Những câu hát than thân
I. TÌM HIỂU CHUNG

Ca dao than thân

Hiện thực về đời sống của người lao động dưới chế độ cũ: nghèo khổ, vất vả, bị áp bước

Những câu hát than thân thể hiện nỗi niềm tâm sự của tầng lớp bình dân
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

1. Đọc - hiểu chú thích

Bài ca dao số 2

_ Thân em như trái bần trôi_

_Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu._

Bài ca dao số 3

_ Thương thay thân phận con tằm_

_Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ_

_ Thương thay lũ kiến li ti_

_Kiến ăn được mấy phải đi tìm mồi_

_ Thương thay hạc lánh đường mây_

_Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi_

_ Thương thay con cuốc giữa trời_

_Dầu kêu ra máu có người nào nghe_
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

2. Kết cấu

Hình thức diễn đạt: thơ lục bát

PTBĐ: biểu cảm
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Bài ca dao số 2

Lời của người lao động thương cho thân phận những người khốn cùng và cũng là tự thương chính mình

_ Thương thay thân phận con tằm_

_Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ_

_ Thương thay lũ kiến li ti_

_Kiến ăn được mấy phải đi tìm mồi_

_ Thương thay hạc lánh đường mây_

_Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi_

_ Thương thay con cuốc giữa trời_

_Dầu kêu ra máu có người nào nghe_
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

_ Thương thay thân phận con tằm_

_Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ_

_ Thương thay lũ kiến li ti_

_Kiến ăn được mấy phải đi tìm mồi_

_ Thương thay hạc lánh đường mây_

_Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi_

_ Thương thay con cuốc giữa trời_

_Dầu kêu ra máu có người nào nghe_

Bài ca dao số 2

Điệp từ: thương thay

Tô đậm nỗi thương cảm xót xa, sự đồng cảm sâu sắc cho những cuộc đời cay đắng, vất vả, lận đận

Từ láy , ẩn dụ
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Bài ca dao số 2

Hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng

Thân phận suốt đời bị kẻ khác bòn rút sức lực

vất vả xuôi ngược làm lụng mà vẫn nghèo khó

Liên tưởng đến những cuộc đời phiêu bạt, cố gắng vô vọng

Thấp cổ, oan trái, không được lẽ công bằng nào soi tỏ

Con tằm

Con kiến

Con hạc

Con cuốc
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Con tằm

Con kiến

Con hạc

Con cuốc

Bài ca dao số 2

_Sự vất vả_

_Sự mòn mỏi_

_Sự tuyệt vọng_
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Bài ca dao số 2

_Là những con vật bé nhỏ, đáng thương_

Con tằm

Con kiến

Con hạc

Con cuốc

_Là những con vật gắn liền với đời sống con người_

_Họ thương con tằm, con cuốc... cũng là đang thương lấy chính mình_
Là những hình ảnh gần gũi với cuộc sống khổ cực, vất vả ccủa người lao động.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Bài ca dao số 2

_Nỗi khổ nhiều bề của người lao động trong xã hội cũ_
_ Thân em như trái bần trôi_

_Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu._

Bài ca dao số 3

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Mô tip mở đầu: “Thân em”

So sánh”

Thân em- trái bần trôi

_Một mô típ quen thuộc trong ca dao, dân ca_

_Hình ảnh so sánh gợi liên tưởng đến cái nghèo khổ, khó khăn_
_ Thân em như trái bần trôi_

_Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu._

Bài ca dao số 3

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

Hình ảnh: Gió dập- sóng dồi

Những sóng gió, khó khăn trong cuộc sống

Hình ảnh ẩn dụ số phận chìm nổi lênh đênh, vô định

Sự bế tắc, không xác định trước được số phận của chính mình

Là một thành ngữ
Bài ca dao số 2

_ Thân em như trái bần trôi_

_Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu._

Bài ca dao số 3

_ Thương thay thân phận con tằm_

_Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ_

_ Thương thay lũ kiến li ti_

_Kiến ăn được mấy phải đi tìm mồi_

_ Thương thay hạc lánh đường mây_

_Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi_

_ Thương thay con cuốc giữa trời_

_Dầu kêu ra máu có người nào nghe_

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Phân tích

_Phản ánh sinh động nỗi đau khổ, bất hạnh, cuộc sống vất vả, lam lũ của người nông dân_

_Lên án mạnh mẽ xã hội phong kiến đầy áp bức, bất công. _

_Sự lạc quan của người lao động: vẫn cất cao lên tiếng hát_
III. TỔNG KẾT

Nội dung

Nỗi cay đắng của người phụ nữ

Sự phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến
III. TỔNG KẾT

Nghệ thuật

*Thể thơ lục bát với âm điệu buồn, chua xót *Sử dụng mô tip mở đầu quen thuộc, thành ngữ “gió dập sóng dồi *Hình ảnh so sánh, ẩn dụ, tượng trưng