*BÀI 1 * GIỚI THIỆU TỔNG QUAN *VỀ MẠNG MÁY TÍNH * * *CĐ CNIN
*GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MẠNG MÁY TÍNH
Nội Dung
*Mạng máy tính

*Lịch sử phát trển của mạng máy tính *Định nghĩa mạng máy tính là gì? *Các lợi ích kết nối mạng:

*Các loại mạng máy tính:

*Mạng LAN, MAN, WAN

*Các mô hình xử lý mạng:

*Tập trung, Phân phối, Cộng tác

*Các mô hình quản lý mạng:

*Workgroup, Domain
Nội Dung
*Các dịch vụ mạng:

*Dịch vụ tập tin (Files Services) *Dịch vụ in ấn (Print Services) *Dịch vụ thông điệp (Message Services) *Dịch vụ ứng dụng (Application Services) *Dịch vụ thư mục (Directory Services) *Dịch vụ cơ sở dữ liệu (Database Services) *Dịch vụ Web
1. Mạng máy tính 1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*Vào giữa những năm 50 những thế hệ máy tính đầu tiên việc nhập liệu rất phức tạp phải thông qua các tấm bìa mà người viết chương trình đã đục lỗ sẵn. *Thông qua thiết bị đọc các tấm bìa thông tin được đưa vào máy tính. *Các thiết bị đọc bìa và máy in được thể hiện như thiết bị I/O của máy tính *Sau một thời gian các máy tính được đưa vào hoạt động như máy tính trung tâm có thể được kết nối với nhiều thiết bị I/O.
1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*Cùng với sự phát triển của những ứng dụng trên máy tính các phương pháp nâng cao khả năng giao tiếp với máy tính trung tâm cũng đã được đầu tư nghiên cứu rất nhiều. *Vào giữa những năm 1960 một số nhà chế tạo máy tính đã nghiên cứu thành công những thiết bị truy cập từ xa tới máy tính của họ. *Một trong những phương pháp truy cập từ xa được thực hiện thông qua đường dây điện thoại và hai thiết bị xử lý tín hiệu (Modem).
1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*Vào giữa những năm 1970, các thiết bị đầu cuối sử dụng những phương pháp liên kết qua đường cáp nằm trong một khu vực đã được ra đời. *Với những ưu điểm từ nâng cao tốc độ truyền dữ liệu và qua đó kết hợp khả năng tính toán của các máy tính lại với nhau. *Vào những năm 1980 các hệ thống đường truyền tốc độ cao đã được thiết lập ở Bắc Mỹ và Châu Âu. *Vào năm 1974 công ty IBM đã giới thiệu một loạt các thiết bị đầu cuối được chế tạo cho lĩnh vực ngân hàng và thương mại, thông qua các dây cáp mạng các thiết bị đầu cuối có thể truy cập cùng một lúc vào một máy tính dùng chung. *Với thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, ở nhiều nơi mạng đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu.
*Mô hình mạng những năm 1960
*1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*Mô hình mạng những năm 1970
*Mô hình mạng những năm 1980
*1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
* Mô hình mạng ngày nay
*1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính
*Thảo luận về lịch sử phát triển của mạng máy tính tại VIỆT NAM
*MÔ HÌNH MẠNG
*_Một mô hình liên kết các máy tính trong mạng_
*_Dựa vào hiểu biết thực tế, hình ảnh, nghiên cứu , thảo luận và đưa ra định nghĩa mạng máy tính?_
1.2 Định Nghĩa Mạng Máy Tính
*Mạng máy tính là một nhóm các máy tính và thiết bị ngoại vi kết nối với nhau theo một cấu trúc và một phương tiện truyền thông nào đó sao cho chúng có thể chia sẽ và trao đổi dữ liệu cho nhau.
*_Một mô hình liên kết các máy tính trong mạng_
*Các em hãy thảo luận và *Trả lời để có 1 mạng máy tính * cần có những thành phần gì? *

Các thành phần cấu hình nên mạng máy tính
*Các thành phần cấu hình nên mạng máy tính
* C¸c thiÕt bÞ m¹ng ®¶m b¶o kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh víi nhau.
* C¸c m¸y tÝnh
* PhÇn mÒm cho phÐp thùc hiÖn viÖc giao tiÕp gi÷a c¸c m¸y tÝnh
*Máy tính, các thiết bị ngoại vi: PC, Laptop, MainFrame, Máy in, máy Fax, Scaner… *Các thiết bị mạng đảm bảo việc liên kết các máy tính với nhau:

*Thiết bị giao tiếp: Card mạng (NIC : Network Interface Card) Hub, Switch, Router… *Môi trường truyền dẫn: Cáp, Sóng điện từ… *Các Protocol: TCP/IP, NetBeui, Apple Talk…

*Phần mền cho phép thực hiện việc giao tiếp giữa các máy tính: WinNT, Win2000, Win203…
*Các thành phần cấu hình nên mạng máy tính
*_VØ m¹ng_
*_Hub_
*Hình ảnh một số thiết bị kết nối mạng
*_Switch_
*_Gi¾c c¾m_
*_C¸p m¹ng_
*_Bridge_
*_Router_
*_C¸p xo¾n ®«i_
*_C¸p ®ång trôc_
*_C¸p quang_
*Các em hãy thảo luận *và đưa ra một số lợi ích *của mạng máy tính? Phân tích *và lấy vd từng lợi ích? *

1.3 LỢI ÍCH KẾT NỐI MẠNG
*Tiết kiệm được tài nguyên phần cứng (Dùng chung các thiết bị ngoại vi như máy in, máy vẽ, máy fax …) *Giúp trao đổi dữ liệu dễ dàng chia sẽ và sử dụng chung dữ liệu. *Chia sẻ ứng dụng giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại *Tập trung dữ liệu, dễ bảo mật, dễ sao lưu *Sử dụng được internet…. *Nhiều người có thể dùng chung một phần mềm tiện ích.
1.3 LỢI ÍCH KẾT NỐI MẠNG
*Tiết kiệm được tài nguyên phần cứng

*Vd1: Công nghệ Bootrom dùng 1 ổ cứng *Vd2: Chia sẻ một máy in cho nhiều người dùng *Vd3: Chia sẻ 1 Modem và Line điện thoại
1.3 LỢI ÍCH KẾT NỐI MẠNG
*Trao đổi dữ liệu dễ dàng hơn

*Vd: Một công ty có 5 tầng, tầng 1 có 1 máy tính muốn trao đổi dữ liệu với 1 máy tính ở trên tầng 5 thì sẽ như thế nào?
1.3 LỢI ÍCH KẾT NỐI MẠNG
*Chia sẻ ứng dụng

*Chương trình kế toán trên Server

*Tập trung dữ liệu, bảo mật và dễ sao lưu

*Tập trung về Server

*Sử dụng các dịch vụ Internet

*Email, Chat, Web *Mua bán hàng qua mạng…

*Nhiều người có thể dùng chung một phần mềm tiện ích.

*Bán vé máy bay, vé tàu…
*Dựa vào phạm vi địa lý *Mạng máy tính được chia *làm mấy loại? Đó là những *Loại nào?
*2. Các loại mạng máy tính
*Theo ví trí địa lý: * Mạng cục bộ (LAN) * Mạng đô thị (MAN) * Mạng diện rộng (WAN) * Mạng toàn cầu internet *
*2. Các loại mạng máy tính *
2. Các loại mạng máy tính
*2.1 Mạng cục bộ (LAN ) *Mạng LAN (Local Area Network)

*Mạng LAN là 1 nhóm các máy tính và thiết bị truyền thông được kết nối với nhau trong 1 khu vực nhỏ

*Đặc điểm:

*Băng thông rộng lớn *Kích thước mạng bị giới hạn bởi các thiết bị *Chi phí các thiết bị mạng LAN rẻ *Quản trị đơn giản
2.1 Mạng cục bộ (LAN )
2.1 Mạng cục bộ (LAN )
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*a. Mạng hình Bus

*Thực hiện theo cách bố trí hành lang, các máy tính và các thiết bị khác - các nút, đều được nối về với nhau trên một trục đường dây cáp chính để chuyển tải tín hiệu. *Tất cả các nút đều sử dụng chung đường dây cáp chính này. *Phía hai đầu dây cáp được bịt bởi một thiết bị gọi là terminator. *Các tín hiệu và dữ liệu khi truyền đi dây cáp đều mang theo điạ chỉ của nơi đến.
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*a. Mạng hình Bus *
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*a. Mạng hình Bus *_Ưu điểm:_ Loại hình mạng này dùng dây cáp ít nhất, dễ lắp đặt, giá thành rẻ. Một máy hỏng không làm ảnh hưởng đến các máy khác. *_Nhược điểm: _

*Sự ùn tắc giao thông khi di chuyển dữ liệu với lưu lượng lớn. *Khi có sự hỏng hóc ở đoạn nào đó thì rất khó phát hiện, một đoạn cáp bị đứt sẽ ảnh hưởng đến toàn mạng một sự ngừng trên đường dây để sửa chữa sẽ ngừng toàn bộ hệ thống.
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*b. Mạng dạng hình sao (Star topology)

*Mạng dạng hình sao bao gồm một bộ kết nối trung tâm và các nút . Các nút này là các trạm đầu cuối, các máy tính và các thiết bị khác của mạng. *Mạng dạng hình sao cho phép nối các máy tính vào một bộ tập trung (Hub) bằng cáp.
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*b. Mạng dạng hình sao (Star topology)

*Các ưu điểm của mạng hình sao:

*Hoạt động theo nguyên lý nối song song nên nếu có một thiết bị nào đó ở một nút thông tin bị hỏng thì mạng vẫn hoạt động bình thường. *Cấu trúc mạng đơn giản và các thuật toán điều khiển ổn định. *Mạng có thể dễ dàng mở rộng hoặc thu hẹp.
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*b. Mạng dạng hình sao (Star topology)

*Những nhược điểm mạng dạng hình sao:

*Khả nǎng mở rộng mạng hoàn toàn phụ thuộc vào khả nǎng của trung tâm. *Khi trung tâm có sự cố thì toàn mạng ngừng hoạt động. *Mạng yêu cầu nối độc lập riêng rẽ từng thiết bị ở các nút thông tin đến trung tâm. Khoảng cách từ máy đến trung tâm rất hạn chế (100 m).
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*c. Mạng dạng vòng (Ring Topology)

*Mạng dạng này, bố trí theo dạng xoay vòng, đường dây cáp được thiết kế làm thành một vòng khép kín, tín hiệu chạy quanh theo một chiều nào đó. *Các nút truyền tín hiệu cho nhau mỗi thời điểm chỉ được một nút mà thôi. *Dữ liệu truyền đi phải có kèm theo địa chỉ cụ thể của mỗi trạm tiếp nhận.
Những cấu trúc chính của mạng LAN
*c. Mạng dạng vòng (Ring Topology) *_Ưu điểm:_

*Mạng dạng vòng có thuận lợi là có thể nới rộng ra xa, tổng đường dây cần thiết ít hơn so với hai kiểu trên. *Mỗi trạm có thể đạt được tốc độ tối đa khi truy nhập.

*_Nhược điểm:_ Đường dây phải khép kín, nếu bị ngắt ở một nơi nào đó thì toàn bộ hệ thống cũng bị ngừng.
Mạng đường thẳng (Bus)
*Sao? *Phải nộp bài sớm à?
*Nó là của tôi, *tôi sẽ nhận.
*Đường truyền
*Nút
*Không phải *của tôi, *tôi sẽ không nhận
*Cũng không phải *của tôi , *tôi không nhận
*Đây không phải *tin nhắn của tôi!
*Bạn đã làm *bài tập chưa? *Phải nộp bài *sớm đó!
Mạng hình sao (Star)
*Nút
*
*Hello?
*
*Truyền *“Hello” đi.
*
*Hi !
Mạng vòng (Ring)
*Tất cả máy tính là nút
*
*PC1, I love U!
*Ồ, không phải của tôi. *Tiếc quá! *Tôi phải chuyển đi thôi.
*Tôi biết! *Nhưng tôi...
2.2 Mạng đô thị (MAN)
*Mạng MAN (Metropolitan Area Network)

*Mạng MAN gần giống như mạng LAN nhưng giới hạn của nó là 1 thành phố hay 1 quốc gia, mạng MAN nối kết các mạng LAN lại với nhau

*Đặc điểm:

*Băng thông trung bình *Mô hình phức tạp hơn LAN *Quản trị khó khăn hơn *Chi phí các thiết bị mắt
2.2 Mạng đô thị (MAN)
2.3 Mạng diện rộng (WAN)
*Mạng WAN (Wide Area Network)

*Mạng WAN bao phủ vùng địa lý rộng lớn, có thể là 1 lục địa hay toàn cầu

*Đặc điểm:

*Băng thông thấp *Phạm vi hoạt động không giới hạn *Mạng WAN rất phức tạp *Các tổ chức quốc tế đứng ra qui định, quản trị *Chi phí cho các thiết bị rất mắc tiền
2.3 Mạng diện rộng (WAN)
2.3 Mạng diện rộng (WAN)
2.4 Mạng Internet (Mạng toàn cầu)
*Mạng Internet

*Mạng Internet là trường hợp đặc biệt của mạng WAN toàn cầu.

*Đặc điểm:

*Chứa các dịch vụ toàn cầu như: Mail, Web Chat, FTP… phục vụ miễn phí cho mọi người dùng
*So sánh sự giống và khác nhau của mạng LAN, MAN và WAN?

Các Mô Hình Xử Lý Mạng
*Mô hình xữ lý mạng Tập trung *Mô hình xữ lý mạng Phân phối *Mô hình xữ lý mạng Cộng tác
Mô hình xử lý Tập trung
Mô hình xử lý Tập trung
*Toàn bộ các tiến trình xử lý diễn ra tại máy tính trung tâm. Các máy trạm cuối (Terminals) được nối mạng với máy tính trung tâm và chỉ hoạt động như những thiết bị nhập xuất dữ liệu cho phép người dùng xem trên màn hình và nhập liệu bàn phím.Các máy trạm đầu cuối không lưu trữ và xử lý dữ liệu . Mô hình xử lý mạng trên có thể triển khai trên hệ thống phần cứng hoặc phần mềm được cài đặt trên Server.
Mô hình xử lý Tập trung
*Ưu điểm:

*Dữ liệu được bảo mật an toàn *Dễ Backup và diệt virus *Chi phí cho các thiết bị thấp

*Khuyết điểm:

*Khó đáp ứng được các yêu cầu của nhiều ứng dụng khác nhau *Tốc độ truy xuất chậm
Mô hình xử lý phân phối
Mô hình xử lý phân phối
*Các máy tính có khả năng hoạt động độc lập , các công việc được tách nhỏ và giao cho nhiều máy tính khác nhau thay vì tập trung xử lý trên máy trung tâm. Tuy dữ liệu được xử lý và lưu trữ tại máy cục bô nhưng các tính này được nối mạng với nhau nên chúng có thể trao đổi dữ liệu và dịch vụ.
Mô hình xử lý phân phối
*Ưu điểm:

*Truy xuất dữ liệu nhanh *Không bị giới hạn các ứng dụng

*Khuyết điểm:

*Dữ liệu lưu trữ rời rạc nên khó đồng bộ và Backup *Khả năng nhiễm Virus cao
Mô hình xử lý Cộng tác
Mô hình xử lý Cộng tác
*Mô hình xử lý mạng cộng tác bao gồm nhiều máy tính có thể hợp tác để thực hiện một công việc. Một máy tính có thể mượn năng lực xử lý băng cách chạy các chương trình trên các máy nằm trong mạng.
Mô Hình Xử Cộng tác
*Ưu điểm:

*Rất nhanh và mạnh *Có thể dùng để xử lý các phép toán lớn

*Khuyết điểm:

*Các dữ liệu được lưu trữ trên các vị trí khác nhau *Khó đồng bộ và Backup *Khả năng nhiễm Virus cao
Mô Hình Quản Lý Mạng
*Mô hình Workgroup
Mô Hình Quản Lý Mạng
*Mô hình Workgroup

*Ở mô hình này có một nhóm máy tính mạng cùng chia sẻ tài nguyên như file dữ liệu, máy in. *Trong mô hình mạng này các máy tính có quyền hạn ngang nhau và không có các máy tính chuyên dụng làm nghiệp vụ cung cấp dịch vụ hay quản lý. *Với mô hình này các máy tính có quyền chia sẻ tài nguyên ngang nhau mà không cần sự chỉ định của server. *Ở mô hình này không yêu cầu máy tính chạy trên hệ điều hành Windows Server. Với Workgroups thiết kế và thực hiện đơn giản, không yêu cầu lập kế hoạch có phạm vi rộng.
Mô Hình Quản Lý Mạng
*Mô hình Domain
Mô Hình Quản Lý Mạng
*Mô hình Domain

*Một nhóm máy tính mạng cùng chia sẻ cơ sở dữ liệu thư mục tập trung *Mô hình Domain, việc quản lý và chứng thực người dùng mạng tập trung tại máy tính Primary Domain Controller. Các tài nguyên mạng cũng được quản lý tập trung và cấp quyền hạn cho từng người dùng. *Trong một Domain, thư mục chỉ tồn tại trên các máy tính được cấu hình như máy điều khiển miền. Việc bảo mật hay quản trị trong Domain được tập trung hóa *Khác với Workgroup nếu người dùng có bất cứ thay đổi nào thì sự thay đổi đó sẽ được cập nhật tự động hóa trên toàn bộ Domain
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
*Dịch vụ tập tin (Files Services):

*Cho phép các máy tính chia sẻ các tập tin, thao tác trên tập tin chia sẻ: copy, lưu trữ…
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
*Dịch vụ in ấn (Print Services):

*Là 1 ứng dụng mạng điều khiển và quản lý việc truy cập các máy in, máy Fax qua mạng *Giảm chi phí cho nhiều người *Tăng độ linh hoạt vì các máy in có thể đặt bất kỳ nơi nào *Dùng cơ chế hàng đợi để ấn định mức độ ưu tiên cho việc in ấn
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
*Dịch vụ thông điệp (Message Services):

*Là 1 ứng dụng cho phép người dùng gởi/nhận các thư điện tử (Email) *Cho phép đính kèm nhiều loại file khác nhau: phim ảnh, âm thanh… *Ngoài ra còn cung cấp các ứng dụng khác như: Chat voice, Voice mail…
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
*Dịch vụ ứng dụng (Application Services):

*Dịch vụ này cung cấp các ứng dụng dùng chung được chứa trên Server cho các Client
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
* Dịch vụ thư mục (Directory Services) :

*Dịch vụ này cho phép tích hợp mọi thông tin về các đối tượng trên mạng thành một cấu trúc thư mục dùng chung nhờ đó mà quá trình quản lý và chia sẻ tài nguyên trở nên hiệu quả hơn
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
*Dịch vụ cơ sở dữ liệu (Database Services):

*Dữ liệu tập trung, bảo mật cơ sở dữ liệu *Phục vụ số lượng người dùng lớn, truy xuất nhanh vào cơ sở dữ liệu
2.5 Các Dịch Vụ Mạng
* Dịch vụ Web

*Dịch vụ này cho phép tất cả mọi người trên mạng có thể trao đổi các siêu văn bản với nhau. Các siêu bản này có thể chứa hình ảnh, âm thanh giúp các người dùng có thể trao đổi nhanh thông tin và sống động hơn