng
Đối tượng: Viết cho bố
Mục đích: Viết để bày tỏ sự hối hận và xin lỗi bố mẹ
Nội dung: Viết về sự hối hận của mình, mong bố mẹ tha thứ
Cách thức: Viết thư
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý (bố cục)
Dàn ý
Mở bài
Thân bài
Kết bài
Trình bày lí do viết thư cho bố
Con hiểu việc làm của con đã làm bố mẹ buồn lòng.
Con đã hiểu tình yêu thương, sự hi sinh lớn lao của mẹ.
Con thấy xấu hổ và nhục nhã khi chà đạp lên tình yêu thương đó.
Con thành khẩn xin lỗi bố mẹ.
Con hứa sẽ trở thành đứa con ngoan
Bước 3: Diễn đạt các ý trong bố cục thành câu văn, đoạn văn
Các yêu cầu
Đúng chính tả;
Lời văn trong sáng
Đúng ngữ pháp;
Dùng từ chính xác;
Sát với bố cục;
Có tính liên kết;
Có mạch lạc;
Kể chuyện hấp dẫn;
Bước 4: Kiểm tra lại văn bản vừa tạo lập
Ví dụ:
Bố kính yêu! Trước hết con xin lỗi bố và xin lỗi mẹ bằng sự thành khẩn trong lòng mình. Con hứa từ nay sẽ không có một lời nói nào làm tổn hại đến tình thương yêu mà bố mẹ đã dành cho con. Tôi nguyện sẽ trở thành người con ngoan ngoãn, lễ phép và có hiếu với ông bà. Cuối cùng con xin bố mẹ tha lỗi cho con.
Bố của con
En – ri - cô
Con của bố
Con
bố mẹ
Kiểm tra việc thực hiện các bước 1, 2, 3.
Sửa chữa chỗ sai, bổ sung phần thiếu.
Về đối tượng: Nói, viết cho ai?
Về mục đích: Để làm gì?
Về nội dung: Về cái gì?
Về cách thức: Như thế nào?
Quá trình tạo lập văn bản
Định hướng văn bản
Xây dựng bố cục
Diễn đạt các ý thành lời văn
Kiểm tra, chỉnh sửa
Rành mạch, hợp lí, đúng định hướng
Chính xác, trong sáng, có mạch lạc, liên kết chặt chẽ
- Kiểm tra việc thực hiện các bước 1, 2, 3.
Sửa sai, bổ sung chỗ thiếu.
II. Thực hành trên lớp
1. Định hướng
Viết cho một người bạn nước ngoài.
Em sẽ viết cho ai?
Viết để làm gì?
Viết để bạn hiểu về đất nước của mình.
Viết cái gì?
Truyền thống lịch sử, cảnh đẹp thiên nhiên, những đặc sắc về văn hóa và phong tục của đất nước Việt Nam.
ĐỀ BÀI:
Em cần viết một bức thư để tham gia cuộc thi viết thư cho Liên minh Bưu chính Quốc tế (UPU) tổ chức với đề tài: Thư cho một người bạn để bạn hiểu về đất nước mình
2. Lập dàn bài
Em sẽ định hướng cách viết ba phần của dàn bài như thế nào ?
a. Mở bài:
Địa điểm viết thư.
Lời chào. Lời xưng hô, hỏi thăm sức khỏe bạn, gia đình bạn.
Lí do viết thư (ca ngợi đất nước)
Giới thiệu đất nước mình:
- Vẻ đẹp tự nhiên: bờ biển dài với nhiều sản vật quý hiếm, có nhiều danh lam thắng cảnh:
- Truyền thống lịch sử:
+ Trải qua nhiều cuộc kháng chiến và giành thắng lợi vẻ vang.
- Bản sắc văn hóa dân tộc: Tết, lễ hội…
b. Nội dung bức thư
c. Kết bài :
- Lời chào.
- Lời chúc.
- Lời mời.
HÀ NỘI
HUẾ
NHA TRANG
ĐÀ LẠT
Chúc các em học tập tốt!
Goodbye