Xem video sau và nêu cảm nhận
Giáo án của Hạnh Nguyễn:
CHỦ ĐỀ1:

VĂN HỌC TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG 8-1945

(7 TIẾT)

Tiết 1+2: Văn bản: TÔI ĐI HỌC

(Thanh Tịnh)
TÔI ĐI HỌC

_(Thanh Tịnh)_
I. Giớthiệu chung:

1. Tác giả

Thanh Tịnh (1911-1988)

- Tên thật là Trần Văn Ninh (6 tuổi được đổi là Trần Thanh Tịnh), quê ở xóm Gia Lạc,ven sông Hương, ngoại ô thành phố Huế.

-Ông là nhà văn có những sáng tác từ trước cách mạng tháng 8-1945 ở các thể loại: thơ, truyện ...; sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp đằm thắm,tình cảm êm dịu,trong trẻo.

- Được nhà nước tặng giải thưởng Nhà nước về VHNT năm 2007.
* MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA NHÀ THƠ THANH TỊNH:

- Hận chiến trường (tập thơ, 1937).

- Quê mẹ ( tập truyện ngắn, 1941).

- Tôi đi học (truyện ngắn, 1941).

- Chị và em (truyện ngắn, 1942).

- Ngậm ngải tìm trầm (truyện ngắn,1943).

- Những giọt nước biển (truyện ngắn, 1956).

*Đi từ giữa mùa xen (truyện thơ, 1973). *Sức mồ hôi(ca dao,1954)
2.Tác phẩm:

Văn bản “Tôi đi học” in trong tập truyện ngắn Quê mẹ 1941.
II. Đọc hiểu văn bản
II.Đọc-Hiểu văn bản:

*Thể loại: truyện ngắn trữ tình(đậm chất hồi kí)

*Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
P1: Khơi nguồn nỗi nhớ

P2: Sự hồi tưởng của nhân vật tôi về buổi tựu trường đầu tiên của mình.

 Chặng 1: Cảm xúc của nhân vật tôi khi cùng mẹ đi trên con đường làng tới trường.

e. Bố cục

 Chặng 2: Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trước quang cảnh sân trường và các sự việc diễn ra.

 Chặng 3: Cảm xúc khi vào lớp và buổi học đầu tiên.
TÔI ĐI HỌC

Đoạn 2: Tiếp...đến...xếp hàng vào lớp.

Đoạn 3:

Còn lại.

Cảm xúc nhân vật tôi khi đứng trước sân trường.

Khơi nguồn cảm xúc tâm trạng của nhân vật tôi trên đường đến trường.

Tâm trạng nhân vật tôi ở trong lớp học.

Nội dung chính

Đoạn 1:

Từ đầu...đến...lướt ngang trên ngọn núi.

3. Bố cục:
III.Phân tích:

1. Khơi nguồn cảm xúc của nhân vật tôi:
III.Phân tích:

1.Khơi nguồn cảm xúc của nhân vật tôi:

-Thời gian: cuối thu (thời điểm khai trường).
-Không gian: con đường làng dài và hẹp, lá rụng nhiều, mây bàng bạc.
-Cảnh sinh hoạt: mấy em nhỏ rụt rè.
-Trình tự: từ hiện tại đến quá khứ.
-Nghệ thuật: so sánh, từ láy diễn tả cảm xúc: náo nức, mơn man, tưng bừng rộn rã.

_=> Tâm trạng vui tươi, rộn ràng, gợi lại kỉ niệm êm đềm, trong trẻo._
* Đọc thầm lại văn bản, làm việc theo nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn
*Tìm các chi tiết thể hiện cảm xúc nhân vật tôi ở các thời điểm và không gian sau:
Trên đường đến trường

Ở trên

sân trường

Khi vào lớp học

Làm việc nhóm
_Chặng 1: Trên đường cùng mẹ đến trường_

* Sự thay đổi trong tâm trạng của nhân vật tôi:

- Con đường, cảnh vật: vốn rất quen nhưng lần này tự nhiên thấy lạ

*Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình. *Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo,

mấy quyển vở mới trên tay.
*Cử chỉ, hành động:

_Những động từ được sử dụng đúng chỗ  Dễ hình dung tư thế và cử chỉ ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu của chú bé._

*Bặm tay *Ghì thật chặt *Xóc lên *Nắm lại cẩn thận *Muốn thử sức mình
*Không lội qua sông nữa
 Tạm biệt những thú vui trẻ con để trưởng thành hơn
*Lời nói: _“Mẹ đưa bút thước cho con cầm.”_

*Ý nghĩ: Vừa non nớt vừa ngây thơ: _“chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước.”_
* Nguyên nhân:

“…hôm nay tôi đi học.” - được trở thành một học trò, hiện thực mà như trong mơ.

