* SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH *TRƯỜNG THPT TRƯƠNG HÁN SIÊU * * BÀI GIẢNG VẬT LÍ 12 * * * * Giáo viên:Phạm Thị Huệ * Tổ:Tự nhiên *Năm học: 2016- 2017 * *

Kiểm tra bài cũ:
*Caâu 1: Haõy choïn caâu ñuùng * Vaät naøo döôùi ñaây coù theå phaùt ra tia hoàng ngoaïi maïnh nhaát ? * A. Ñeøn LED ñoû. * B. Boùng ñeøn pin. * C. Ñeøn oáng. * D. Chieác baøn laø.
*
*
*
*D
Kiểm tra bài cũ:
*Câu 2: Bức xạ tử ngoại là bức xạ điện từ *A. mắt không nhìn thấy ở ngoài miền tím của quang phổ. *B. có bước sóng lớn hơn bước sóng của bức xạ tím. * C. không làm đen phim ảnh. *D. có tần số thấp hơn so với bức xạ hồng ngoại.
*A
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*Nhaø Vaät Lí ngöôøi Ñöùc (1845- 1923) * Ñaõ phaùt minh ra tia Rônghen (cuõng goïi laø tia tia X). Giaûi thöôûng Nobel 1901
*W. C. Rônghen
*
*
*
*
*Mỗi khi một chùm tia catôt (tức một chùm electron có năng lượng lớn ) đập vào một vật rắn thì vật đó phát ra tia X
*
*
*
*
*+
*Anốt
*Đối âm cực
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*TiaX
*-
*Catốt
*
*
*
*
*- Catốt K: bằng kim loại, hình chỏm cầu.
*Cấu tạo ống Cu – lít – giơ( ống Rơnghen):
*Ống thủy tinh chân không gồm: dây nung FF' bằng vonfam (làm nguồn electron), và hai điện cực.
*- Anốt A: bằng kim loại, có khối lượng nguyên tử lớn, điểm nóng chảy cao, và được làm nguội bằng dòng nước khi hoạt động.
*
*
*
*Hoạt động:
*Ñaët hieäu ñieän theá vaøi chục kilôvoân giöõa anoât vaø catoât, _caùc electron phaùt xaï ra töø catoât ñöôïc taêng toác trong ñieän tröôøng maïnh ñeán ñaäp vaøo ñoái anôt laøm phaùt ra tia X. _ *__
*
*
*
*
*+
*Anốt
*Đối âm cực
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*TiaX
*Catốt
*-
*Ống phóng tia Catốt
*
*
*
*1. Bản chất:
*Tia X là gì ? Tia X có bản chất và những tính chất gì ?
*Tia X có bước sóng ngắn hơn bước sóng của tia tử ngoại rất nhiều.
*- Tia X là bức xạ không nhìn thấy được, có bước sóng từ 10-11m đến 10-8m, có cùng bản chất với ánh sáng, là sóng điện từ.
*+
*-
*Tia X đi qua điện trường
*Tia X
*N
*S
*Tia X đi qua từ trường
*Tia X
*Tia X xuyên qua điện trường và từ trường
*
*
*
*2. Tính chất:
*Tia X có khả năng đâm xuyên. *( Đi qua được các vật không trong suốt đối với ánh sáng như gỗ, giấy, kim loại. Kim loại có nguyên tử lượng lớn thì khó qua hơn). * * + Tia X có bước sóng càng ngắn thì khả năng đâm xuyên càng lớn( tia X cứng). *
*b. Làm đen kính ảnh.
*c. Làm phát quang một số chất.
*d. Làm ion hóa không khí.
*e. Có tác dụng sinh lý: Hủy diệt tế bào…Dùng chữa trị ung thư nông.
*
*CHỤP ĐIỆN
Chụp các thiên thể trong vũ trụ
*07/11/22
*
*CHỤP HÌNH BÔNG HOA BẰNG TIA X
*Dò các khuyết tật trong sản phẩm
* Chiếu điện , chụp điện ( y học )
*Tia Rơnghen
*c/ Công dụng của tia X:
** Chiếu điện , chụp điện ( y học )
**Tìm khuyết tật bên trong các vật đúc bằng kim loại (lỗ hổng bọt khí , vết nứt …
**Kiểm tra hành lý của hành khách đi máy bay , nghiên cứu cấu trúc của vật rắn …
**Chữa bệnh ung thư nông , ngoài da …
*ÁNH SÁNG NHÌN THẤY
*
*λ = 0,38 µm đến λ = 0,76 µm
*
*HỒNG NGOẠI
* λ =10-3 m đến λ = 10-6 m * (t mt< t 10- 4m. MÁY PHÁT VÔ TUYẾN
*
*
*
*TIA TỬ NGOẠI
*λ =10-6 m đến λ = 10-9m * t >20000C
*Tia X
*λ =10-8 m đến λ = 10-11 m *ống tia X
*TIA GAMMA
* λ < 10-10 m *Phản ứng hạt nhân : phân rã , phóng xạ
*λ(m)

Thang sóng điện từ : bao gồm các bức xạ được sắp xếp theo thứ tự bước sóng (hoặc tần số ) tăng dần hoặc giảm dần.
*Thang sóng điện từ : bao gồm các bức xạ được sắp xếp theo thứ tự bước sóng (hoặc tần số ) tăng dần hoặc giảm dần. *
*Giống nhau: có chung bản chất là sóng điện từ. *Khác: * + Tần số hay bước sóng. → _khác nhau về tính chất và tác dụng._
*+ Các bước sóng dài dễ quan sát hiện tượng giao thoa. *+ Các bước sóng ngắn có khả năng đâm xuyên mạnh, gây ion hóa không khí…
V. THUYẾT ĐIỆN TỪ ÁNH SÁNG
*Là thuyết được xây dựng dựa trên sự đồng nhất giữa sóng điện từ và sóng ánh sáng. *Giữa sóng điện từ và sóng ánh sáng có nhiều điểm giống nhau: *+ cùng được truyền trong chân không với tốc độ c. *+ tuân theo đầy đủ các quy luật: truyền thẳng, khúc xạ, phản xạ, giao thoa, sóng dừng. *Lí thuyết và thực nghiệm chứng tỏ: ánh sáng chính là sóng điện từ.
*Câu 1. Tia X là *A. dòng hạt mang điện tích. B. sóng điện từ có bước sóng rất ngắn *C. sóng điện từ có bước sóng dài. D. Bức xạ nhìn thấy được.
*
*
*
*
*B. sóng điện từ có bước sóng rất ngắn.
*TRẮC NGHIỆM
*
*Câu 2. Tính chất nào sau đây không là tính chất chung của tia X và tia tử ngoại ? *A. có khả năng đâm xuyên. *B. làm ion hóa chất khí. *C. làm phát quang một số chất. *D. có tác dụng lên kính ảnh.
*
*
*
*
*A. có khả năng đâm xuyên.
*TRẮC NGHIỆM
*
*Câu 3. Sắp xếp Đúng thứ tự của các tia theo sự giảm dần của bước sóng trên thang sóng điện từ *A. Tia hồng ngọai , ánh sáng nhìn thấy , tia X, tia tử ngoại. *B. Tia tử ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia X, tia hồng ngoại. *C. Tia tử ngoại , tia hồng ngoại , ánh sáng nhìn thấy , tia X. *D. Tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X.
*
*
*
*
*D. Tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X.
*TRẮC NGHIỆM
*
*a
*Chụp bằng ánh sáng nhìn thấy (ánh sáng trắng)
*r
*Chụp bằng tia X (tia Rơn-ghen)
*Vì sao hai cách chụp với các bức xạ khác nhau đó lại cho kết quả khác nhau ?
*?
*p
*x
*Tia X khi gặp vật cản có thể xuyên qua vật cản .
*Ánh sáng nhìn thấy khi gặp vật cản có thể bị hấp thụ hoặc phản xạ.

Một số hình ảnh đẹp chụp bằng tia X:
Một số hình ảnh đẹp chụp bằng tia X:
Một số hình ảnh đẹp chụp bằng tia X: