TẬP LÀM VĂN - LỚP 4

BÀI: CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN MIÊU TẢ CON VẬT


GIÁO VIÊN: LÊ QUỐC CA
SỞ GIÁO DỤC, KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ BẠC LIÊU
PHÒNG GD-ĐT HUYỆN PHƯỚC LONG


Tập làm văn
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN MIÊU TẢ CON VẬT
MỤC TIÊU:
1. Nắm được cấu tạo ba phần của bài văn miêu tả con vật.
2. Biết vận dụng những hiểu biết trên để lập dàn ý cho một bài văn miêu tả con vật.

Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, đồ dùng học tập.
Ngồi học giữ khoảng cách với màn hình tivi.
Thực hiện theo các yêu cầu của giáo viên.
Yêu cầu
I- Nhận xét
II- Ghi nhớ
III- Luyện tập
Tập làm văn
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN MIÊU TẢ CON VẬT
KTUTS
KHỞI ĐỘNG
Trò chơi “ĐỐ BẠN, ĐỐ BẠN”
Con gì đuôi ngắn tai dài
Mắt hồng lông mướt có tài chạy nhanh?
Con gì tai thính mắt tinh
Nấp trong bóng tối ngồi rình chuột qua.
Con gì mào đỏ
Lông mượt như tơ
Sáng sớm tinh mơ
Gọi người ta dậy.
Con gì ăn no Bụng to mắt híp
Mồm kêu ụt ịt
Nằm thở phì phò.
1
2
3
4
I- Nhận xét
Tập làm văn
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN MIÊU TẢ CON VẬT
Hãy đọc bài văn sau: ( sgk/trang 112, 113)
Con Mèo Hung
“Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
Con mèo của tôi là thế đấy.
Theo Hoàng Đức Hải
“Hung” là có màu giữa màu đỏ và màu vàng (con Mèo Hung trong bài là con mèo có sắc vân màu đo đỏ).
Con Mèo Hung

“Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
Con mèo của tôi là thế đấy.
Theo Hoàng Đức Hải
Bài văn này có mấy đoạn?
Nội dung chính của mỗi đoạn là gì?
Nêu cấu tạo của bài văn tả con Mèo Hung
1
2
3
Bài văn gồm 4 đoạn
Con Mèo Hung
(1) “Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
(2) Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
(3) Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
(4) Con mèo của tôi là thế đấy.
1
Bài văn này có mấy đoạn?
1
Con Mèo Hung
“Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
Con mèo của tôi là thế đấy.

Ngôi nhà thân quen
Đoạn 1
Đoạn 3
Đoạn 4
Tả các bộ phận nổi bật của con mèo (như hình dáng, màu sắc,…).
Tả hoạt động, thói quen của con mèo.
Giới thiệu về con mèo sẽ tả.
Nêu cảm nghĩ đối với con mèo.
Em hãy giúp các chú mèo tìm đúng nhà của chúng bằng cách nối các ý tương ứng.





Đoạn 2
Nội dung của mỗi đoạn
2
Con Mèo Hung
(1) “Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
(2) Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
(3) Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
(4) Con mèo của tôi là thế đấy.

Cấu tạo của bài văn tả con Mèo Hung
3
Bài văn miêu tả
con vật
Cấu tạo của bài văn miêu tả con vật
Câu 1: Bài văn miêu tả con vật thường gồm mấy phần? Đó là những phần nào?
3 phần: mở bài - thân bài - kết bài
3 phần: mở đầu – diễn biến – kết thúc
3 phần: mở bài – tả hình dáng – tả hoạt động – kết bài
A
B
C
Câu 2: Tả hình dáng và hoạt động của con vật thuộc phần nào của bài văn miêu tả con vật?
Mở bài
Thân bài
Kết bài
A
B
C
Câu 3: Đọc đoạn văn dưới đây và cho biết tác giả đã miêu tả những
bộ phận nào của con ngựa?
“Hai tai chú ngựa to dựng đứng trên cái đầu rất đẹp. Hai lỗ mũi ươn ướt động đậy hoài. Bờm nó được cắt rất phẳng. Bốn chân nó khi đứng cũng cứ giậm lộp cộp trên đất. Cái đuôi dài ve vẩy hết sang phải lại sang trái”.
Tai, lỗ mũi, bờm, ngực, chân
Hai tai, bốn chân, cái đuôi
Hai tai, hai lỗ mũi, bờm, bốn chân, cái đuôi
A
B
C
II. Ghi nhớ
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
Tả hình dáng.
Giới thiệu con vật sẽ tả.
Nêu cảm nghĩ đối với con vật.
Tả thói quen sinh hoạt và một vài hoạt động chính của con vật.
Cấu tạo bài văn miêu tả con vật
1
2
3
III. LUYỆN TẬP
Lập dàn ý chi tiết tả một con vật nuôi trong nhà (gà, chim, chó, lợn, trâu, bò,…)
- Lập dàn ý chính là việc lựa chọn và sắp xếp những nội dung chủ yếu, các ý lớn, ý nhỏ dự định sẽ triển khai trong bài viết. Dàn ý chính là cái khung cho một bài văn.
- Trước khi đặt bút lên trang giấy, lập dàn ý là bước không thể bỏ qua. Khi viết, ta sẽ dựa vào dàn ý để tránh tình trạng trùng lặp ý, thiếu ý, lạc đề,…
Hướng dẫn lập dàn ý
MỞ BÀI
THÂN BÀI
1
2
TẢ CON MÈO HUNG
Giới thiệu con mèo.
Tả hình dáng
THÂN BÀI
2
Tả hình dáng
Hướng dẫn lập dàn ý
Tả bao quát
Bộ lông mới đẹp làm sao
Bộ lông màu hung hung có sắc vằn đo đỏ
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao ! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó.
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao ! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm ; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng. Mèo Hung trông thật đáng yêu.

Con Mèo Hung
Đoạn 2
THÂN BÀI
2
Tả hình dáng
Hướng dẫn lập dàn ý
Phần đầu
- Cái đầu:
- Hai cái tai:
- Đôi mắt:
- Bộ ria mép:
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao ! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm ; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng. Mèo Hung trông thật đáng yêu.

Con Mèo Hung
Đoạn 2
THÂN BÀI
2
Tả hình dáng
Hướng dẫn lập dàn ý
Phần đầu
- Cái đầu:
- Hai cái tai:
- Đôi mắt:
- Bộ ria mép:
Phần thân
Bốn chân
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao ! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm ; bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông thướt tha duyên dáng. Mèo Hung trông thật đáng yêu.

Con Mèo Hung
Đoạn 2
THÂN BÀI
2
Tả hình dáng
Hướng dẫn lập dàn ý
Tả chi tiết
Phần thân
Phần đầu
Phần đuôi
Bốn chân
Cái đuôi
- Cái đầu:
- Hai cái tai:
- Đôi mắt:
- Bộ ria mép:
Hướng dẫn lập dàn ý
MỞ BÀI
THÂN BÀI
1
2
TẢ CON MÈO HUNG
Giới thiệu con mèo.
Tả hình dáng (tả bao quát, tả chi tiết)
Tả hoạt động, thói quen.
Có một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A ! Con mèo này khôn thật ! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó. Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.

Con Mèo Hung
Rình chuột
Bắt chuột
Đoạn 3
Hướng dẫn lập dàn ý
MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI
1
2
3
TẢ CON MÈO HUNG
Giới thiệu con mèo.
Tả hình dáng
Tả hoạt động, thói quen.
Nêu cảm nghĩ đối với con vật.
Dàn ý miêu tả con mèo
* Mở bài: Giới thiệu về con mèo (hoàn cảnh, thời gian…).
* Thân bài:
- Tả hình dáng của con mèo.
+ Bộ lông. + Cái đầu. + Hai tai.
+ Bốn chân. + Móng vuốt. + Đôi mắt
+ Cái đuôi. + Bộ ria mép.
- Tả hoạt động của con mèo.
+ Khi bắt chuột (động tác rình chuột, động tác vồ chuột).
+ Các hoạt động khác (ăn, đùa giỡn…)
* Kết bài: Cảm nghĩ chung về con mèo.
Dàn ý miêu tả con gà trống
* Mở bài : Giới thiệu về con gà (của ai, thuộc giống gà nào, đã nuôi từ bao giờ, nó có gì đặc biệt làm em chú ý.)
* Thân bài: * Tả hình dáng của con gà:
+ Màu lông. + Đầu, mào, mỏ, mắt.
+ Mình, chân. + Cân nặng. + Cái đuôi
- Thói quen sinh hoạt của gà trống:
+ Khi kiếm ăn. + Khi uống nước.
+ Thái độ đối với các con gà, con vật khác.
- Tiếng gáy của con gà trống:
+ Tiếng gáy. Vị trí đứng gáy vào buổi sáng.
+ Tác dụng của tiếng gáy.
* Kết bài: Nêu tình cảm đối với con gà trống đó.
- Vật nuôi trong nhà, mỗi con đều mang lại cho chúng ta những lợi ích riêng.
- Vì vậy, chúng ta cần phải biết cách chăm sóc và bảo vệ chúng cẩn thận.
- Qua bài học hôm nay, thầy tin rằng các em càng yêu quý các con vật nuôi trong gia đình mình, cũng như các em càng có nhiều ý thức hơn trong việc bảo vệ và chăm sóc chúng.
GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC
XIN CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN !