Bài 3+4: SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG
Mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng
Hệ thống sản xuất giống cây trồng
Quy trình sản xuất giống cây trồng
I. Mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng
Duy trì, củng cố độ thuần chủng, sức sống và tính trạng điển hình của giống.
Tạo ra số lượng giống cần thiết để cung cấp cho sản xuất đại trà.
Đưa giống tốt phổ biến nhanh vào sản xuất.
Sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng
Sản xuất hạt giống nguyên chủng từ siêu nguyên chủng
Sản xuất hạt giống xác nhận
II. Hệ thống sản xuất giống cây trồng
Hạt giống siêu nguyên chủng là hạt giống có chất lượng và độ thuần khiết rất cao.
Giai đoạn này có nhiệm vụ duy trì, phục tráng và sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng.
Thực hiện tại các xí nghiệp, các trung tâm sản xuất giống chuyên trách.
Sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng
Sản xuất hạt giống nguyên chủng từ siêu nguyên chủng
Giai đoạn này có nhiệm vụ sản xuất hạt giống nguyên chủng (hạt giống có chất lượng cao) từ hạt giống siêu nguyên chủng.
Thực hiện tại các công ti hoặc các trung tâm giống cây trồng.
Sản xuất hạt giống xác nhận
Giai đoạn này có nhiệm vụ sản xuất hạt giống xác nhận được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng để cung cấp cho nông dân sản xuất đại trà.
Thực hiện tại các cơ sở nhân giống liên kết giữa các công ti, trung tâm và cơ sở sản xuất.
Sản xuất
hạt giống xác nhận
Sản xuất
hạt giống siêu nguyên chủng và nguyên chủng
Chỉ những cơ sở sản xuất giống chuyên nghiệp mới đảm bảo được về cơ sở vật chất, chuyên môn và nhân lực để đảm bảo hạt giống có chất lượng cao và độ thuần khiết rất cao.
1. Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp
III. Quy trình sản xuất giống cây trồng
Sản xuất giống cây trồng tự thụ phấn.
Sản xuất giống cây trồng thụ phấn chéo.
Nhân giống vô tính.
2. Sản xuất giống cây rừng
1. Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp
a. Sản xuất giống cây trồng tự thụ phấn (hạt phấn rơi trên đầu nhụy hoa của cùng một cây)
Năm thứ nhất: gieo hạt tác giả → chọn cây ưu tú.
Năm thứ hai: gieo hạt của cây ưu tú thành từng dòng → chọn các dòng đúng giống và thu lấy hỗn hợp hạt (hạt SNC).
Năm thứ ba: nhân giống nguyên chủng từ giống siêu nguyên chủng.
Năm thứ tư: sản xuất hạt giống xác nhận từ giống nguyên chủng.
Sơ đồ sản xuất hạt giống duy trì ở cây tự thụ phấn.
b. Sản xuất giống cây trồng thụ phấn chéo (hạt phấn cây A rơi trên đầu nhụy của cây B)
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Sản xuất giống ở cây trồng thụ phấn chéo
Vụ thứ nhất: gieo hạt của ít nhất 3000 cây giống SNC vào 500 ô → mỗi ô chọn một cây đúng giống → thu lấy hạt và gieo thành hàng trong khu cách li.
Vụ thứ hai: đánh giá, loại bỏ tất cả các hàng không đạt yêu cầu và những cây xấu trên hàng đạt yêu cầu → tung phấn → thu hạt (lô hạt siêu nguyên chủng).
Vụ thứ ba: nhân giống SNC ở khu cách li → loại bỏ các cây không đạt yêu cầu → tung phấn → thu hạt (hạt nguyên chủng).
Vụ thứ tư: nhân giống nguyên chủng ở khu cách li → loại bỏ cây xấu → tung phấn → thu hạt (hạt xác nhận).
CÂY LẤY CỦ
HỆ
VÔ TÍNH ƯU TÚ
CÂY NHÂN HOM, THÂN NGẦM
CÂY MẸ ƯU TÚ
CÂY GHÉP, CÀNH GIÂM
HỆ CỦ
c. Sản xuất giống cây trồng nhân giống vô tính
Bước 1: Chọn lọc duy trì thế hệ vô tính (đạt tiêu chuẩn cấp siêu nguyên chủng).
Bước 2: Sản xuất củ giống hoặc vật liệu giống cấp nguyên chủng.
Bước 3: Sản xuất củ giống hoặc vật liệu giống đạt tiêu chuẩn thương phẩm.
2. Sản xuất giống cây rừng
Bước 1: Chọn những cây trội, khảo nghiệm và chọn lấy các cây đạt tiêu chuẩn để xây dựng rừng giống/vườn giống.
Bước 2: Lấy hạt giống từ rừng giống/vườn giống sản xuất cây con để cung cấp cho sản xuất.
Củng cố
Câu 1: Ý nào sau đây SAI khi nói về mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng?
Củng cố
A. Tạo ra số lượng giống cần thiết để cung cấp cho sản xuất đại trà.
B. Sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng.
C. Đưa giống tốt phổ biến nhanh vào sản xuất.
D. Duy trì, củng cố độ thuần chủng, sức sống và tính trạng điển hình của giống.
Câu 2: Quá trình hạt giống được cơ quan chọn tạo giống nhà nước cung cấp đến khi nhân được số lượng lớn hạt giống phục vụ cho sản xuất đại trà phải trải qua các giai đoạn sản xuất hạt giống nào sau đây?
A. Từ hạt tác giả → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
B. Giống thoái hóa → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
C. Giống nhập nội → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
D. Hạt giống siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng →hạt xác nhận.
Câu 3: Quy trình sản xuất giống cây trồng nông nghiệp được phân loại dựa vào yếu tố nào của cây trồng?
Củng cố
A. Đặc điểm hình thái.
B. Đặc điểm sinh lí.
C. Phương thức sinh sản.
D. Phương thức dinh dưỡng.
Câu 4: Quy trình sản xuất giống ở cây tự thụ phấn được tiến hành như thế nào?
A. Từ hạt tác giả → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
B. Giống thoái hóa → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
C. Giống nhập nội → hạt siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng → hạt xác nhận.
D. Hạt giống siêu nguyên chủng → hạt nguyên chủng →hạt xác nhận.
Câu 5: Sản xuất giống cây trồng thụ phấn chéo vì sao phải chọn ruộng cách li?
Củng cố
A. Để đạt chất lượng tốt.
B. Do đặc điểm sinh thái của cây.
C. Để sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng.
D. Để không xảy ra tạp giao khi thụ phấn.
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THEO DÕI!