1. Khởi động
Các hoạt động dạy học

1. Sau khi nhặt được của rơi, hai bạn nhỏ trong video đã làm gì?
 
2. Qua hành động đó, em thấy hai bạn nhỏ là người như thế nào?
THẢO LUẬN NHÓM
Tập đọc:
Một người chính trực
2. Khám phá
Một người chính trực
               Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.
               Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cán làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.
              Phò tá Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ trên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.






Tô Hiến Thành sinh ngày 22 tháng giêng năm 1102, quê ở làng Hạ Mỗ (nay thuộc xã Hạ Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội). Ông là đại thân phụ chính của nhà Lý, phụng sự hai đời vua là Lý Anh Tông và Lý Cao Tông.
Ông là viên quan văn võ song toàn, nổi tiếng đến mức vua Lý Anh Tông cũng biết tên, được đích thân vua cho mời vào cung làm việc. Là người có thực tài, lại công minh chính trực nên Tô Hiến Thành được vua Lý Anh Tông rất mực tin yêu và trọng dụng, phong cho ông tới chức Thái phó (một chức danh quan trọng bậc nhất trong triều đình).
Sau khi vua Lý Anh Tông mất, Lý Long Trát (vua Lý Cao Tông) lên kế vị khi đó mới 3 tuổi, Tô Hiến Thành được giao quyền phụ chính, một lòng phò tá.
Tô Hiến Thành
Một người chính trực
               Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.
               Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cán làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.
              Phò tá Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ trên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.


Chia bài thành 3 đoạn:
- Đoạn 1: từ đầu ... Lý Cao Tông.
- Đoạn 2: từ phò tá cao tông ... Tô Hiến Thành được
- Đoạn 3: từ một hôm ... đến hết
Một người chính trực
               Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.
               Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cán làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.
              Phò tá Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ trên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.



Các từ khó trong bài : chính trực, di chiếu, thái tử, thái hậu, tham tri chính sự, gián nghị đại phu, phò tá, tiến cử.
- Chính trực:


ngay thẳng.
– Di chiếu :
– Thái tử :
– Thái hậu:
– Phò tá :
–Tham tri chính sự:

– Gián nghị đại phu:

– Tiến cử :
lệnh (viết) của vua truyền lại trước khi mất.
con trai của vua được chọn để nối ngôi cha.
mẹ vua.
theo bên cạnh để giúp đỡ.
chức quan dưới tể tướng, cùng bàn công việc triều đình với tể tướng.
chức quan giữ việc can ngăn vua để vua không làm điều trái.
giới thiệu người có tài có đức để cấp trên chọn lựa.
– Chính trực
– Di chiếu
– Thái tử
– Thái hậu
– Phò tá
–Tham tri chính sự
– Gián nghị đại phu
– Tiến cử
HOẠT ĐỘNG ĐỌC NHÓM ĐÔI
Một người chính trực
               Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.
               Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cán làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.
              Phò tá Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ trên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.


TÌM HIỂU BÀI

Câu 1: Trong việc lập ngôi vua, sự chính trực của ông Tô Hiến Thành thể hiện như thế nào?

Gồm 2 ý chính:
. Trong việc lập ngôi vua, Tô Hiến Thành đã thực hiện đúng di chiếu của vua Lý Anh Tông là lập Thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ lên làm vua.
. Khi bà Chiêu Linh thái hậu cho người đem vàng bạc đến đút lót để đưa con mình là Long Xưởng lên làm vua, Tô Hiến Thành đã từ chối.
Câu 2: Trong việc tìm người giúp nước, sự chính trực của ông Tô Hiến Thành thể hiện như thế nào?
+ Gợi ý các câu hỏi nhỏ như:
○ Khi Tô Hiến Thành bị ốm ai là người ở bên cạnh chăm sóc cho ông?
○ Tô Hiến Thành đã tiến cử ai thay ông đứng đầu triều đình?
○ Vì sao Tô Hiến Thành không đề cử người đã ở bên cạnh chăm sóc mình lúc ốm mà lại tiến cử gián nghị đại phu Trần Trung Tá?




