Tổ 4
Nhóm 2
Thành viên
Đặng Anh Vy
Trác Ngọc Đăng Khoa
Lê Thị Nhi
Lê Thị Trúc Hà

Bài 47 Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người
Nội Dung Bài Học
I- Điều khiển sinh sản ở động vật
1. Một số biện pháp làm thay đổi số con
2. Một số biện pháp điều khiển giới tính
II- Sinh đẻ có kế hoạch ở người
1. sinh đẻ có kế hoạch là gì?
2. Các biện pháp tránh thai
I. Điều khiển sinh sản ở người
1. Một số biện pháp làm thay đổi số con
-Tiêm chiết dịch từ tuyến dưới não của các loài cá khác làm cho trứng chín hàng loạt, sau đó nặn trứng ra và cho thụ tinh nhân tạo bên ngoài cơ thể rồi đem ấp nở ra thành cá
Trứng chín
(tuyến dưới não)
Tiêm dịch
Nặn trứng
Thụ tinh ngoài
Ấp
Nở cá con
a. Sử dụng hoocmôn hoặc chất kích thích tổng hợp
-Tiêm huyết thanh ngựa chửa cho trâu bò,… cho trứng nhanh chín và rụng hoặc làm chín và rụng nhiều trứng cùng một lúc, sau đó cho thụ tinh nhân tạo với tinh trùng đã chuẩn bị sẵn
Tiêm huyết thanh ngựa chửa
Trứng nhanh chín và rụng nhiều
Thụ tinh nhân tạo
b. Thay đổi các yếu tố môi trường
Thay đổi thời gian chiếu sáng đối với gà nuôi
 gà có thể đẻ 2 trứng/ngày
c. Nuôi cấy phôi
d. Thụ tinh nhân tạo
- Thụ tinh ngoài cơ thể
VD: Thụ tinh nhân tạo ở cá tra
- Thụ tinh trong cơ thể cái
Bình đựng nitơ lỏng
“Ngân hàng gen” cất giữ tinh trùng ở Mĩ
VD: Thành tựu đạt được thụ tinh nhân tạo ở một số động vật
quý hiếm
Sử dụng hoocmôn hoặc chất kích thích tổng hợp
Thay đổi các yếu tố môi trường
Nuôi cấy phôi.
Thụ tinh nhân tạo
Mục đích
Tăng cá thể con sinh ra trong cùng
một thời điểm ( trong cùng 1 Lứa), nhằm nâng cao năng suất, chất lượng vật nuôi
2. Một số biện pháp điều khiển giới tính
- Tách tinh trùng X, Y sau đó thụ tinh nhân tạo.
Lọc
Li tâm
Điện di
Sử dụng hoocmôn sinh dục
VD: Nuôi cá rô phi bột (cá nhỏ) bằng 17-metyltestosteron (một loại testosteron tổng hợp) kèm vitamin C sẽ tạo ra 90% cá rô phi đực.
II. Sinh đẻ có kế hoạch ở người
1- SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH
Sinh đẻ có kế hoạch là:
Điều chỉnh về số con
Thời điểm sinh con
Khoảng cách sinh con
b – CÁC BIỆN PHÁP TRÁNH THAI
Biện pháp tránh thai tạm thời
Biện pháp tránh thai vĩnh viễn
Trong một lần quan hệ hay trong một thời gian ngắn
Có thể mang thai bình thường
Nữ giới chưa lập gia đình hoặc còn muốn sinh con thêm.
Khả năng tránh thai vĩnh viễn
Không còn khả năng sinh sản nữa.
Phụ nữ đã lớn tuổi, không có nhu cầu sinh thêm con.

17
Các biện pháp tránh thai tạm thời:
Tính ngày trứng rụng
Bao cao su
Thuốc uống tránh thai
Đặt vòng tránh thai
Các biện pháp tránh thai vĩnh viễn
Thắt ống dẫn trứng
Thắt ống dẫn tinh
Biện Pháp Tránh Thai tạm thời
TÍNH NGÀY TRỨNG RỤNG
Cơ chế: Tránh giao hợp vào ngày trứng rụng để tinh trùng không gặp được trứng
ƯU ĐIỂM:
Không cần phải suy nghĩ về các dụng cụ hay thuốc tránh
NHƯỢC ĐIỂM:
Kiểm soát rất chặt chẽ chu kỳ kinh nguyệt
Sử dụng biện pháp bảo vệ trong 6 ngày trước khi bạn rụng trứng.
Tỷ lệ thất bại của biện pháp này rất cao, lên tới 25%.
Biện Pháp Tránh Thai Tạm Thời
SỬ DỤNG BAO CAO SU

Cơ chế: Ngăn không cho tinh trùng gặp trứng














ƯU ĐIỂM
NHƯỢC ĐIỂM
Không đòi hỏi phải kê đơn thuốc hay khám bác sĩ
Giúp phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS
-Làm gián đoạn hoạt động tình dục

-Một số người có thể bị dị ứng với bao cao su

-Bao có thể bị rách trong quá trình hoạt động

-Bao không được bảo quản trong nơi ẩm thấp
Biện Pháp Tránh Thai Tạm Thời
THUỐC UỐNG TRÁNH THAI
Cơ chế: Ngăn cản sự phát triển của trứng chín và rụng
THUỐC HẰNG NGÀY
THUỐC KHẨN CẤP
ƯU ĐIỂM
Sử dụng đúng, tỷ lệ thất bại chỉ khoảng 1%.
Ít tác dụng phụ
Bảo vệ khỏi các bệnh viêm, nhiễm trùng vùng chậu, ung thư nội mạc tử cung và ung thư buồng trứng.
NHƯỢC ĐIỂM

Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng mỡ máu và nguy cơ tắc động mạch,...
Không có tác dụng phòng chống các bệnh lây qua đường tình dục và HIV/AIDS
Triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, rối loạn kinh nguyệt,...

Biện Pháp Tránh Thai Tạm Thời
ĐẶT VÒNG TRÁNH THAI
Cơ chế: Ngăn không cho hợp tử làm tổ ở cổ tử cung
ĐẶT VÒNG TRÁNH THAI
Không phải ai cũng sử dụng được
Đau trong vài ngày đầu, ra máu kinh nhiều hơn
Không giúp phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS.
Biện Pháp Tránh Thai Vĩnh Viễn

ƯU ĐIỂM
Không làm thay đổi lượng hormone trong cơ thể.
Tỷ lệ tránh thai gần 100%
Ít nguy cơ bị bệnh hơn
NHƯỢC ĐIỂM
Nguy cơ sau phẫu thuật như: phản ứng với thuốc gây mê, đau vùng chậu,...
Chắc chắn rằng không muốn sinh thêm con
Tốn kém và không được bảo đảm.
Cơ chế: Không cho tinh trùng/trứng đi vào ống
THẮT ỐNG DẪN TRỨNG
THẮT ỐNG DẪN TINH
Thắt và cắt ống đẫn trứng ở nữ
Thắt ống dẫn tinh ở nam
25
3. NẠO PHÁ THAI
Những trường hợp có thể được phương pháp nạo, hút thai:
Tránh sinh con ngoài ý muốn (vị thành niên)
Cơ thể không đủ sức mang thai
Người phụ nữ mắc bệnh tim mạch, nhiễm HIV
Người phụ nữ đã sinh nhiều con….
Thanks !
26