 Câu văn chất chứa và ngân vang một tiếng reo đầy tự hào, đầy kiêu hãnh.
 Nhận xét:

*Đoạn văn miêu tả tâm trạng hồi hộp, xốn xang của một cậu bé lần đầu tiên được cắp sách tới trường. *Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, lấp lánh chất thơ. Biện pháp tu từ so sánh đẹp, thơ mộng.
2. Cảm xúc của nhân vật tôi:

*_Cảm nhận của tôi trên đường cùng mẹ đến trường:_

-Con đường quen đi lại nhiều lắm lần nhưng hôm nay thấy lạ...vì tâm trạng nhân vật tôi thay đổi: hôm nay tôi đi học.

-Thay đổi về hành vi: không qua sông thả diều, không ra đồng nô đùa..mà muốn tự mình cầm bút thước...mà đi học như một học trò thật sự.

=>Ý thức được tầm quan trọng của việc học, đã có ý thức tự lập.
_Chặng 2: Khi ở giữa sân trường_

- Quang cảnh sân trường Mĩ Lí:

+ Dày đặc cả người,

+ Người nào quần áo cũng sạch sẽ.

+ Gương mặt nào cũng vui tươi, sáng sủa.
Trước khi đi học

Hôm nay đi học
*Là một nơi xa lạ *Cảm tưởng: nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng
Trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng hòa ấp.
 Tâm trạng của nhân vật “tôi” khi ở sân trường:

Lo sợ vẩn vơ; ngập ngừng, e sợ; thèm vụng, ước ao thầm

Trước ngôi trường:

Khi nghe tiếng trống

Khi nghe ông đốc gọi tên bạn bè khác

Khi gọi đến tên mình

Khi rời tay mẹ để xếp hàng vào lớp

Chơ vơ, vụng về, lúng túng.

Hồi hộp, cảm thấy tim như ngừng đập

Giật mình, lúng túng quên cả người mẹ đang đứng sau

Quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc, chưa bao giờ thấy xa mẹ như lần này…
*Nhận xét:

Đoạn văn trên đã đặc tả được những phút giây xúc động thật hồn nhiên khó quên của mỗi đời người, rất phù hợp với tâm lí trẻ thơ khi phải rời xa vòng tay của mẹ để bắt đầu bước vào cổng trường, cửa lớp. Đó là cả một thế giới đầy mới lạ nên các em không khỏi bỡ ngỡ, lo sợ.
_b.Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường:_

_-_Nhà trường hôm nay trang trọng hơn,ngôi trường xinh xắn, cao ráo,uy nghiêm...

- Lo sợ vẩn vơ, bỡ ngỡ,vụng về, lúng túng, ngập ngừng , e sợ, nặng nề, khóc nức nở.

 Kể, tả tinh tế, hay, phù hợp với quy luật tâm lý trẻ.
_Chặng 3: Trong lớp học_

_ Tất cả mọi vật trở nên thân thuộc, thân thiện, quyến luyến, tự nhiên đến bất ngờ và không dám tin là có thật  Một cậu bé rất hồn nhiên._

Khi bước vào lớp, cậu thấy

Một mùi hương lạ xông lên...

Hình gì treo trên tường cũng lạ và hay hay...

Chỗ ngồi của mình lạm nhận là vật riêng.

Bạn ngồi bên chưa quen cũng không xa lạ
_ “Một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao”. _

Tả thực: Cánh chim gợi kỉ niệm tuổi thơ đi bẫy chim giữa cánh đồng

So sánh liên tưởng: Biểu tượng cho cậu học trò (ngập ngừng cất cánh bay vào bầu trời cao rộng của tri thức và học làm người lớn.)

_ _Tiếng phấn của thầy gạch mạnh trên bảng:

Khiến cậu bé sực tỉnh, dứt khỏi mộng mơ trở về với hiện tại, bắt đầu đánh vần bài học đầu tiên: _Tôi đi học. _

 Tác giả phát hiện thật tinh tế, chính xác, phù hợp với diễn biến, tâm trạng, tâm lí của trẻ thơ.
_2.c. Cảm nhận của tôi trong lớp học và đón nhận tiết học đầu tiên:_

Cảm giác vừa xa lạ vừa gần gũi, vừa ngỡ ngàng mà vừa tự tin 'một mùi hương lạ xông lên,trông hình gì treo trên tường...nhìn bàn ghế chỗ ngồi rồi tự nhiên lạm nhận là vật riêng,nhìn người bạn tí hon chưa hề quen biết nhưng vẫn thấy không xa lạ...vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìn thầy viết ...''

=>Ý thức được tầm quan trọng của việc học,có tinh thần học tập nghiêm túc, tự tin, gắn bó với bạn bè.
_3. Hình ảnh những người lớn trong buổi _

_tựu trường đầu tiên của trẻ thơ_
Liệt kê các chi tiết thể hiện thái độ, tình cảm của những người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học và nêu cảm nhận của em:

………………………………………………………………………………………………………...

………………………………………………………………………………………………………...

………………………………………………………………………………………………………...

Phụ huynh

Ông đốc

Thầy giáo

Cảm nhận của em:………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………
Đưa con đến trường dự lễ với biết bao hồi hộp, chăm lo, xao xuyến...

Nhìn học trò bằng con mắt hiền từ, cảm động...

Đón chào các em bằng gương mặt tươi cười, thái độ trìu mến...

Phụ huynh

Ông đốc

Thầy giáo

_ Những chi tiết tả người lớn không nhiều nhưng họ hiện lên rõ nét, tất cả đều hút về một điểm: chú ý, quan tâm, nâng niu, dành những tình cảm đẹp đẽ nhất cho trẻ thơ ngày khai trường. Tất cả đều vì tương lai con trẻ._
2. Cảm nhận về thái độ , cử chỉ của những người lớn

-Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi tựu trường đau tiên,đều trân trọng tham dự buổi lễ này.

-Ông đốc là hình ảnh một người thầy, một người lãnh đạo nhà trường rất từ tốn, bao dung.

-Thầy giáo trẻ giàu lòng thương yêu học sinh.

=> Qua đó chúng ta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi trường giáo dục ấm áp, là một nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành.
Iv.Tổng kết
Nội dung

Văn bản ghi lại những kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu trường đầu tiên, đó là dấu ấn khó phai của tác giả và cũng là của cuộc đời mỗi người.
Nghệ thuật

Giọng kể chân thành, hồn nhiên, làm sống lại kỉ niệm đẹp đẽ ngày đầu tiên đi học.

01

02

Kết hợp hài hòa giữa 3 phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả và biểu cảm.

03

04

Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ.

Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, nhạc điệu và giàu chất thơ.
IV.Tổng kết:

1. Nghệ thuật:

- Miêu tả tinh tế,chân thực,diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học.

- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo,ghi lại dòng liên tưởng,hồi tưởng của nhân vật tôi.

- Giọng điệu trữ tình,trong sáng.

2. Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của tác giả.
Hướng dẫn tự học

*Ôn lại kiến thức bài “Tôi đi học”
*Chuẩn bị bài “ Cấp độ khái quát nghĩa của từ”.
*Sưu tầm các tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh,… có đề tài viết về mái trường hay tuổi học trò và chia sẻ với các bạn
Chia sẻ về ngày đầu đi học của em
THANK YOU!!! Hình ảnh khai tường ngày xưa
Giáo án của Hạnh Nguyễn:
T

Ô

I

Đ

I

H

Ọ

C

U

A
H

B

H

D

Đ

Y

Đ

L

A

M
A

Q

U

Ê

M

Ẹ

G

H

C

M
N

T

B

H

N

A

Y

M

A

N
H

E

N

T

H

A

O

H

O

A
T

T

Ự

U

T

R

Ừ­

Ê

N

G
Ị

Q

Ự

T

Ọ

À

h

A

R

B
N

V

C

X

S

A

N

B

A

N
H

O

À

Ấ

P

B

A

N

N

E
R

N

Ẻ

R

B

À

N

Ĩ

K

N
Trò chơi: Đi tìm dòng chữ

Giáo án của Hạnh Nguyễn:
T

Ô

I

Đ

I

H

Ọ

C

U

A
H

B

H

D

Đ

Y

Đ

L

A

M
A

Q

U

Ê

M

Ẹ

G

H

C

M
N

T

B

H

N

A

Y

M

A

N
H

E

N

T

H

A

O

H

O

A
T

T

Ự

U

T

R

Ừ­

Ờ

N

G
Ị

Q

Ự

T

Ọ

À

h

A

R

B
N

V

C

X

S

A

N

B

A

N
H

O

À

Ấ

P

B

A

N

N

E
R

N

Ẻ

R

B

À

N

Ĩ

K

N
Trò chơi: Đi tìm dòng chữ

Giáo án của Hạnh Nguyễn: