CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT

Chương II:
NHIỆT HỌC
Đổ 50cm3 rượu vào 50cm3 nước.
rượu
nước
Vrượu + Vnước =
100cm3
TÌNH HUỐNG
50cm3
50cm3
Vậy phần thể tích hao hụt của hỗn hợp đó đã mất đi đâu?
Hãy so sánh thể tích hỗn hợp và thể tích ban đầu của nước và rượu?
Thể tích hỗn hợp nhỏ hơn tổng thể tích ban đầu của rượu và nước.
TÌNH HUỐNG
1. Khi nhìn vào các chất (thủy tinh, nước…) ta thấy chúng như một khối liền nhau. Tuy nhiên, từ hơn hai nghìn năm trước, có người đã nghĩ rằng vật chất không liền một khối mà được cấu tạo từ các hạt riêng biệt rất nhỏ, mắt thường không thể nhìn thấy được.
2. Phải đến đầu thế kỉ XX, người ta mới dần chứng minh được điều này.
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
1. Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
Đồng được cấu tạo từ những nguyên tử đồng
Thí dụ:
Nước được cấu tạo từ các phân tử nước , gồm 1 nguyên tử oxy và 2 nguyên tử hidro
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
1. Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
- Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt.
- Những hạt riêng biệt đó được gọi là nguyên tử, phân tử.
- Nguyên tử là hạt chất nhỏ nhất.
- Vì các nguyên tử và phân tử cấu tạo nên các chất vô cùng nhỏ bé nên các chất nhìn như có vẻ liền một khối.
- Phân tử là một nhóm các nguyên tử kết hợp lại
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
1. Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
2. Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách hay không?
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
C1 - Đổ 50cm3 cát vào 50cm3 ngô rồi lắc nhẹ.
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
1. Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
2. Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách hay không?
? Ta có thu được 100 cm3 hỗn hợp ngô và cát không?
? Hãy giải thích tại sao?
Ta không thu được 100cm3 hỗn hợp ngô và cát.
Vì giữa các hạt ngô có ………..………nên khi đổ cát vào ngô, các hạt cát ………vào những ……...……….này làm cho thể tích hỗn hợp ……………. tổng thể tích của ngô và cát.
khoảng cách
xen
khoảng cách
nhỏ hơn
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
1. Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
2. Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách hay không?
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
Từ thí nghiệm mô hình, vận dụng để giải thích sự hụt thể tích trong thí nghiệm trộn rượu với nước?
Giữa các phân tử nước cũng như các phân tử rượu đều có khoảng cách. Khi trộn rượu với nước, các phân tử rượu đã xen kẽ vào khoảng cách giữa các phân tử nước và ngược lại. Vì thế mà thể tích hỗn hợp rượu -nước giảm.
Kết luận: Giữa các phân tử, nguyên tử có khoảng cách.
C2
I. CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
II. NGUYÊN TỬ- PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Hãy tưởng tượng giữa sân có quả bóng khổng lồ và có rất nhiều học sinh xô đẩy quả bóng từ mọi phía. Do những xô đẩy này không cân bằng nên quả bóng lúc bay lên khi rơi xuống, lúc sang trái, khi sang phải. Hiện tượng này liên quan đến thí nghiệm Brao-nơ
1. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
II. NGUYÊN TỬ- PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Thí nghiệm Brao -nơ
C2: Quả bóng tương tự với ….…………..trong thí nghiệm Bơ rao.
C3: Các học sinh tương tự như……..……………….trong thí nghiệm Bơ rao.
- Quả bóng chuyển động được là nhờ…...……….. xô đẩy từ nhiều phía.
- Hạt phấn hoa chuyển động được là nhờ…………………………..
………………………………………………………
hạt phấn hoa
những phân tử nước
các học sinh
- các phân tử nước chuyển động đến va chạm vào hạt phấn hoa từ nhiều phía.
Quan sát và so sánh sự tương tự
Năm 1827 nhà bác học Brao-nơ( người Anh) đã quan sát các hạt phấn hoa và phát hiện thấy chúng chuyển động không ngừng về mọi phía.Khi đó lý thuyết về vật chất được cấu tạo từ các nguyên tử, phân tử chưa ra đời nên ông không giải thích được thí nghiệm kỳ lạ này.
Hơn năm mươi năm sau thí nghiệm
của Brao-nơ, các nhà khoa học mới
Bước đầu tìm ra nguyên nhân của
chuyển động này. Mãi tới năm 1905
, nhà vật lí An-be Anh-xtanh (người
Đức mới giải thích được đầy đủ và
chính xác thí nghiệm Brao-nơ
An-be Anh-xtanh (1879 -1955)
Sự va chạm của các phân tử nước vào hạt phấn hoa
C3 : Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ?
Nguyên nhân là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng. Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía, các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng.
1. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng
Sự va chạm của các phân tử nước vào hạt phấn hoa
C3 : Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ?
1. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng
Các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng.
CHỦ ĐỀ : CẤU TẠO CHẤT
II. NGUYÊN TỬ- PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Nước nóng
Nước lạnh
2. Chuyển động của phân tử và nhiệt độ
Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên
tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động
càng nhanh.
Video chuyển động của phân tử các chất rắn , lỏng , khí
C4: Tại sao khi thả một cục đường vào một cốc nước rồi khuấy lên, đường tan và nước có vị ngọt?
Khi khuấy lên, các phân tử đường và nước xen kẽ vào khoảng cách của nhau làm cho nước thấy vị ngọt.
III. VẬN DỤNG




