Cùng chia sẻ
Hồi nhỏ, em hỏi bố mẹ câu gì nhất? Bố mẹ em trả lời/ giải thích thế nào? Em có thỏa mãn với câu hỏi đó không? Tại sao?
Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích
I. Mục đích và phương pháp giải thích
Hiện tượng nguyệt thực diễn ra như thế nào?
Vì sao có mưa lụt?
Tại sao hôm nay con về muộn?
Giải thích trong cuộc sống
 Những điều chưa biết trong mọi lĩnh vực
Trung thực là gì?
Thế nào là hạnh phúc?
Thế nào là “Có chí thì nên”?
Giải thích trong văn nghị luận
 Những tư tưởng, đạo lí lớn nhỏ, các chuẩn mực hành vi
Đọc thầm văn bản “Lòng khiêm tốn” (SGK, tr70)
Thảo luận nhóm
Thảo luận nhóm + Trả lời câu hỏi SGK trong 5’
Đại diện nhóm lên trình bày  Các bạn ở dưới nhận xét
Những đoạn văn định nghĩa
Giải thích khái niệm lòng khiêm tốn
Liệt kê những biểu hiện
Đối lập kẻ khiêm tốn và không khiêm tốn
 “Tóm lại” để đánh giá tổng quát
Những câu văn định nghĩa
“Lòng KT có thể được coi là 1 bản tính…”
“Điều quan trọng của KT là chính nó đã tự nâng cao giá trị ….”
“KT là biểu hiện của những con người đứng đắn ...”
"Con người KT bao giờ cũng là người thường thành công .."
“Khiêm tốn là tính nhã nhặn.”
….
Những câu văn
liệt kê biểu hiện
“… thường hay tự cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trai dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi thêm nhiều nữa.”
“… không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, … luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa.”
Kiêm tốn
Lợi
Không KT
Hại
Cách
giải
thích
Nêu định nghĩa
Nêu biểu hiện
So sánh, đối chiếu với các hiện tượng khác
Chỉ ra mặt lợi, hại, n/nhân, h/quả, cách đề phòng/noi theo
Bố cục
+ Mở bài: Đoạn 1, 2
Giới thiệu và nêu cái lợi của lòng khiêm tốn
(Đưa vấn đề và chỉ ra đặc điểm của vấn đề)
+ Thân bài: Đoạn 3, 4, 5
Giải thích khiêm tốn
Biểu hiện của lòng khiêm tốn
Lí do con người cần khiêm tốn
(Định nghĩa, biểu hiện, nguyên nhân của vấn đề)
+ Kết bài: Đoạn 6, 7
Tầm quan trọng và ý nghĩa của lòng khiêm tốn
(Kết thúc vấn đề, nêu ý nghĩa của vấn đề)
II. Luyện tập
Bài tập sgk tr72
- Vấn đề được giải thích: Lòng nhân đạo
- Phương pháp giải thích:
+ Nêu định nghĩa: “Lòng nhân đạo tức là lòng biết thương người.”
+ Đặt câu hỏi: “Thế nào là biết thương người ? Và thế nào là lòng nhân đạo?”
+ Kể những biểu hiện: Ông lão hành khất; Đứa bé nhặt từng mẩu bánh; Mọi người xót thương.
+ Đối chiếu lập luận bằng cách đưa ra câu nói của Thánh Găng - đi.
Văn nghị luận
Thuyết phục người đọc tin vào tính đúng đắn của vấn đề
Giảng giải để người đọc hiểu+nhận thức được vấn đề
Suy luận: Tương đồng, theo dòng thời gian, nhân – quả, khái quát – cụ thể…
Định nghĩa, liệt kê biểu hiện, đối lập, chỉ cái lợi - hại, nguyên nhân, …
Dùng dẫn chứng kết hợp lí lẽ
Dùng lí lẽ kết hợp dẫn chứng
Tinh thần yêu nước của nh/dân ta; Đức tính giản dị của Bác Hồ
Ý nghĩa văn chương
Những lĩnh vực nào sau đây cần sử dụng thao tác giải thích?
A
D
B
C
Văn học
Nghiên cứu khoa học
Đời sống hàng ngày
Trong mọi lĩnh vực.
Có mấy phương pháp giải thích trong 1 bài văn viết theo phép lập luận giải thích?
A
D
B
C
Một cách
Hai cách
Đa dạng
Ba cách
Phép lập luận giải thích khác phép lập luận chứng minh ở đâu?
A
D
B
C
Chủ yếu dùng dẫn chứng
Chủ yếu dùng lí lẽ
Dùng cả dẫn chứng và lí lẽ
Chỉ dùng trong văn nghị luận.
Dòng nào không phải là phép lập luận trong văn nghị luận?
A
D
B
C
Chứng minh
Phân tích
Kể chuyện
Giải thích
Trong văn nghị luận, phép lập luận giải thích được hiểu là gì?
A
D
B
C
Là việc kể tên các đặc điểm của một hiện tượng nào đó
Là việc nêu lên vai trò của một sự vật, hiện tượng nào đó đối với cuộc sống của con người
Là việc chỉ ra cách thức thực hiện một công việc nào đó
Là việc làm cho người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lí, phẩm chất, quan hệ...
Hướng dẫn tự học
Chuẩn bị bài: “Sống chết mặc bay”
Vẽ sơ đồ tư duy tổng kết bài học
Sưu tầm 1 đoạn văn giải thích và nêu PP giải thích trong đoạn văn đó
Tạm biệt các em!