Tuần 24. Từ ấy

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Minh Anh
Ngày gửi: 20h:52' 13-05-2022
Dung lượng: 22.6 MB
Số lượt tải: 266
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Minh Anh
Ngày gửi: 20h:52' 13-05-2022
Dung lượng: 22.6 MB
Số lượt tải: 266
Số lượt thích:
0 người
Đọc một đoạn thơ ấn tượng nhất của tác phẩm mà hình ảnh này gợi lên? Chia sẻ với các bạn cảm xúc của anh/chị về tác phẩm đó?
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng
(Trích: Lượm – Tố Hữu)
Tố Hữu
Tiết 92-93
TỪ ẤY
Chân dung nhà thơ Tố Hữu lúc 17 và 20 tuổi
- Tên khai sinh: Nguyễn Kim Thành
- Quê quán: làng Phù Lai, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế.
- Lúc nhỏ : học trường Quốc Học Huế.
Sự nghiệp sáng tác của Tố Hữu - cánh chim đầu đàn của thơ ca cách mạng Việt Nam
Từ ấy
1937-1946
Việt Bắc
1947-1954
Gió lộng
1955 -1961
Ra trận
1962- 1971
Máu và hoa
1972 -1977
Ta với ta
1999
Một tiếng đờn
1992
Huân chương Sao vàng ( 1994), giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật (1996), giải thưởng văn học ASEAN (1999)
Hoàn cảnh sáng tác
Tác phẩm “Từ ấy”
Ai là người bày tỏ cảm xúc suy nghĩ trong bài thơ? Người đó hiện ra qua đại từ nào? Những cảm xúc suy nghĩ này đang diễn ra hay đã diễn ra?
Người bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ là cái tôi trữ tình Tố Hữu, một thanh niên trẻ trung, sôi nổi, bắt gặp lí tưởng sống của đời mình. Trong bài thơ, nhân vât trữ tình hiện ra qua đại từ “tôi”. Nói “từ ấy” tức là hồi tưởng về những gì mình đã trải qua, song trong lời thơ, mọi điều như đang diễn ra đầy xúc động với nhân vật trữ tình
Bố cục: ba phần
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ...
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim...
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Từ ấy trở thành một dấu mốc quan trọng, có tính chất bước ngoặt trong con đường đời, đường thơ của thi sĩ. Nó gắn bó chặt chẽ và chi phối mọi cảm xúc, tâm trạng, thái độ, tình cảm của cái tôi trữ tình trong bài thơ
Câu 1-2:
Hai câu đầu, tác giả đã kể lại sự kiện gì?
Tác giả đã thể hiện tác động của lí tưởng cộng sản qua những hình ảnh nào? Biện pháp tu từ dược sử dụng ở đây là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ đó như thế nào?
Câu 3-4:
Tác giả sử dụng từ ngữ nào để thể hiện tác động của lí tưởng? Để bộc lộ tâm trạng, nhà thơ sử dụng biện pháp tu từ gì?
Vườn hoa lá trong câu thơ là khu vườn đậm hương sắc, đã được nhìn qua tâm trạng như thế nào?
