- GV đọc lần lượt các câu hỏi trong trò chơi ô chữ.
- Sau khi GV đọc câu hỏi, đội nào bấm chuông trước sẽ giành quyền trả lời.
Đúng được 1 điểm, sai nhường quyền
trả lời cho đội khác.
T
Ấ
C
Ụ
Ố
I
G
I
G
Ữ
C
N
A
Ắ
G
T
N
H
L
… đất …. vàng
‘‘Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại …’’
‘‘Nhất … trì, nhị … viên, tam … điền’’
‘‘Mau sao thì … / Vắng sao thì mưa’’
‘‘Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ …’’
‘‘Ráng mỡ gà, có nhà thì …’’
N
G
N
Tục ngữ về con người và xã hội
I. Đọc, tìm hiểu chú thích
1. Một mặt người / bằng mười mặt của
2. Cái răng,/ cái tóc / là góc con người
8. Ăn quả / nhớ kẻ trồng cây
3. Đói cho sạch,/ rách cho thơm
5. Không thầy / đố mày làm nên
6. Học thầy / không tày học bạn
7. Thương người / như thể thương thân
9. Một cây /làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại / nên hòn núi cao
4. Học ăn,/ học nói,/ học gói,/ học mở
Xếp các câu tục ngữ trong bài theo nhóm phù hợp (Ghi số thứ tự của câu theo SGK)
a/ Tục ngữ về vẻ đẹp và phẩm chất của con người: …………
b/ Tục ngữ về học tập, tu dưỡng: ……………
c/ Tục ngữ về quan hệ ứng xử và đạo lí trong cuộc sống: ………… …
1; 2; 3
4; 5; 6
7; 8; 9
II. Đọc hiểu văn bản
Làm việc nhóm
Tổ 1: Câu 1; 3
Tổ 2: Câu 5
Tổ 3: Câu 8;9
Tổ 4: Câu 9
1. Một mặt người bằng mười mặt của
>
Nghệ thuật:
1. Một mặt người bằng mười mặt của
Hoán dụ: mặt người
Nội dung:
Người quý hơn của gấp bội lần
Khẳng định tư tưởng coi trọng giá trị con người của nhân dân ta
Nhân hóa: mặt của
So sánh
Đối lập đ.vị chỉ số lượng:
1 > 10
Tình huống vận dụng:
1. Một mặt người bằng mười mặt của
- Phê phán những trường hợp coi của hơn người
- An ủi, động viên những trường hợp được cho là “Của đi thay người”.
- Quan niệm về việc sinh đẻ trước đây: Muốn có nhiều con.
Một số câu tục ngữ tương tự:
1. Một mặt người bằng mười mặt của
- Người sống đống vàng.
- Người ta là hoa đất.
- Người làm ra của chứ của không làm ra người
- Lấy của che thân không ai lấy thân che
3.Đói cho sạch, rách cho thơm
Nghệ thuật:
3.Đói cho sạch, rách cho thơm
Ẩn dụ: sạch; thơm
Nội dung:
Nghĩa đen: Dù đói, rách vẫn phải ăn uống, ăn mặc sạch sẽ, giữ gìn thơm tho .
Đối: đói - rách, sạch - thơm
Nghĩa bóng: Dù nghèo khổ, thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch
Tình huống vận dụng:
3.Đói cho sạch, rách cho thơm
Khuyên con người phải sống sao cho trọn phẩm giá, nhân cách, phải có lòng tự trọng
Một số câu tục ngữ tương tự:
- Giấy rách phải giữ lấy lề
- Chết trong sống đục
- Cọp chết để ra, người ta chết để tiếng
Nghệ thuật:
5. Không thầy đố mày làm nên
Gieo vần “ay”: thầy, mày
Nội dung:
Ca ngợi, khẳng định vai trò của người thầy giáo đối với sự thành đạt của học sinh
Nói quá
Một số câu tục ngữ tương tự:
5. Không thầy / đố mày làm nên
- Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy
Tình huống vận dụng:
Khuyên nhủ con người cần biết kính trọng, biết ơn thầy, cô giáo
Nghệ thuật
8. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Nội dung
Trường hợp vận dụng
Ẩn dụ: Cây – quả; trồng - ăn
Khi được hưởng thành quả nào đó, phải nhớ đến người đã có công gây dựng nên, biết ơn người đã giúp mình
Thể hiện tình cảm biết ơn với ông bà, cha mẹ, thầy cô, những người giúp mình, hi sinh vì mình…
Một số câu tục ngữ tương tự:
8. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
- Uống nước nhớ nguồn.
- Lá rụng về cội.
- Ăn bát cơm dẻo, nhớ nẻo đường đi
Nghệ thuật
Nội dung
Một người lẻ loi không thể làm nên việc lớn, nhiều người hợp sức lại thì sẽ làm được mọi việc
9. Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Ẩn dụ: …như…
Đối: chẳng nên >< nên; một >< ba
 Khẳng định sức mạnh đoàn kết
Một số câu tục ngữ tương tự:
9. Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
- Góp gió thành bão.
- Đông tay vỗ nên kêu.
- Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết.
III. Tổng kết
Nghệ thuật
Sử dụng cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc
Sử dụng các biện pháp tu từ
Tạo vần, nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận dụng
Nội dung
Tôn vinh giá trị con người
Đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có
GIÚP HỌC
SINH QUA SÔNG
1
2
3
4
5
Tục ngữ về con người xã hội được hiểu theo những nghĩa nào?
A. Nghĩa đen
B. Nghĩa đen + Nghĩa bóng
C. Nghĩa bóng
D. Tất cả đều sai
Câu tục ngữ nào trong bài sử dụng cách diễn đạt so sánh ngang bằng?

A. Câu 1
B. Câu 1 và 7
C. Câu 1 và 6
D. Câu 7
Từ ngữ nào trong câu “Cái răng, cái tóc là góc con người” sử dụng hình ảnh hoán dụ?
A. Cái răng
B. Cái tóc
C. Cái răng, cái tóc
D. Góc
Câu tục ngữ nào dưới đây đồng nghĩa với câu “Đói cho sạch, rách cho thơm”?
Nhà sạch thì mát, bát
sạch ngon cơm
B. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh

C. Giấy rách phải giữ lấy lề
D. Áo rách khéo vá hơn lành vụng may
Câu tục ngữ “Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.” phù hợp với nội dung học tập nào sau đây?
A. Học nói
B. Học ăn
C. Học mở
D. Học gói
PHIẾU BÀI TẬP
Nêu câu tục ngữ trong văn bản phù hợp với những ngữ liệu sau đây

a/ Một ngôi sao chẳng sáng đêm
Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng

b/ Một cậu bé đi hát dạo, bán những món hàng nhỏ như vé số và kẹo cao su ở những quán phở vỉa hè. Khi khách ngỏ ý muốn cho cậu tiền và không lấy món hàng, cậu đã từ chối nhận tiền.

c/ Dao có mài mới sắc, người có học mới khôn.

d/ Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.

d/ Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Bài cũ
Chọn một câu tục ngữ trong văn bản mà em thích nhất và thực hiện yêu cầu dưới đây:
a/ Em có đồng ý với lời khuyên mà câu tục ngữ nêu ra không?
b/ Tìm ít nhất 2 lí lẽ để giải thích cho câu trả lời của em.
c/ Với mỗi lí lẽ, tìm ít nhất 2 dẫn chứng (trong tác phẩm văn học, sự kiện thực tế…) để chứng minh
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Bài mới
Soạn bài Rút gọn câu
- Cá nhân: Đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Nhóm: Thử xây dựng 1 đoạn hội thoại ngắn có sử dụng câu rút gọn
Tạm biệt các em!
Chúc các em học tốt