PHỎNG VẤN
Câu 3: Vì sao nhân dân ca ngợi những người chính trực như ông Tô Hiến Thành?
Gợi ý:
○ Khi tìm hiểu về cách ứng xử của ông Tô Hiến Thành em cảm thấy thế nào?
○ Em có cảm thấy yêu thích những người như Tô Hiến Thành không? Vì sao



PHỎNG VẤN
Câu 2: Trong việc tìm người giúp nước, sự chính trực của ông Tô Hiến Thành thể hiện như thế nào?
+ Gợi ý các câu hỏi nhỏ như:
○ Khi Tô Hiến Thành bị ốm ai là người ở bên cạnh chăm sóc cho ông?
○ Tô Hiến Thành đã tiến cử ai thay ông đứng đầu triều đình?
○ Vì sao Tô Hiến Thành không đề cử người đã ở bên cạnh chăm sóc mình lúc ốm mà lại tiến cử gián nghị đại phu Trần Trung Tá?




PHỎNG VẤN

Câu 2: Trong việc tìm người giúp nước, sự chính trực của ông Tô Hiến Thành thể hiện như thế nào?
. Ông không vì tình riêng mà đưa người không đủ phẩm chất, năng lực lên vị trí quan trọng. Mặc dù trong lúc lâm bệnh nặng, người mà thường xuyên có mặt bên giường bệnh ông là quan tham tri chính sự Vũ Tán Đường nhưng Tô Hiến Thành không tiến cử. Trái lại người mà không mấy chăm non, săn sóc khi ông lâm bệnh là quan gián nghị đại phu Trần Trung Tá - một con người vừa có tài, có đức. Như vậy chứng tỏ Tô Hiến Thành không vì tình riêng mà rất thẳng thắn trung thực. Ông đặt quyền lợi của đất nước lên hàng đầu tiến cử người tài, người giỏi cho đất nước khiến cho Đỗ thái hậu cũng ngạc nhiên và khâm phục.
Câu 3: Vì sao nhân dân ca ngợi những người chính trực như ông Tô Hiến Thành?
Gợi ý:
○ Khi tìm hiểu về cách ứng xử của ông Tô Hiến Thành em cảm thấy thế nào?
○ Em có cảm thấy yêu thích những người như Tô Hiến Thành không? Vì sao



PHỎNG VẤN
Nhân dân ca ngợi những người chính trực như ông Tô Hiến Thành Bởi vì những người như Tô Hiến Thành là những người biết gác tình riêng sang một bên mà đặt lợi ích của đất nước lên trên hết. Tiến cử những người có đủ đức, đủ tài lên điều hành đất nước, đưa đất nước ngày một đi lên, làm cho dân giàu, nước mạnh.


Câu 3: Vì sao nhân dân ca ngợi những người chính trực như ông Tô Hiến Thành?

?Ở trong bài có lời của nhân vật nào? Và giọng điệu của nhân vật đó như thế nào?
ĐỌC DIỄN CẢM
Có lời của Tô Hiến Thành và Đỗ Thái Hậu.
Giọng điệu của Tô Hiến Thành: Chậm rãi, rõ ràng, dứt khoát. Giọng điệu của Đỗ Thái Hậu: Nhẹ nhàng, ngạc nhiên.

Các cách để chúng ta có thể đọc một cách diễn cảm hơn?
ĐỌC DIỄN CẢM

Lưu ý : đọc diễn cảm bằng cách nhấn giọng ở một số từ ngữ như chính trực, Lý Anh Tông, tham tri chính sự, gián nghị đại phu,...
Ngắt nghỉ đúng chỗ.
Đọc diễn cảm đoạn đối thoại giữa Đỗ thái hậu và Tô Hiến Thành.
ĐỌC DIỄN CẢM
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.


HOẠT ĐỘNG ĐÓNG VAI
Một người chính trực
               Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.
               Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phò tá thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cán làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.
              Phò tá Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ trên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.
            Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:
- Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?
Tô Hiến Thành không do dự, đáp:
- Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá.
Thái hậu ngạc nhiên hỏi:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?
Tô Hiến Thành tâu: 
- Nếu Thái Hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.


3. Vận dụng


Trò chơi: “ Măng mọc thẳng”


Ý nghĩa hình ảnh búp măng ở trên lá cờ đội.
“Búp măng là biểu tượng của sự tươi trẻ, nối tiếp thế hệ trước tạo dựng một thế hệ mới. Hình ảnh măng non chính là đại diện, tượng trưng cho lứa tuổi thiếu niên Việt Nam cũng chính là các em – những người giúp đất nước phát triển trong tương lai. ”

? Cần rèn luyện các tính cách gì để phát triển bản thân trở thành các “búp măng” tương lai
Trò chơi: “ Măng mọc thẳng”
4. Củng cố, dặn dò