Thảo luận nhóm
Khổ thứ 1:
* Hai câu đầu(1-2)
- “Từ ấy”: mốc son quan trọng trong cuộc đời của người thanh niên cách mạng, giây phút bắt gặp ánh sáng của lí tưởng CS để từ đó bừng thức, bừng ngộ
- Nghệ thuật ẩn dụ:
+ N?ng h?: ỏnh n?ng chúi chang, r?c r?, ?m ỏp => Tu?ng trung cho cỏch m?ng, nh?n m?nh ni?m vui su?ng tro dõng khi b?t g?p lớ tu?ng cỏch m?ng
+ M?t tr?i: t?a ra ỏnh sỏng, dem l?i s? s?ng cho trỏi d?t
+ Chõn lớ: cỏi dỳng, l? ph?i
+ Tim: tõm h?n, nh?n th?c c?a con ngu?i
=> Lớ tu?ng c?ng s?n l ngu?n sỏng di?u kỡ lm b?ng th?c tõm h?n con ngu?i
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Tượng trưng cho lí tưởng của Đảng
trong tôi
qua tim
Từ ấy
nắng hạ
Mặt trời chân lí
bừng
chói
- Kết hợp với động từ mạnh
bừng
chói
Chỉ ánh sáng xuất hiện đột ngột, mạnh mẽ, có sức xuyên thấm diệu kì, tác động lớn đến tâm hồn nhà thơ
+ Hồn tôi
vườn hoa lá
đậm hương
rộn tiếng chim
Hai câu 3-4
là một
Rất và
Hồn tôi
vườn hoa lá
đậm hương
rộn tiếng chim
So sánh tự nhiên và độc đáo
- Biện pháp tu từ: so sánh trực tiếp
+ Từ ngữ: rất, đậm, rộn
-> Bức tranh đầy hương sắc, âm thanh trong trẻo, giàu sức sống
-> Bút pháp trữ tình lãng mạn
=> Tô đậm cảm xúc ngây ngất, đắm say đến tận cùng của một trái tim rạo rực yêu đời, yêu cuộc sống thiết tha cùng niềm vui sướng hân hoan khi bắt gặp lí tưởng Cộng sản
Tiểu kết
+ hình ảnh tươi sáng, nhịp thơ sôi nổi đầy rạo rực
+ Bút pháp tự sự kết hợp với bút pháp trữ tình lãng mạn
=> Niềm vui lớn của tâm hồn trẻ trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cách mạng
+ Nhóm 1: Khi được ánh sáng của lí tưởng soi rọi, nhà thơ đã có những nhận thức mới về lẽ sống như thế nào? Quan niệm sống đó có gì khác với quan niệm của tầng lớp trí thức tiểu tư sản đương thời?
Nhóm 2: Tìm và phân tích những từ ngữ trong khổ 2 để thấy sự gắn bó hài hoà giữa cái tôi cá nhân và cái ta chung của mọi người.
Nhận thức mới về lẽ sống
Thảo luận nhóm
Tôi
buộc
Lòng tôi
Với mọi người
1
Để
Hồn tôi với bao hồn khổ....
Tình trang trải...
2
3
=> Cấu trúc câu chủ động, rất chặt chẽ thể hiện sự sáng rõ, chắc chắn, tự nguyện trong nhận thức
Cấu trúc:
bao h?n kh?
mọi người
hồn tôi
trăm nơi
buộc
( tự nguyện gắn bó)
lòng tôi
trang trải
( thấu hiểu, đồng cảm)
tình tôi
khối đời
(ẩn dụ)
với,gần gũi
(gắn bó, hòa nhập)
Cá nhân
Cộng đồng
Sức mạnh
đoàn kết
=> Mối quan hệ khăng khít giữa cá nhân và quần chúng lao khổ
Từ ngữ
gần gũi
Nhóm 3:
Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ được biểu hiện ra sao trong khổ thơ thứ 3?
Nhóm 4:
Mức độ chuyển biến tình cảm ở khổ thơ thứ 3 so với khổ thơ thứ 2. Sự chuyển biến ấy nói lên điều gì?
Thảo luận nhóm
1
Điệp cấu trúc
“đã là/là…của…”
khẳng định sự chuyển biến lớn lao trong tình cảm
Từ ngữ:
+ Điệp từ: vạn -> số từ ước lệ chỉ số đông
+ Đại từ: con, anh, em… quan hệ khăng khít, máu thịt, chân thành, thể hiện
+ Kết cấu: đã là…. của ý thức, trách nhiệm với tình cảm hữu ái giai cấp
+ Đại từ “tôi” -> cá nhân, cá thể vị trí của cái tôi trong đại gia đình cần lao
Tấm lòng đồng cảm, xót thương với những kiếp người bất hạnh, lang thang cơ nhỡ
=> Sự chuyển biến lớn về tình cảm, nhận thức sâu sắc về mối quan hệ với quần chúng lao khổ với nhân loại cần lao.
- Hình ảnh:
+ Kiếp phôi pha
+ Không áo cơm => những kiếp người đau thương cơ cực, lầm than,
+ Cù bất cù bơ những kiếp người lao khổ.
=> Thể hiện thái độ đồng cảm, xót thương, căm phẫn
Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Niềm vui lớn (vui sướng
mãnh liệt của nhà thơ khi
gặp ánh sáng lí tưởng)
Lẽ sống lớn (Nhận thức
sâu sắc về lẽ sống mới)
Tình cảm lớn (Chuyển biến
sâu sắc trong tình cảm)
Hình ảnh thơ tươi sáng, các biện pháp tu từ ẩn dụ, so sánh... ngôn ngữ giàu nhạc điệu, vần phối âm có sức ngân vang.
- Thể thơ bảy chữ, có sự vận động trong tâm trạng nhà thơ
Bài thơ diễn tả niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lý tưởng cộng sản
Tác dụng kì diệu của lí tưởng với cuộc đời nhà thơ
Bài thơ là tuyên ngôn của tập Từ ấy nói riêng và toàn bộ tác phẩm của Tố Hữu nói chung
Những bức hình sau gợi cho em suy nghĩ gì?
- Bài thơ giúp cho em hiểu gì về việc xác định lí tưởng?
- Lí tưởng của em hiện nay là gì?
- Em sẽ làm gì để thực hiện lí tưởng đó?
Yêu thương – Trách nhiệm
Tự lập
Tự trọng
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Tố Hữu là nhà thơ có vị trí rất quan trọng trong nền văn học cách mạng Việt Nam. Trong thơ Tố Hữu, cái Tôi trữ tình, trẻ trung, sôi nổi và đầy nhiệt huyết là cái Tôi gắn với cách mạng, cái Tôi mang trong mình lí tưởng cộng sản. Với tập thơ Từ ấy, Tố Hữu đã bắc chiếc cầu nối giữa hình thức thơ mới với thơ ca yêu nước và cách mạng. Giữa lúc các nhà thơ mới còn băn khoăn, còn đắm mình trong nỗi buồn đau, cô đơn tuyệt vọng, thì Tố Hữu với Từ ấy đã cất lên khúc hát ngợi ca lí tưởng cách mạng và tự tin khẳng định sự đúng đắn của con đường mình đã chọn. Từ ấy thể hiện tâm trạng háo hức, tràn đầy niềm tin và hi vọng của người cộng sản trẻ tuổi.
Đặt bài thơ vào hoàn cảnh xã hội, chính trị, văn hoá thời điểm nó ra đời mới hiểu và lí giải được những cung bậc cảm xúc mãnh liệt của nhân vật trữ tình. Bài thơ ra đời vào thời kì cách mạng Dân tộc dân chủ 1936- 1939. Năm 1930, Đảng Cộng sản ra đời, lãnh đạo nhân dân thực hiện cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Tố Hữu thuộc lớp thanh niên sớm được giác ngộ cách mạng. Và người thanh niên với trái tim tuổi hai mươi đang căng đầy sự sống đã đến với cách mạng bằng niềm phấn khích của người vừa tìm thấy con đường lí tưởng của đời mình. Nhân vật trữ tình của bài thơ là người cộng sản trẻ tuổi với quan niệm cao đẹp về lí tưởng sống, lí tưởng cộng sản.
( Trích Đọc hiểu văn bản Ngữ văn 11- Nguyễn Trọng Hoàn)
1/ Nêu nội dung chính của văn bản trên ?
2/ Xác định biện pháp tu từ về từ trong câu văn Với tập thơ Từ ấy, Tố Hữu đã bắc chiếc cầu nối giữa hình thức thơ mới với thơ ca yêu nước và cách mạng. Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó là gì?
3/ Văn bản trên nhiều lần nhắc đến nhân vật trữ tình. Nhân vật trữ tình là gì ?
4/ Viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về lí tưởng sống của tuổi trẻ trong cuộc sống hôm nay.
Đề bài: Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Từ Ấy của nhà thơ Tố Hữu.
1. PHÂN TÍCH ĐỀ
- Yêu cầu: phân tích nội dung khổ thơ đầu bài Từ ấy.
- Đối tượng, phạm vi dẫn chứng: các từ ngữ, chi tiết tiêu biểu trong khổ đầu của bài Từ ấy (Tố Hữu).
- Phương pháp lập luận chính : Phân tích.
2. HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM
- Luận điểm 1: Những kỉ niệm không bao giờ quên.
- Luận điểm 2: Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng.
3. LẬP DÀN Ý CHI TIẾT
a) Mở bài:
- Giới thiệu vài nét về tác giả Tố Hữu và bài thơ Từ ấy
+ Tố Hữu (1920 - 2002) là nhà thơ tiêu biểu, “con chim đầu đàn” của thơ ca cách mạng Việt Nam.
+ Bài thơ Từ ấy là bài thơ mở đầu cho con đường cách mạng, con đường thi ca của Tố Hữu, đồng thời là một chân lí sống của tác giả trong cuộc sống.
- Giới thiệu khổ đầu của bài thơ Từ ấy - Tố Hữu: Khổ 1 của bài thơ thể hiện niềm vui sướng của tác giả khi gặp lí tưởng của Đảng.
b) Thân bài: Phân tích khổ đầu của bài thơ Từ ấy
* Khái quát về bài thơ
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nội dung chính:
* Kể lại kỉ niệm không bao giờ quên (2 câu đầu)
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim”
+ “từ ấy”: mốc thời gian mà tác giả bắt gặp lí tưởng Cộng sản, kết nạp Đảng
+ “nắng hạ”: cái nắng chói chang, rực rỡ của mùa hè
+ “chân lí” : những điều đúng đắn, được mọi người công nhận
-> Các hình ảnh ẩn dụ ca ngợi ánh sáng diệu kì của cách mạng: ánh sáng của tư tưởng cộng sản - ánh sáng của những công bình xã hội, của chân lí xã hội.
+ Động từ “bừng”, “chói” càng nhấn mạnh sức mạnh ánh sáng của lí tưởng.
=> Nếu như mặt trời của thiên nhiên mang đến ánh sáng, hơi ấm và sự sống cho vạn vật trên thế gian này thì lí tưởng Cách mạng soi đường, dẫn dắt tác giả lựa chọn được đường đi đúng đắn cho cuộc đời mình.
=> Tình cảm chân thành và tha thiết của tác giả đối với cách mạng.
* Niềm vui sướng của nhà thơ (2 câu sau)
“Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”
+ “Hồn tôi”, "một vườn hoa lá“
-> Khái niệm “hồn tôi” vốn vô hình lại trở nên hữu hình, cụ thể.
+ "rất đậm hương và rộn tiếng chim"
-> Một thế giới tràn đầy sức sống với hương sắc của các loài hoa, vẻ tươi xanh của cây lá, âm thanh rộn rã của tiếng chim hót.
=> Tố Hữu sung sướng đón nhận lí tưởng như cỏ cây đón ánh sáng mặt trời, đắm say, ngây ngất trong niềm vui, niềm say mê và phấn khởi.
=> Khẳng định lí tưởng làm con người thêm yêu đời, chính lí tưởng cộng sản đã làm cho tâm hồn con người tràn đầy sức sống và niềm yêu đời, làm cho cuộc sống con người có ý nghĩa hơn.
* Đặc sắc nghệ thuật
- Sử dụng biện pháp tu từ : ẩn dụ, so sánh
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu
- Sự đa dạng của bút pháp tự sự, lãng mạn, trữ tình.
c) Kết bài:
- Nêu cảm nhận của em về khổ đầu bài thơ Từ ấy
- Khẳng định sự đúng đắn của lí tưởng Đảng mà tác giả nói riêng hay thanh niên Việt ta thời bấy giờ lựa chọn.
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng
(Trích: Lượm – Tố Hữu)
Tố Hữu
Tiết 92-93
TỪ ẤY
Chân dung nhà thơ Tố Hữu lúc 17 và 20 tuổi
- Tên khai sinh: Nguyễn Kim Thành
- Quê quán: làng Phù Lai, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế.
- Lúc nhỏ : học trường Quốc Học Huế.
Sự nghiệp sáng tác của Tố Hữu - cánh chim đầu đàn của thơ ca cách mạng Việt Nam
Từ ấy
1937-1946
Việt Bắc
1947-1954
Gió lộng
1955 -1961
Ra trận
1962- 1971
Máu và hoa
1972 -1977
Ta với ta
1999
Một tiếng đờn
1992
Huân chương Sao vàng ( 1994), giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật (1996), giải thưởng văn học ASEAN (1999)
Hoàn cảnh sáng tác
Tác phẩm “Từ ấy”
Ai là người bày tỏ cảm xúc suy nghĩ trong bài thơ? Người đó hiện ra qua đại từ nào? Những cảm xúc suy nghĩ này đang diễn ra hay đã diễn ra?
Người bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ là cái tôi trữ tình Tố Hữu, một thanh niên trẻ trung, sôi nổi, bắt gặp lí tưởng sống của đời mình. Trong bài thơ, nhân vât trữ tình hiện ra qua đại từ “tôi”. Nói “từ ấy” tức là hồi tưởng về những gì mình đã trải qua, song trong lời thơ, mọi điều như đang diễn ra đầy xúc động với nhân vật trữ tình
Bố cục: ba phần
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ...
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim...
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Từ ấy trở thành một dấu mốc quan trọng, có tính chất bước ngoặt trong con đường đời, đường thơ của thi sĩ. Nó gắn bó chặt chẽ và chi phối mọi cảm xúc, tâm trạng, thái độ, tình cảm của cái tôi trữ tình trong bài thơ
Câu 1-2:
Hai câu đầu, tác giả đã kể lại sự kiện gì?
Tác giả đã thể hiện tác động của lí tưởng cộng sản qua những hình ảnh nào? Biện pháp tu từ dược sử dụng ở đây là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ đó như thế nào?
Câu 3-4:
Tác giả sử dụng từ ngữ nào để thể hiện tác động của lí tưởng? Để bộc lộ tâm trạng, nhà thơ sử dụng biện pháp tu từ gì?
Vườn hoa lá trong câu thơ là khu vườn đậm hương sắc, đã được nhìn qua tâm trạng như thế nào?
Thảo luận nhóm
Khổ thứ 1:
* Hai câu đầu(1-2)
- “Từ ấy”: mốc son quan trọng trong cuộc đời của người thanh niên cách mạng, giây phút bắt gặp ánh sáng của lí tưởng CS để từ đó bừng thức, bừng ngộ
- Nghệ thuật ẩn dụ:
+ N?ng h?: ỏnh n?ng chúi chang, r?c r?, ?m ỏp => Tu?ng trung cho cỏch m?ng, nh?n m?nh ni?m vui su?ng tro dõng khi b?t g?p lớ tu?ng cỏch m?ng
+ M?t tr?i: t?a ra ỏnh sỏng, dem l?i s? s?ng cho trỏi d?t
+ Chõn lớ: cỏi dỳng, l? ph?i
+ Tim: tõm h?n, nh?n th?c c?a con ngu?i
=> Lớ tu?ng c?ng s?n l ngu?n sỏng di?u kỡ lm b?ng th?c tõm h?n con ngu?i
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Tượng trưng cho lí tưởng của Đảng
trong tôi
qua tim
Từ ấy
nắng hạ
Mặt trời chân lí
bừng
chói
- Kết hợp với động từ mạnh
bừng
chói
Chỉ ánh sáng xuất hiện đột ngột, mạnh mẽ, có sức xuyên thấm diệu kì, tác động lớn đến tâm hồn nhà thơ
+ Hồn tôi
vườn hoa lá
đậm hương
rộn tiếng chim
Hai câu 3-4
là một
Rất và
Hồn tôi
vườn hoa lá
đậm hương
rộn tiếng chim
So sánh tự nhiên và độc đáo
- Biện pháp tu từ: so sánh trực tiếp
+ Từ ngữ: rất, đậm, rộn
-> Bức tranh đầy hương sắc, âm thanh trong trẻo, giàu sức sống
-> Bút pháp trữ tình lãng mạn
=> Tô đậm cảm xúc ngây ngất, đắm say đến tận cùng của một trái tim rạo rực yêu đời, yêu cuộc sống thiết tha cùng niềm vui sướng hân hoan khi bắt gặp lí tưởng Cộng sản
Tiểu kết
+ hình ảnh tươi sáng, nhịp thơ sôi nổi đầy rạo rực
+ Bút pháp tự sự kết hợp với bút pháp trữ tình lãng mạn
=> Niềm vui lớn của tâm hồn trẻ trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cách mạng
+ Nhóm 1: Khi được ánh sáng của lí tưởng soi rọi, nhà thơ đã có những nhận thức mới về lẽ sống như thế nào? Quan niệm sống đó có gì khác với quan niệm của tầng lớp trí thức tiểu tư sản đương thời?
Nhóm 2: Tìm và phân tích những từ ngữ trong khổ 2 để thấy sự gắn bó hài hoà giữa cái tôi cá nhân và cái ta chung của mọi người.
Nhận thức mới về lẽ sống
Thảo luận nhóm
Tôi
buộc
Lòng tôi
Với mọi người
1
Để
Hồn tôi với bao hồn khổ....
Tình trang trải...
2
3
=> Cấu trúc câu chủ động, rất chặt chẽ thể hiện sự sáng rõ, chắc chắn, tự nguyện trong nhận thức
Cấu trúc:
bao h?n kh?
mọi người
hồn tôi
trăm nơi
buộc
( tự nguyện gắn bó)
lòng tôi
trang trải
( thấu hiểu, đồng cảm)
tình tôi
khối đời
(ẩn dụ)
với,gần gũi
(gắn bó, hòa nhập)
Cá nhân
Cộng đồng
Sức mạnh
đoàn kết
=> Mối quan hệ khăng khít giữa cá nhân và quần chúng lao khổ
Từ ngữ
gần gũi
Nhóm 3:
Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ được biểu hiện ra sao trong khổ thơ thứ 3?
Nhóm 4:
Mức độ chuyển biến tình cảm ở khổ thơ thứ 3 so với khổ thơ thứ 2. Sự chuyển biến ấy nói lên điều gì?
Thảo luận nhóm
1
Điệp cấu trúc
“đã là/là…của…”
khẳng định sự chuyển biến lớn lao trong tình cảm
Từ ngữ:
+ Điệp từ: vạn -> số từ ước lệ chỉ số đông
+ Đại từ: con, anh, em… quan hệ khăng khít, máu thịt, chân thành, thể hiện
+ Kết cấu: đã là…. của ý thức, trách nhiệm với tình cảm hữu ái giai cấp
+ Đại từ “tôi” -> cá nhân, cá thể vị trí của cái tôi trong đại gia đình cần lao
Tấm lòng đồng cảm, xót thương với những kiếp người bất hạnh, lang thang cơ nhỡ
=> Sự chuyển biến lớn về tình cảm, nhận thức sâu sắc về mối quan hệ với quần chúng lao khổ với nhân loại cần lao.
- Hình ảnh:
+ Kiếp phôi pha
+ Không áo cơm => những kiếp người đau thương cơ cực, lầm than,
+ Cù bất cù bơ những kiếp người lao khổ.
=> Thể hiện thái độ đồng cảm, xót thương, căm phẫn
Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Niềm vui lớn (vui sướng
mãnh liệt của nhà thơ khi
gặp ánh sáng lí tưởng)
Lẽ sống lớn (Nhận thức
sâu sắc về lẽ sống mới)
Tình cảm lớn (Chuyển biến
sâu sắc trong tình cảm)
Hình ảnh thơ tươi sáng, các biện pháp tu từ ẩn dụ, so sánh... ngôn ngữ giàu nhạc điệu, vần phối âm có sức ngân vang.
- Thể thơ bảy chữ, có sự vận động trong tâm trạng nhà thơ
Bài thơ diễn tả niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lý tưởng cộng sản
Tác dụng kì diệu của lí tưởng với cuộc đời nhà thơ
Bài thơ là tuyên ngôn của tập Từ ấy nói riêng và toàn bộ tác phẩm của Tố Hữu nói chung
Những bức hình sau gợi cho em suy nghĩ gì?
- Bài thơ giúp cho em hiểu gì về việc xác định lí tưởng?
- Lí tưởng của em hiện nay là gì?
- Em sẽ làm gì để thực hiện lí tưởng đó?
Yêu thương – Trách nhiệm
Tự lập
Tự trọng
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Tố Hữu là nhà thơ có vị trí rất quan trọng trong nền văn học cách mạng Việt Nam. Trong thơ Tố Hữu, cái Tôi trữ tình, trẻ trung, sôi nổi và đầy nhiệt huyết là cái Tôi gắn với cách mạng, cái Tôi mang trong mình lí tưởng cộng sản. Với tập thơ Từ ấy, Tố Hữu đã bắc chiếc cầu nối giữa hình thức thơ mới với thơ ca yêu nước và cách mạng. Giữa lúc các nhà thơ mới còn băn khoăn, còn đắm mình trong nỗi buồn đau, cô đơn tuyệt vọng, thì Tố Hữu với Từ ấy đã cất lên khúc hát ngợi ca lí tưởng cách mạng và tự tin khẳng định sự đúng đắn của con đường mình đã chọn. Từ ấy thể hiện tâm trạng háo hức, tràn đầy niềm tin và hi vọng của người cộng sản trẻ tuổi.
Đặt bài thơ vào hoàn cảnh xã hội, chính trị, văn hoá thời điểm nó ra đời mới hiểu và lí giải được những cung bậc cảm xúc mãnh liệt của nhân vật trữ tình. Bài thơ ra đời vào thời kì cách mạng Dân tộc dân chủ 1936- 1939. Năm 1930, Đảng Cộng sản ra đời, lãnh đạo nhân dân thực hiện cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Tố Hữu thuộc lớp thanh niên sớm được giác ngộ cách mạng. Và người thanh niên với trái tim tuổi hai mươi đang căng đầy sự sống đã đến với cách mạng bằng niềm phấn khích của người vừa tìm thấy con đường lí tưởng của đời mình. Nhân vật trữ tình của bài thơ là người cộng sản trẻ tuổi với quan niệm cao đẹp về lí tưởng sống, lí tưởng cộng sản.
( Trích Đọc hiểu văn bản Ngữ văn 11- Nguyễn Trọng Hoàn)
1/ Nêu nội dung chính của văn bản trên ?
2/ Xác định biện pháp tu từ về từ trong câu văn Với tập thơ Từ ấy, Tố Hữu đã bắc chiếc cầu nối giữa hình thức thơ mới với thơ ca yêu nước và cách mạng. Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó là gì?
3/ Văn bản trên nhiều lần nhắc đến nhân vật trữ tình. Nhân vật trữ tình là gì ?
4/ Viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về lí tưởng sống của tuổi trẻ trong cuộc sống hôm nay.
Đề bài: Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Từ Ấy của nhà thơ Tố Hữu.
1. PHÂN TÍCH ĐỀ
- Yêu cầu: phân tích nội dung khổ thơ đầu bài Từ ấy.
- Đối tượng, phạm vi dẫn chứng: các từ ngữ, chi tiết tiêu biểu trong khổ đầu của bài Từ ấy (Tố Hữu).
- Phương pháp lập luận chính : Phân tích.
2. HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM
- Luận điểm 1: Những kỉ niệm không bao giờ quên.
- Luận điểm 2: Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng.
3. LẬP DÀN Ý CHI TIẾT
a) Mở bài:
- Giới thiệu vài nét về tác giả Tố Hữu và bài thơ Từ ấy
+ Tố Hữu (1920 - 2002) là nhà thơ tiêu biểu, “con chim đầu đàn” của thơ ca cách mạng Việt Nam.
+ Bài thơ Từ ấy là bài thơ mở đầu cho con đường cách mạng, con đường thi ca của Tố Hữu, đồng thời là một chân lí sống của tác giả trong cuộc sống.
- Giới thiệu khổ đầu của bài thơ Từ ấy - Tố Hữu: Khổ 1 của bài thơ thể hiện niềm vui sướng của tác giả khi gặp lí tưởng của Đảng.
b) Thân bài: Phân tích khổ đầu của bài thơ Từ ấy
* Khái quát về bài thơ
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nội dung chính:
* Kể lại kỉ niệm không bao giờ quên (2 câu đầu)
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim”
+ “từ ấy”: mốc thời gian mà tác giả bắt gặp lí tưởng Cộng sản, kết nạp Đảng
+ “nắng hạ”: cái nắng chói chang, rực rỡ của mùa hè
+ “chân lí” : những điều đúng đắn, được mọi người công nhận
-> Các hình ảnh ẩn dụ ca ngợi ánh sáng diệu kì của cách mạng: ánh sáng của tư tưởng cộng sản - ánh sáng của những công bình xã hội, của chân lí xã hội.
+ Động từ “bừng”, “chói” càng nhấn mạnh sức mạnh ánh sáng của lí tưởng.
=> Nếu như mặt trời của thiên nhiên mang đến ánh sáng, hơi ấm và sự sống cho vạn vật trên thế gian này thì lí tưởng Cách mạng soi đường, dẫn dắt tác giả lựa chọn được đường đi đúng đắn cho cuộc đời mình.
=> Tình cảm chân thành và tha thiết của tác giả đối với cách mạng.
* Niềm vui sướng của nhà thơ (2 câu sau)
“Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”
+ “Hồn tôi”, "một vườn hoa lá“
-> Khái niệm “hồn tôi” vốn vô hình lại trở nên hữu hình, cụ thể.
+ "rất đậm hương và rộn tiếng chim"
-> Một thế giới tràn đầy sức sống với hương sắc của các loài hoa, vẻ tươi xanh của cây lá, âm thanh rộn rã của tiếng chim hót.
=> Tố Hữu sung sướng đón nhận lí tưởng như cỏ cây đón ánh sáng mặt trời, đắm say, ngây ngất trong niềm vui, niềm say mê và phấn khởi.
=> Khẳng định lí tưởng làm con người thêm yêu đời, chính lí tưởng cộng sản đã làm cho tâm hồn con người tràn đầy sức sống và niềm yêu đời, làm cho cuộc sống con người có ý nghĩa hơn.
* Đặc sắc nghệ thuật
- Sử dụng biện pháp tu từ : ẩn dụ, so sánh
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu
- Sự đa dạng của bút pháp tự sự, lãng mạn, trữ tình.
c) Kết bài:
- Nêu cảm nhận của em về khổ đầu bài thơ Từ ấy
- Khẳng định sự đúng đắn của lí tưởng Đảng mà tác giả nói riêng hay thanh niên Việt ta thời bấy giờ lựa chọn.
 








Các ý kiến mới nhất