*Mùa xuân nho nhỏ
*I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG *II. TÌM HIỂU CHI TIẾT *III. TỔNG KẾT *IV. LUYỆN TẬP *V. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
*I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
*1) Tác giả
*Thanh Hải (1930-1980)
*- Tên thật là Phạm Bá Ngoãn.
*- Quê: Thừa Thiên Huế.
*- Ông có sở trương về thơ 5 chữ; ngôn ngữ trong sáng: giàu nhạc điệu; cảm xúc chân thành, sâu lắng.
*2) Tác phẩm
*a) Hoàn cảnh ra đời: Viết bài thơ trên giường bệnh trước khi mất (15/12/1980)
*b) Thể thơ: Năm chữ với nhịp điệu luân chuyển tự nhiên, sôi nổi, thiết tha, trầm lắng có lúc hối hả, phấn chấn.
*c) Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp với miêu tả.
*Mạch cảm xúc của bài thơ *“MÙA XUÂN NHO NHỎ”
*Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
*Cảm xúc về mùa xuân đất nước, con người
*Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ trước mùa xuân đất nước
*Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế
*Khổ 1
*Khổ 2,3
*Khổ 4,5
*Khổ 6
*d) Ý nghĩa nhan đề:
*“Mùa xuân nho nhỏ” là một sáng tác độc đáo, một phát hiện mới mẻ của nhà thơ.
*Hình ảnh “Mùa xuân nho nhỏ” là biểu tượng cho những gì tinh tuý, đẹp đẽ nhất của sự sống và cuộc đời mỗi con người.
*Thể hiện quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng với cái chung, giữa cá nhân và cộng đồng.
*Thể hiện nguyện ước của nhà thơ muốn làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của thiên nhiên, đất nước, của cuộc đời chung và khát vọng sống chân thành, cao đẹp của nhà thơ
*II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
* 1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
*_Mọc giữa dòng sông xanh_ *_Một bông hoa tím biếc_ *_Ơi con chim chiền chiện_ *_Hót chi mà vang trời_ *_Từng giọt long lanh rơi_ *_Tôi đưa tay tôi hứng._
*_Mọc giữa dòng sông xanh_ *_Một bông hoa tím biếc_ *_Ơi con chim chiền chiện_ *_Hót chi mà vang trời_ *_Từng giọt long lanh rơi_ *_Tôi đưa tay tôi hứng._
*_xanh_
*_tím biếc_
*- Hình ảnh:
*- Màu sắc:
*- Âm thanh:
*Đảo ngữ
*=> Mùa xuân của thiên nhiên tươi đẹp.
*_dòng sông, bông hoa, con chim chiền chiện_
*_xanh, tím biếc_
*_hót …vang trời_
* 1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
*_Ơi con chim chiền chiện_ *_Hót chi mà vang trời_ *_Từng giọt long lanh rơi_ *_Tôi đưa tay tôi hứng._
* 1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
* Từ âm thanh tiếng _chim_ (thính giác) đến _giọt long lanh_ (thị giác) và _đưa tay hứng_ (xúc giác)
*Ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác
*chi tiết gợi hình
*cảm nhận mùa xuân
*=> Cảm giác say sưa, ngây ngất
*2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước (khổ 2, 3)
*_Mùa xuân người cầm súng_ *_Lộc giắt đầy trên lưng_ *_Mùa xuân người ra đồng_ *_Lộc trải dài nương mạ_ *_Tất cả như hối hả_ *_Tất cả như xôn xao…_
*2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước (khổ 2, 3)
*_giắt đầy _
*_trải dài _
*_Lộc_
*_người cầm súng_
*_người ra đồng_
*Bảo vệ Tổ quốc
* Xây dựng đất nước
*Sức sống, sức xuân mạnh mẽ, căng tràn trên mọi miền đất nước.
*Nghĩa thực: chồi non, lá mới (cành lá ngụy trang của người chiến sĩ, mầm mạ non xanh của người nông dân)
* *Nghĩa ẩn dụ: sự sinh sôi nẩy nở, sự may mắn, tốt lành.
*_Mùa xuân người cầm súng_ *_Lộc giắt đầy trên lưng_ *_Mùa xuân người ra đồng_ *_Lộc trải dài nương mạ_ *_Tất cả như hối hả_ *_Tất cả như xôn xao…_
*- Điệp cấu trúc *- Điệp ngữ: Tất cả *- Từ láy: hối hả (từ tượng hình) * xôn xao (từ tượng thanh) *- Giọng thơ: nhanh, vui tươi, hão hùng *=> Không khí khẩn trương, nhộn nhịp
*_Đất nước bốn ngàn năm_ *_Vất vả và gian lao_ *_Đất nước như vì sao_ *_Cứ đi lên phía trước._
*Đầy thăng trầm thử thách trong quá khứ
* Bất diệt, trường tồn trong hiện tại, tương lai
*So sánh, nhân hóa: tin tưởng, ngợi ca sức sống của quê hương, đất nước
*3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ (khổ 4,5)
*3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ (khổ 4,5)
*_ Ta làm con chim hót_ *_ Ta làm một cành hoa_ *_ Ta nhập vào hòa ca_ *_ Một nốt trầm xao xuyến._ *_ Một mùa xuân nho nhỏ_ *_ Lặng lẽ dâng cho đời_ *_ Dù là tuổi hai mươi_ *_ Dù là khi tóc bạc._ *__
*3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ (khổ 4,5)
*_Mọc giữa dòng sông xanh_ *_Một bông hoa tím biếc_ *_Ơi con chim chiền chiện_ *_Hót chi mà vang trời_ *_Từng giọt long lanh rơi_ *_Tôi đưa tay tôi hứng._
*_Ta làm con chim hót_ *_Ta làm một cành hoa_ *_Ta nhập vào hòa ca_ *_Một nốt trầm xao xuyến._
*- Chuyển đại từ tôi sang đại từ ta *- Điệp cấu trúc ta làm, ta nhập: nhấn mạnh quá trình hóa thân, hòa nhập
*3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ (khổ 4,5)
*_ Một mùa xuân nho nhỏ_ *_ Lặng lẽ dâng cho đời_ *_ Dù là tuổi hai mươi_ *_ Dù là khi tóc bạc._
*Ẩn dụ
*Tinh túy, đẹp đẽ nhất
*Dâng hiến tự nguyện, không ồn ào
*Điệp ngữ, hoán dụ, tương phản: sự cống hiến không kể thời gian, tuổi tác
*Lời thơ như lời tâm niệm hiến dâng cho đất nước và đời
*4. Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế (khổ 6)
*4. Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế (khổ 6)
*_Mùa xuân – ta xin hát_ *_Câu Nam ai, Nam bình_ *_Nước non ngàn dặm mình_ *_Nước non ngàn dặm tình_ *_Nhịp phách tiền đất Huế._
*Nhạc điệu rộn ràng, giai điệu cuộc sống mới, sức sống mới của dân tộc
*Yêu mến, tự hào, lạc quan, yêu cuộc sống
*III. TỔNG KẾT
*1. Giá trị nội dung
* *- Là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời * *- Thể hiện một ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc *
*2. Giá trị nghệ thuật
* *- Bài thơ theo thể năm tiếng, có nhạc điệu trong sáng, tha thiết gần gũi với dân ca * *- Nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, những so sánh và ẩn dụ sáng tạo *
*IV. LUYỆN TẬP
*Câu 1: Bài thơ mùa xuân nho nhỏ được sáng tác trong giai đoạn nào? * A. 1930- 1945 * B. 1954- 1975 * C. 1945- 1954 * D. 1975- 2000
*Câu 2: Mùa xuân nho nhỏ được viết giống thể thơ của tác phẩm nào? * A. Đêm nay Bác không ngủ * B. Bài thơ về tiểu đội xe không kính * C. Đồng chí * D. Đoàn thuyền đánh cá
*Câu 3: Mùa xuân nho nhỏ bắt nguồn từ cảm xúc nào? * A. Cảm xúc về vẻ đẹp và truyền thống của đất nước * B. Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế * C. Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân Hà Nội * D. Cảm xúc về thời điểm lịch sử đáng nhớ của dân tộc
*Câu 4: Ý nào nêu đúng nhất về giọng điệu của bài thơ? * A. Hào hùng, mạnh mẽ * B. Bâng khuâng, tiếc nuối * C. Trong sáng, thiết tha * D. Nghiêm trang, thành kính
*Câu 5: Tác giả đã sử dụng phép tu từ nào là chính trong đoạn thơ sau? *_Ơi con chim chiền chiện_ *_Hót chi mà vang trời_ *_Từng giọt long lanh rơi_ *_Tôi đưa tay tôi hứng_ * A. So sánh * B. Ẩn dụ * C. Hoán dụ * D. Nhân hóa
*Câu 6: Dòng nào sau đây nói đúng về hình ảnh con chim hót, cành hoa, nốt trầm xao xuyến? * A. Là những gì đẹp nhất của mùa xuân * B. Là những gì nhỏ bé trong cuộc sống * C. Là những gì đẹp nhất mà mỗi con người muốn có * D. Là mong muốn khiêm nhường và tha thiết của nhà thơ
*Câu 7: Phép tu từ nào được sử dụng trong câu thơ “Một mùa xuân nho nhỏ”? * A. So sánh * B. Nhân hóa * C. Ẩn dụ * D. Ẩn dụ
*Câu 8: Có thể thay thế tù xao xuyến trong câu “Một nốt trầm xao xuyến” bằng từ nào sau đây mà không làm mất đi giá trị nghệ thuật của câu thơ? * A. Êm ái * B. Sâu lắng * C. Da diết * D. Cả 3 từ trên đều không thay thế được
*Câu 9: Nhà thơ thể hiện tình cảm gì qua bài thơ trên? * A. Tình yêu thiên nhiên, đất nước * B. Tình yêu cuộc sống * C. Khát vọng cống hiến cho đời * D. Cả 3 ý trên
*Câu 10: Bài thơ mùa xuân nho nhỏ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời, thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp sức lực vào mùa xuân lớn của đất nước? * A. Đúng * B. Sai
*S
*Ô
*I
* Ẹ
*P
*D1
*Ư
*N
*Ă
*C
*M
*Đ
*Ớ
* Đ
*N
*G
*Đ
*Ấ
*Ữ
*I
*X
*A
*H
*D2
*D3
*D4
*D5
*D6
*D7
*D8
*C1
*C2
*C3
*C4
*C5
*C6
*C7
*3. Bài thơ thuộc thể thơ gì ?
*2. Nhà thơ Thanh Hải thể hiện khát vọng gì qua bài thơ ?
*1. Nguồn cảm hứng của tác giả về mùa xuân của thiên nhiên bắt nguồn từ đâu ?
*4. Nếu người nông dân có nhiệm vụ tô điểm cho mùa xuân thì người lính có nhiệm vụ gì ?
* 5. Từ “_mùa xuân_”, ngoài ý nghĩa chỉ thiên nhiên còn gợi ý nghĩa về mùa xuân nào ?
* 7. Tên một huyện – quê của Thanh Hải
*6. Tính từ dùng để đánh giá về bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong bài thơ?
*Ô CHỮ VĂN HỌC
*3
*6
*7
*2
*1
*4
*N
*G
*I
*Ề
*N
*T
* P
*H
*O
*T
*Ơ
*C
*N
*Ù
*M
*Â
*U
* G
*N
*Ữ
*N
*C
*X
*A
*N
*H
*5
*D
*Ò
*N
*G
*Ế
*G
*N
* Ố
*I
*H
*Ư