KIỂM TRA BÀI CŨ
Phân biệt nhiệt năng và nhiệt lượng . Có mấy cách làm thay đổi nhiệt năng của một vật ? Cho thí dụ ở mỗi cách
Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng vật nhận được hay mất đi trong quá truyền nhiệt.
Có 2 cách làm thay đổi nhiệt năng: thực hiện công và truyền nhiệt.
Khi cưa gỗ, lưỡi cưa nóng lên do thực hiện công.
Đổ nước lên lưỡi cưa mới cưa xong, lưỡi cưa nguội đi do truyền nhiệt qua nước.
2. Người ta dùng miếng chà nồi làm sạch bề ngoài ấm inox và dùng ấm inox để đun sôi nước. Mỗi trường hợp đều làm ấm inox nóng lên.
Nêu tên cách làm thay đổi nhiệt năng trong mỗi trường hợp.Trường hợp nào ấm inox nhận được nhiệt lượng?
- Khi chà nồi, ấm inox nóng lên do thực hiện công.
- Khi đun nước, ấm inox nóng lên do bếp lửa truyền nhiệt cho ấm. Lúc này ấm nhận được nhiệt lượng từ bếp .
Khi rót nước nóng vào cốc inox hay cốc thủy tinh và cầm vào cốc, tay sẽ có cảm giác như thế nào?
TIẾT 27: CHỦ ĐỀ : SỰ TRUYỀN NHIỆT
Bài 22. DẪN NHIỆT
Dụng cụ :
Giá đỡ
Thanh đồng AB
Các đinh ghim được gắn bằng sáp tại các vị trí a, b, c, d, e
Đèn cồn
I . SỰ DẪN NHIỆT
1. Thí nghiệm.
Hình 22 .1
Bài 22: DẪN NHIỆT
Play
Trở lại Vật lý 8
A
B
a
b
c
d
e
C1 Các đinh rơi xuống chứng tỏ điều gì?
Các đinh rơi xuống chứng tỏ nhiệt đã truyền đến sáp làm cho sáp nóng lên và chảy ra.
C2 Các đinh rơi xuống trước, sau theo thứ tự nào?
Các đinh rơi xuống theo thứ tự a đến b, c, d rồi đến e.
Play
Trở lại Vật lý 8
Bài 22: DẪN NHIỆT
I. SỰ DẪN NHIỆT
1. Thí nghiệm
C3 Hãy dựa vào thứ tự rơi xuống của các đinh để mô tả sự truyền nhiệt năng trong thanh đồng AB.
Nhiệt được truyền từ lửa đèn cồn, qua đầu A đến đầu B của thanh đồng.
Sự truyền nhiệt năng trực tiếp, từ vật này sang vật khác, từ phần này sang phần khác của một vật được gọi là dẫn nhiệt .
Bài 22. DẪN NHIỆT
Đun nấu thức ăn bằng xoong nồi. 
Cầm một đầu chiếc muỗng nhôm nhúng vào một cốc nước sôi ta có cảm giác tay bị nóng lên.
Dùng một que sắt dài đưa một đầu vào bếp than đang cháy đỏ, một lúc sau cầm vào đầu còn lại ta thấy nóng.
Em hãy lấy ví dụ về hiện tượng dẫn nhiệt?

Bài 22. DẪN NHIỆT
Vậy theo các em trong các chất (chất rắn, lỏng, khí) thì sự dẫn nhiệt của chúng có giống nhau không?
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
Tìm hiểu sự dẫn nhiệt của các chất rắn khác nhau có giống nhau hay không.
+ Giá thí nghiệm.
+ Ba thanh: Đồng, nhôm, thuỷ tinh.
+ Các đinh ghim được gắn bằng sáp
+ Đèn cồn.
Mục đích thí nghiệm:
Dụng cụ thí nghiệm:
Hình 22.2
Bài 22. DẪN NHIỆT
I. SỰ DẪN NHIỆT
Đồng
Nhôm
Thuỷ tinh
Play
Hình 22.2
C4 Các đinh gắn ở đầu các thanh có rơi xuống
đồng thời không? Hiện tượng này chứng tỏ điều
gì?
Các đinh gắn ở đầu thanh đồng rơi xuống trước hết, rồi tới đinh ở thanh nhôm và cuối cùng đinh ở thanh thủy tinh.
Kim
Vậy:Chất rắn dẫn nhiệt tốt
Kim loại dẫn nhiệt tốt hơn thủy tinh
Hình 22.3
Play
Trở lại Vật lý 8
Bài 22: DẪN NHIỆT
I. SỰ DẪN NHIỆT
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
Hãy dựa vào các thí nghiệm sau đây để rút ra nhận xét về tính dẫn nhiệt của các chất rắn, lỏng, khí.
Khi nước ở phần trên ống nghiệm bắt đầu sôi thì cục sáp ở đáy ống nghiệm có bị chảy không?
Sáp không bị chảy.
* Nhận xét: Chất lỏng dẫn nhiệt kém.
Thí nghiệm 2: dùng đèn cồn đun nóng miệng một ống nghiệm, trong ống có đựng nước, dưới đáy có một cục sáp.
Play
Trở lại Vật lý 8
Hình 22.4
Thí nghiệm 3: dùng đèn cồn đun nóng đáy một ống nghiệm chứa không khí, đặt lộn ngược , ở nút ống nghiệm có gắn một cục sáp.
Khi đáy ống nghiệm đã nóng miếng sáp gắn ở nút ống nghiệm có bị chảy không?
Sáp không bị chảy.
Nhận xét: chất khí dẫn nhiệt kém.
Kết luận: - Các chất khác nhau có tính dẫn nhiệt khác nhau
Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.
Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém.
Qua 3 thí nghiệm em có kết luận gì về tính dẫn nhiệt của chất rắn, lỏng, khí?
Các nguyên tử đồng và sắt
( kim loại) xếp khít nhau nên dẫn nhiệt tốt.
Các phân tử nước ( chất lỏng) , khí hidrô ( chất khí) có khoảng cách nên dẫn nhiệt kém .
- Nếu coi khả năng dẫn nhiệt của không khí là 1 thì khả năng dẫn nhiệt của một số chất có giá trị như sau:
VẬN DỤNG
C9 Tại sao nồi, xoong thường làm bằng kim loại, còn bát đĩa thường làm bằng sứ.
Nồi , xoong thường làm bằng kim loại dẫn nhiệt tốt để đun nấu mau sôi.
Chén , đĩa thường làm bằng sứ dẫn nhiệt kém để giữ nóng đồ ăn và tay cầm không bị nóng , phỏng .
C11 Về mùa nào chim thường hay đứng xù lông? Tại sao?
VẬN DỤNG
Về mùa đông chim thường hay đứng xù lông, để tạo các lớp không khí dẫn nhiệt kém giữa các lông chim.
Tương tự như vậy, lúc trời rét, khi mặc nhiều áo mỏng sẽ thấy ám hơn khi mặc một áo dày.
C12 Tại sao trong những ngày rét sờ vào kim loại ta thấy lạnh, còn những ngày nắng nóng sờ vào kim loại ta thấy nóng?
VẬN DỤNG
C12: Kim loại dẫn nhiệt tốt nên những ngày rét, nhiệt độ bên ngoài thấp hơn nhiệt độ trong cơ thể (khoảng 370C). Khi sờ vào kim loại, nhiệt từ cơ thể truyền nhanh vào kim loại, ta cảm thấy lạnh. Ngược lại những ngày nắng nóng, nhiệt độ bên ngoài cao hơn nhiệt độ trong cơ thể nên khi sờ vào kim loại, nhiệt từ kim loại truyền nhanh vào cơ thể và ta cảm thấy nóng.
Tương tự HĐ 5, p 152 Sách tài liệu Dạy- Học Vật lý
Thép dẫn nhiệt tốt hơn gỗ: cẩm vào thanh thép , ta có cảm giác lạnh vì nhiệt từ cơ thể truyền nhanh vào kim loại.
Nước dẫn nhiệt tốt hơn không khí: nhúng tay vào nước ở 270C, ta thấy mát lạnh vì nhiệt từ cơ thể truyền nhanh vào nước.
1/ Tại sao về mùa hè, không khí trong nhà mái tôn nóng hơn không khí trong nhà mái tranh ?
2/ Ở thôn quê, người ta thường trữ nước đá trong bồn trấu. Em hãy giải thích cách làm này.
VẬN DỤNG
Mái tranh có lớp không khí dẫn nhiệt kém, còn mái tôn bằng kim loại dẫn nhiệt tốt nên vào mùa hè, không khí trong nhà mái tôn nóng hơn trong nhà mái tranh .
Trong trấu có nhiều khoảng trống để không khí lọt vào. Không khí dẫn nhiệt kém nên mặc dù trời nóng, nước đá cũng ít thu nhiệt từ ngoài vào và giữ được lâu tan.
Đun cùng một lượng nước, bằng ấm nhôm và bằng ấm đất trên cùng một bếp lửa thì nước trong ấm nào sẽ nhanh sôi hơn?
- Sau khi nước sôi, nếu tắt lửa, nước ở ấm nào nguội nhanh hơn, vì sao?
- Nước trong ấm nhôm nhanh sôi hơn vì nhôm dẫn nhiệt tốt hơn đất sét.
- Nếu tắt lửa, nước trong ấm nhôm nguội nhanh hơn vì nhiệt từ ấm nhôm truyền ra ngoài nhanh hơn ấm đất.
VẬN DỤNG
A. Vì tay ta làm nhiệt độ mặt bàn nhôm giảm xuống.
C. Vì tay ta nhận nhiệt lượng từ bàn nhôm ít hơn từ bàn gỗ.
D. Vì nhôm dẫn nhiệt tốt hơn gỗ nên khi sờ vào bàn nhôm ta bị mất nhiệt năng nhiều hơn khi ta sờ vào bàn gỗ.
D
ĐÁP ÁN
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
B. Vì tay ta làm tăng nhiệt độ của hai bàn , nhiệt độ của bàn nhôm tăng ít hơn.
Một bàn gỗ và một bàn nhôm cùng một nhiệt độ. Khi ta sờ tay vào mặt bàn ta cảm thấy mặt bàn nhôm lạnh hơn mặt bàn gỗ. Giải thích tại sao?
Trong các cách sắp xếp sau cách sắp xếp nào đúng khi sắp xếp các chất dẫn nhiệt từ tốt đến kém?
Nhôm, đồng, không khí, nước.
B. Đồng, không khí, nhôm, nước.
C. Nước, không khí, đồng, nhôm.
D. Đồng, nhôm, nước, không khí.
D
ĐÁP ÁN
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Trong sự dẫn nhiệt, nhiệt được truyền từ vật nào sang vật nào?
C. Từ vật có nhiệt năng lớn hơn sang vật có nhiệt năng nhỏ hơn.
B. Từ vật có khối lượng lớn hơn sang vật có khối lượng nhỏ hơn.
A. Từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn.
D. Cả ba câu trên đều đúng.
A
ĐÁP ÁN
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
GHI NHỚ
* Sự truyền nhiệt năng trực tiếp, từ vật này sang vật khác, từ phần này sang phần khác của một vật được gọi là dẫn nhiệt .
*Các chất khác nhau dẫn nhiệt khác nhau.
*Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.
*Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém.