*LỚP 4B
*Tập làm văn– Lớp 4
*GV: Nguyễn Thanh Hiền
*Kiểm tra
*Thế nào là miêu tả ?
* Miêu tả là vẽ lại bằng lời những đặc điểm nổi bật của cảnh, của người, của vật để giúp người nghe, người đọc hình dung được các đối tượng ấy.
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
*I.Nhận xét
*Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
*Tập làm văn
*Cái cối tân
*
*Cái cối tân
* Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.
* U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng. Cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói “chật như nêm cối”. Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại cối kêu ù ù.
* Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm về. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quang cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa. U vốc ra một nắm, tải ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi vài hạt thóc. U gật đầu nói: “Cối tuy mới, chửa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy!” Cứ thế ngày lại ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm...
* Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi – cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa… - tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói: “Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì. Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi…”
* _Theo_ Duy Khán
* Ngày xưa, cách đây hơn bốn chục năm, ở nông thôn chưa có điện, chưa có máy xay xát như hiện nay nên người ta dùng cối xay tre để xay lúa. Hiện nay, một số gia đình nông thôn ở miền Bắc và miền Trung vẫn còn chiếc cối xay bằng tre giống như thế này.
*I.Nhận xét
*Bài văn tả cái gì?
*1.Đọc bài văn và trả lời câu hỏi:
* Bài văn tả cái cối xay gạo bằng tre.
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
* Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
*Tập làm văn
*I/ Nhận xét
*Bài văn được chia làm mấy đoạn?
*Bài văn được chia làm 4 đoạn.
*Đoạn 1: Cái cối xinh xinh . . . gian nhà trống.
*Đoạn 2: U gọi nó là cái cối tân . . . cối kêu ù ù.
*Đoạn 3: Chọn được ngày lành . . . vui cả xóm.
*Đoạn 4: Cái cối xay . . .theo dõi từng bước anh đi.
*_ Giới thiệu về cái cối xay._
*_ Tình cảm của bạn nhỏ với các đồ dùng trong nhà._
* Mở bài:(Đoạn 1) Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.
* Kết bài: ( Đoạn 4) Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi - cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn chén, cái giường nứa,...-tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói: “ Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì. Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi...”
*b) Tìm các phần mở bài, kết bài. Mỗi phần ấy nói lên đều gì ?
*_Thứ sáu ngày 01 tháng01 năm 2022_
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật *
*c) Các phần mở bài, kết bài đó giống với những cách mở *bài, kết bài nào đã học ?
* _Giống kiểu mở bài trực tiếp và kết bài mở rộng _ *_ trong văn kể chuyện._
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
* Phần mở bài dùng giới thiệu đồ vật được miêu tả. Phần kết bài thường nói đến tình cảm, sự gắn bó thân thiết của người với đồ vật đó hay ích lợi của đồ vật ấy.
* Thế nào là mở bài trực tiếp?
* Mở bài trực tiếp là giới thiệu ngay đồ vật sẽ tả là cái cối tân.
* Thế nào là kết bài mở rộng?
* Kết bài mở rộng là bình luận thêm về đồ vật.
*d) Phần thân bài tả cái cối theo trình tự như thế nào ?
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
* Phần thân bài tả hình dáng cái cối theo trình tự từ bộ phận *lớn đến bộ phận nhỏ, từ ngoài vào trong, từ phần chính đến *phần phụ, cái vành, hai cái tai, hàng răng côi, cần cối, đầu *cần, cái chốt, dây thừng buộc cần và tả công dụng của cái *cối: dùng đẻ xay lúa, tiếng cối làm vui cả xóm.
*Đoạn 1.
*dây thừng
*cần cối
*đầu cần
*cái chốt
* Tả hình dáng cái cối.
*phần chính phần phụ
*từ ngoài vào trong
*cái vành
*cái áo
*hai cái tai
*lỗ tai
*hàm răng cối
*dăm cối
*d) Phần thân bài tả cái cối theo trình tự như thế nào?
*d. Phần thân bài tả cái cối theo trình tự như thế nào ?
*Đoạn 2.
* Tả công dụng của cái cối.
*d) Phần thân bài tả cái cối theo trình tự như thế nào ?
* Tả hình dáng cái cối.
* Tả công dụng của cái cối.
*Đoạn 2:
*Đoạn 3:
*phần chính phần phụ
*bộ phận lớn bộ phận nhỏ
*từ ngoài vào trong
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật *
*Thân bài
*Hình dáng
*Công dụng
*Cái vành
*Cái áo
*Lỗ tai
*Hai cái tai
*Tiếng cối làm vui cả xóm
*Hàm răng cối
*Cái cần
*Xay lúa
*Cái chốt
*Đầu cần
*Dăm cối
*Dây thừng buộc cối
*1. cái vành
*2. cái áo
*3. cái tai
*4. lỗ tai
*8. cái chốt
*5. hàm răng
*6. cần cối
*7. đầu cần
*9. dây thừng
*Những hình ảnh so sánh
*- Chật như nêm cối. *- Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh.
*Những hình ảnh nhân hóa
*- Tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng. * Tất cả chúng nó đều cất tiếng nói.
*
*_Để miêu tả cái cối tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào ?_
* Trong khi miêu tả cái cối, tác giả đã dùng những hình ảnh so sánh nhân hóa thật xinh động: chật như nêm cối, cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, cái tai tỉnh táo để nghe ngóng, cái cối xay, cái võng đay, cái chiếu manh, cá mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, giường nứa, … tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói … Tác giả đã quan sát cái cối xay gạo bằng tre rất tỷ mỷ, tinh tế bằng nhiều giác quan. Nhờ sự quan sát tỉ mỉ, tinh tế ấy với cách sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ so sánh và nhân hóa trong bài làm cho bài văn miêu tả cái cối xay gạo chân thực mà sinh động.
* Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống. * U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng. Cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên người ta nói “chật như nêm cối”. Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối kêu ù ù. * Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm về. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quanh cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa. U vốc ra một nắm, tãi ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lõi một vài hạt thóc. U gật đầu nói: “Cối tuy mới, chửa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy !” Cứ thế ngày lại ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm. * Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi – cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa… - tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói: “Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì. Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi…”
*Mở bài
*Kết bài
*1. Bài văn: Cái cối tân
* *Thân *bài
*Thân *bài
*Tả bao quát đồ vật và tả *các đặc điểm của cái cối.
*Tả công dụng của cái cối.
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
*Mở bài( Đoạn 1) - Giới thiệu ngay đồ vật được miêu tả là cái cối. (Mở bài trực tiếp)
*Kết bài( Đoạn 4) - Nêu phần kết bài có bình luận thêm về tình cảm của bạn nhỏ với các đồ dùng trong nhà. (Kết bài mở rộng)
*
* Thân bài( Đoạn 2) - Tả đặc điểm hình dáng cái cối. * ( Đoạn 3) - Tả công dụng của cái cối.
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
*I.Nhận xét
*Bài: Cái cối tân
* 2. _Theo em, khi tả một đồ vật, ta cần tả những gì ?_
*Khi miêu tả
*Tả bao quát toàn bộ đồ vật.
*Tả những bộ phận có đặc điểm nổi bật.
*Thể hiện tình cảm với đồ vật.
*_Thứ sáu ngày 01 tháng01 năm 2022_
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật *
* Muốn tả đồ vật tinh tế, tỉ mỉ phải tả bao quát toàn bộ đồ vật, rồi tả những bộ phận có đặc điểm nổi bật, không nên tả hết mọi chi tiết, moik bộ phận vì như vậy sẽ lan man, dài dòng.
*So sánh
*Nhân hóa
*Để miêu tả cái cối tác giả đã sử dụng những biện pháp nào ?
*Chật như nêm cối. * *- Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh.
*- Tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng. * Tất cả chúng nó đều cất tiếng nói.
*Mắt
*Tai
*Để miêu tả cái cối tác giả đã sử dụng những giác quan nào ?
*_Thứ sáu ngày 01 tháng01 năm 2022_
*Tập làm văn
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật *
*Bài * văn *miêu * tả * đồ vật
*Mở bài
*Thân bài
*Kết bài
*Trực tiếp hoặc gián tiếp
*Tả bao quát đồ vật
*Tả các đặc điểm nổi * bật và công dụng của * đồ vật.
*Mở rộng hoặc *Không mở rộng
*II. Ghi nhớ:
*II. Ghi nhớ:
*1. Bài văn miêu tả đồ vật có ba phần là mở bài, thân bài và kết bài. *2. Có thể mở bài theo kiểu trực tiếp hay gián tiếp và kết bài theo kiểu mở rộng hoặc không mở rộng. *3.Trong phần thân bài, trước hết, nên tả bao quát toàn bộ đồ vật rồi tả những bộ phận có đặc điểm nổi bật.
*Luyện tập
*Ở phần thân bài tả cái trống trường, một bạn học sinh đã viết:
* Anh chàng trống này tròn như cái chum, lúc nào cũng chễm chệ trên một cái giá gỗ kê ở trước phòng bảo vệ. Mình anh ta được ghép bằng những mảnh gỗ đều chằn chặn, nở ở giữa, khum nhỏ lại ở hai đầu. Ngang lưng quấn hai vành đai to bằng con rắn cạp nong, nom rất hùng dũng. Hai đầu trống bịt kín bằng da trâu thuộc kĩ, căng rất phẳng. * Sáng sáng đi học tới gần trường, tôi nghe thấy tiếng ồm ồm giục giã “Tùng! Tùng! Tùng!” là chúng tôi rảo bước cho kịp giờ vào học.Vào những lúc tập thể dục, anh trống lại “cầm càng” cho chúng tôi theo nhịp “Cắc, tùng! Cắc, tùng!”đều đặn. Khi anh ta “xả hơi” một hồi dài là lúc chúng tôi cũng được “xả hơi” sau một buổi học.
*Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
*Tập làm văn
*a. Tìm câu văn tả bao quát cái trống. *b. Nêu tên những bộ phận của cái trống được miêu tả. c. Tìm những từ ngữ tả hình dáng, âm thanh của cái trống. *d. Viết thêm phần mở bài và kết bài để thành bài văn hoàn chỉnh
*Hình dáng: * Tròn như cái chum. * Mình anh ta được ghép bằng những mảnh gỗ đều chằn chặn, nở ở giữa, khum nhỏ lại ở hai đầu. * Ngang lưng quấn hai vành đai to bằng con rắn cạp nong, nom rất hùng dũng. * Hai đầu bịt kín bằng da trâu thuộc kĩ, căng rất phẳng. *Âm thanh: *- Tiếng trống ồm ồm giục giã “Tùng ! Tùng ! Tùng !”. *Trống “cầm càng” theo nhịp “Cắc, tùng ! Cắc, tùng !” đều đặn. Giục trẻ rảo bước tới trường. *- Trống “xả hơi” một hồi dài.
*_Mình trống_ *_Ngang lưng trống_ *_Hai đầu trống_
*b) Tên những *bộ phận của *cái trống được miêu tả.
*a) Câu văn tả bao quát cái trống.
*_Anh chàng trống này tròn như cái chum, lúc nào cũng chễm chệ trên một cái giá gỗ kê trước phòng bảo vệ_.
*c) Những từ ngữ tả hình dáng và âm thanh của trống.
*Mình trống
*Ngang lưng trống
*Đầu trống
*Mở bài trực tiếp
*d) Viết thêm phần mở bài và kết bài để thành bài văn hoàn * chỉnh.
* Cái trống có mặt ở ngôi trường em không biết đã bao năm rồi. Thầy bảo: “ít nhất cũng trên chục năm rồi”. Thế mà trống vẫn còn tốt, vẫn còn sang sảng gọi chúng em nhanh chân vào lớp mỗi ngày.
*Mở bài gián tiếp
* Kỉ niệm của những ngày đầu đi học là kỉ niệm mà mỗi người không bao giờ quên. Kỉ niệm ấy luôn gắn với những đồ vật và con người. Nhớ những ngày đầu đi học, tôi luôn nhớ tới chếc trống trường tôi, nhớ những âm thanh rộn rã, náo nức của nó.
* Những ngày đầu cắp sách đến trường, có một đồ vật gây cho tôi ấn tượng nhất, đó là chiếc trống trường.
*Kết bài mở rộng:
*Tạm biệt anh trống. Ngày mai anh nhớ "tùng, tùng, tùng, ..." gọi chúng tôi đến trường nhé!
*Kết bài không mở rộng:
* Trống trường đã trở thành người bạn đồng hành với chúng em. Mai đây, khi lớn lên, dù có đi đến bất cứ nơi nào của Tổ quốc song tiếng trống trường mãi mãi vẫn bập bùng bao kỉ niệm.
* Rồi mai đây, chúng tôi sẽ phải rời xa mái trường tiểu học Kim Hoa B thân thương nhưng âm thanh thôi thúc, rộn ràng của tiếng trống trường thưở ấu thơ vẫn vang vọng mãi trong tâm trí tôi.
Ví dụ: Mở bài
*Ví dụ: Mở bài * Anh chàng trống là người bạn thân thiết nhất với tôi trong những năm cắp sách đến trường. *Hoặc * Ở trường, cái gì đối với tôi cũng gắn bó thân thương nhưng có lẽ anh chàng trống là người bạn mà tôi yêu quý nhất. *
* Ví dụ: Kết bài: * Tạm biệt anh trống, đám học trò chúng tôi ra về. *Hoặc: * Kì nghỉ hè đã đến rồi, phải chia tay với anh trống tôi buồn lắm. Tôi mong mỏi ngày tựu trường đến nhanh để gặp lại anh trống, người bạn thân yêu của tôi.
* CẤU TẠO BÀI VĂN MIÊU TẢ ĐỒ VẬT
*THÂN BÀI
*KẾT BÀI
*Giới thiệu đồ vật sẽ tả
*MB theo kiểu trực tiếp
*MB theo kiểu gián tiếp
*Tả những bộ phận *có đặc điểm nổi bật
*Tả bao quát
*KB theo kiểu mở rộng
*Nêu cảm nghĩ hoặc tình cảm
*KB theo kiểu không mở rộng
*MỞ BÀI
*Củng cố
* *Tiết học kết thúc * Chúc các em chăm ngoan học giỏi.