1
3
2
4
Mặt phân cách
Mặt phân cách mờ dần rồi mất hẵn.
C5: Đổ nhẹ nước vào một bình đựng dung dịch đồng sunfat màu xanh. Sau một thời gian, mặt phân cách mờ dần rồi mất hẵn. Nước và đồng sunfat đã hòa lẫn vào nhau.
Hiện tượng này gọi là hiện tượng khuyếch tán.
III. VẬN DỤNG




1
3
2
4
Mặt phân cách
Mặt phân cách mờ dần rồi mất hẵn.
Hãy dùng những hiểu biết của mình về nguyên tử, phân tử để giải thích hiện tượng trên.
Các phân tử nước và đồng sunfat đều chuyển động không ngừng về mọi phía, nên các phân tử đồng sunfat có thể chuyển động lên trên, xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và các phân tử nước có thể chuyển động xuống dưới, xen vào khoảng cách giữa các phân tử đồng sunfat, tạo nên hiện tượng khuyếch tán.
Cá muốn sống được phải hô hấp oxy trong không khí, vậy cá sống trong nước lấy oxy từ đâu?
Giữa các phân tử nước có khoảng cách nên các phân tử oxy trong không khí xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước, nhờ đó cá có thể sống được.
III. VẬN DỤNG
C6
* Khối lượng của trái đất lớn hơn khối lượng của quả cam bao nhiêu lần thì khối lượng của quả cam lớn hơn khối lượng của phân tử hiđrô bấy nhiêu lần.
mtđ ≈ 5,9.1024 kg
mquả cam ≈ 0,15kg.
mtrái đất ≈ 39.1024 mquả cam
* Nếu xếp một trăm triệu phân tử nước nối liền nhau thành một hàng thì cũng chưa dài đến 2cm.
* Nếu tưởng tượng mỗi vật đều lớn gấp một triệu lần, nghĩa là một con muỗi trở thành một con vật khổng lồ dài tới 10km thì kích thước mỗi phân tử vẫn chưa lớn bằng một dấu chấm (.).
10 Km
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Các em học thuộc phần ghi nhớ.
Làm bài tập trong SBT bài 19-20
Chuẩn bị tiết sau học chủ đề : “ Nhiệt năng- các hình thức truyền nhiệt
Tiết học đến đây là kết thúc
Chúc các em học tốt
GIÁO VIÊN




NGUYỄN THỊ NGỌC BÍCH
TỔ TRƯỞNG




NGÔ VĂN CHINH