Game show
AI THÔNG MINH HƠN HỌC SINH LỚP MẪU GIÁO
“Bà đó bà chết bả bay lên trời”
Hỏi: bà đó chết năm bao nhiêu tuổi và tại sao bà ấy chết?
 Bả bay: bảy ba
 Bà đó: bò đá
2021
Chơi chữ
Giáo viên: Hướng Thị Minh Anh
Thế nào là chơi chữ?
Các lối chơi chữ
Luyện tập
目录
CONTENTS
I.
II.
III.
I.
Thế nào là chơi chữ?



Bà già đi chợ Cầu Đông,
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.
Ví dụ
1. Em có nhận xét gì về nghĩa của các từ lợi trong bài ca dao trên?
2. Việc sử dụng từ lợi ở cuối bài ca dao là dựa vào hiện tượng gì của từ ngữ? Tác dụng?



- Lợi (2), (3) : Danh từ
Ích lợi, lợi lộc
Lợi (nướu) răng
- L?i (1): Tính t?
Tạo sắc thái dí dỏm, hài hước...làm cho bài ca dao thêm hấp dẫn, thú vị.
Ghi nhớ 1
- Khái niệm: Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước,...
- Tác dụng: Làm cho câu văn hấp dẫn và thú vị
Liên hệ
“Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia”
- Đồng âm giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt : quốc quốc (nước), gia gia (nhà)
 Vừa tả được tiếng chim lại vừa gửi gắm nỗi lòng nhớ nước, thương nhà.
Truyện cười: Tổ tiên người Nhật


-Mi đi ga chi?
- Tau đi ga ni. Mi đi ga mô?
- Tau đi ga tê.
- Ga tê ga chi? - Ga Lăng Cô tề.
- Răng đông như ri?
-Ri mà đông chi!
- Mi ra ga mô?
- Ra ga Nam Ô.
- Khi mô mi đi?
- Chừ chứ khi mô.
- Mi lo đi đi.
- Ừ, tau đi nghe mi!

Nhận ra cách phát âm ngôn ngữ của người dân địa phương ở đây không khác gì tiếng Nhật ngày nay, nhà nghiên cứu người Nhật đã mừng rỡ reo lên:
- A! Đây chính là tổ tiên của người Nhật!
II.
Các lối chơi chữ
Hoàn thiện phiếu bài tập sau
Ranh (Tướng)
Ranh con
Danh (Tu?ng)
Giỏi, nổi tiếng
Dùng lối nói trại âm (gần âm)
 Mỉa mai, giễu cợt tên chỉ huy quân sự Pháp
Lặp liên tiếp phụ âm “M”
D�ng c�ch di?p �m
Cá đối
Cối đá
Mèo cái
Mái kèo
Dùng lối nói lái
Sầu riêng
Vui chung
><
Dùng từ trái nghĩa
Ghi nhớ 2
CÁC LỐI CHƠI CHỮ
Dùng lối
nói trại âm
(gần âm)
Dùng từ
đồng âm
Dùng
cách
điệp âm
Dùng lối
nói lái
Dùng từ ngữ
đồng nghĩa,
trái nghĩa,
gần nghĩa
Lưu ý
Chơi chữ được sử dụng trong
Cuộc sống hằng ngày
Văn học
Thơ văn
trào phúng
Câu đối
Câu đố
…..

1
2
3
4
5

Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu đố sau?
Cái cây xanh xanh
Cái lá cũng xanh
Có bông trên cành
Có trái cận mây. (là cây gì?)

Lối chơi chữ nàođược sử dụng trong câu sau:
Kiến bò đĩa thịt, đĩa thịt bò
Lối chơi chữ được sử dụngtrong câu thơ sau:
Chữ tài liền với chữ tai một vần
(Nguyễn Du)
Lối chơi chữ được sử dụng trong câu sau:
Cô Cẩm cầm cái chổi chọc chú chuột chù chết cứng....
Lối chơi chữ được sử dụng trong câu thơ sau:
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia…
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
III.
Luyện tập
Đọc bài thơ dưới đây và cho biết tác giả đã dùng những từ ngữ nào để chơi chữ
Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,
Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.
Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,
Nay thét mai gầm rát cổ cha.
Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,
Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.
Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học,
Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.
(Lê Quý Đôn)
 Lối nói trại âm, đồng âm
 Chỉ loài rắn
Bài hát “búp bê bằng bông” đã sử dụng lối chơi chữ gì?
Sử dụng lối chơi chữ điệp âm “B”
Có con mà chẳng có cha
Có lưỡi, không miệng, đó là vật chi?
 Con dao (Lối chơi chữ trái nghĩa)
Khi đi cưa ngọn, khi về cũng cưa ngọn (Là con gì?)
 Cưa ngọn - con ngựa (lối chơi chữ nói lái)
Trên trời rớt xuống mau co (Là cái gì?)
 Mo cau (lối chơi chữ nói lái)
Trùng trục như con bò thui
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu
(Là con gì?)
 Con bò thui (lối chơi chữ nói lái)
Trình bày sản phẩm sưu tầm các lối chơi chữ như đã giao cho 7 nhóm
Thầy giáo tháo giầy, tháo cả ủng, thủng cả áo, xé giáo án, gián áo
Tạm biệt các em
2019